پیام خراسان - بردسکن- با گذشت حدود یک ماه از آغاز برداشت انگور در تاکستانهای بردسکن، باغداران در کنار فروش محصول، با کمآبی، خاموشی چاهموتورها و کمبود صنایع تبدیلی مواجه هستند.
خبرگزاری مهرـ گروه استانها، سعید نوری: محصول انگور، محصولی که پس از پسته، یکی از مهمترین ظرفیتهای اقتصادی و باغی شهرستان بردسکن به شمار میرود و هر ساله نقش مهمی در اشتغال، معیشت و رونق اقتصادی منطقه ایفا میکند، این روزها در کنار شیرینی برداشت محصول، کمآبی، خاموشی چاهموتورهای کشاورزی، افزایش هزینههای تولید و کمبود صنایع تبدیلی، دغدغه اصلی باغداران شده است.
در نخستین ساعات صبح، پیش از آنکه گرمای تابستان بر تاکستانها سایه بیندازد، باغداران همراه اعضای خانواده و کارگران فصلی راهی باغها میشوند، صدای قیچیهای باغبانی، سبدهای پر از خوشههای انگور و رفتوآمد وانتها، حکایت از آغاز یکی از مهمترین فصلهای کشاورزی بردسکن دارد.
انگور در بردسکن بخشی از هویت و اقتصاد این شهرستان است که صدها خانواده به صورت مستقیم و غیرمستقیم از محل تولید، برداشت، حملونقل، فرآوری و فروش این محصول ارتزاق میکنند و هر سال با آغاز برداشت، شور و نشاط خاصی در روستاهای انگورخیز شهرستان به چشم میخورد.
۳۰ هزار هکتار باغات انگور در خراسان رضوی
احمد نادری، مدیر امور باغبانی جهاد کشاورزی خراسان رضوی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: خراسان رضوی با حدود ۳۰ هزار هکتار باغات انگور، سومین استان تولیدکننده این محصول ارزشمند است.
مدیر امور باغبانی جهاد کشاورزی خراسان رضوی افزود: شهرستانهای خلیل آباد، قوچان، کاشمر و جغتای به ترتیب رتبههای اول تا چهارم استان از نظر سطح زیر کشت و تولید انگور را دارند.
وی گفت: سطح زیر کشت در سایر شهرستانها مانند سبزوار، تربت جام، تایباد، گناباد، جوین و مشهد نیز رو به گسترش است.
نادری با اشاره به اینکه بالغ بر ۳۰ رقم انگور در تولید میشود، اظهار کرد: بیشترین سطح کشت انگور به ارقام عسکری، پیکامی، ترکمن، فخری، صاحبی، یاقوتی و کشمشی بی دانه و سلطانی اختصاص دارد.
مدیر امور باغبانی جهاد کشاورزی خراسان رضوی خاطرنشان کرد: افت شدید دمای هوا در دیماه سال گذشته و همچنین اواخر فروردین ۱۴۰۲ به باغات انگور شهرهای شمالی استان به ویژه در شهرستان قوچان خسارت شدیدی وارد و پیش بینی میشود در سال جاری حدود ۲۶۰ هزار تن انگور در استان تولید شود.
وی با بیان اینکه میانگین برداشت انگور در شرایط عادی در خراسان رضوی از باغهای آبی ۱۷ تا ۲۲ تن و در باغهای دیم هزار و ۶۵۰ کیلوگرم در هکتار است، گفت: این میزان در باغهای مدرن، داربستی و مدیریت پذیر بیش از چند برابر متوسط تولید است.
نادری تصریح کرد: با توجه به خسارت سرمای سال گذشته، پیشبینی میشود میانگین برداشت کاهش و حدود ۱۲ تن در باغات آبی استان باشد.
مدیر امور باغبانی جهاد کشاورزی خراسان رضوی اظهار کرد: در سالهای اخیر تولید محصولات کم آب طلب نظیر انگور و گیاهان دارویی به دلیل محدودیتهای منابع آبی استان و سیاستهای الگوی کشت و گرایش بخش تولیدات کشاورزی استان و از طرفی درآمد زایی بالا نسبت به سایر محصولات زراعی و باغی دیگر توسط بهره برداران بخش کشاورزی با استقبال زیادی مواجه شده است.
وی گفت: آمار سطح زیرکشت و تولید پنج سال اخیر انگور در استان نشان میدهد که طی سالهای اخیر این محصول مورد استقبال کشاورزان واقع شده است که این خود نشان دهنده گرایش تولید در بخش کشاورزی استان به سمت محصولات کم آب طلب با ارزش افزوده بالا نظیر انگور است.
برداشت ۲۰ هزار تن انگور از تاکستانهای بردسکن
مهدی مسروری، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بردسکن در گفتگو با خبرنگار مهر از پیشبینی برداشت ۲۰ هزار تن انگور از تاکستانهای این شهرستان خبر داد و اظهار کرد: ارزش اقتصادی این میزان محصول حدود یکهزار و ۴۰۰ میلیارد تومان برآورد میشود.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بردسکن با اشاره به ظرفیتهای این شهرستان در تولید انگور بیان کرد: در حال حاضر هزار هکتار از اراضی کشاورزی بردسکن به باغهای انگور اختصاص دارد و حدود هزار و ۵۰۰ بهرهبردار در زمینه کاشت، داشت و برداشت این محصول فعالیت میکنند.
وی افزود: متوسط عملکرد باغهای انگور شهرستان حدود ۲۰ تن در هر هکتار است و پیشبینی میشود در سال جاری نزدیک به ۲۰ هزار تن محصول از تاکستانهای بردسکن برداشت و روانه بازار مصرف شود.
مسروری ارزش اقتصادی محصول تولیدی باغهای انگور شهرستان را حدود یکهزار و ۴۰۰ میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: تولید انگور نقش قابلتوجهی در ایجاد اشتغال، تأمین معیشت بهرهبرداران و رونق اقتصادی بخش کشاورزی شهرستان دارد.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بردسکن با اشاره به کیفیت مطلوب انگور تولیدی بردسکن، توسعه صنایع تبدیلی، فرآوری، بستهبندی و بازاریابی را از مهمترین نیازهای این بخش دانست و افزود: هرچه زنجیره ارزش این محصول در شهرستان تکمیلتر شود، سود بیشتری نصیب تولیدکنندگان خواهد شد و زمینه صادرات و حضور پررنگتر در بازارهای داخلی و خارجی نیز فراهم میشود.
ضرورت حمایت از باغداران و توسعه صنایع تبدیلی
محمد جواد صفر نژاد، فرماندار بردسکن نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با تأکید بر اینکه کشاورزی محور اصلی اقتصاد شهرستان و انگور یکی از محصولات راهبردی بردسکن به شمار میرود، بر حمایت همهجانبه از باغداران تأکید کرد.
فرماندار بردسکن با اشاره به ظرفیتهای تولیدی شهرستان، توسعه صنایع تبدیلی، ایجاد واحدهای بستهبندی، فرآوری و تقویت بازاررسانی را از مهمترین نیازهای بخش کشاورزی دانست و گفت: افزایش ارزش افزوده محصولات کشاورزی میتواند درآمد باغداران را به شکل قابل توجهی افزایش دهد و اشتغال پایدارتری در منطقه ایجاد کند.
وی مدیریت منابع آب، توسعه روشهای نوین آبیاری و کاهش خسارتهای ناشی از کمآبی را از اولویتهای شهرستان عنوان کرد و افزود: رفع مشکلات زیرساختی بخش کشاورزی، بهویژه مدیریت خاموشی چاهموتورهای کشاورزی، نیازمند همکاری همه دستگاههای اجرایی است تا باغداران بتوانند با دغدغه کمتری به تولید ادامه دهند.
روایت باغداران از یک سال تلاش
در میان ردیفهای تاکستان، باغداران بیش از هر چیز از کمآبی و خاموشی چاهموتورها گلایه دارند.
احمد رمضان پور، یکی از باغداران باسابقه بردسکن که بیش از ۳۰ سال در زمینه تولید انگور فعالیت دارد، میگوید: برداشت محصول برای ما شیرین است، اما وقتی برق چاهها در اوج گرما قطع میشود، باغ تشنه میماند،لذا تاکستان دقیقاً در همین روزها به آب نیاز دارد و هر ساعت تأخیر در آبیاری، روی کیفیت و وزن خوشهها اثر میگذارد.
این باغدار بردسکنی ادامه میدهد: سالهاست با خشکسالی کنار آمدهایم، اما خاموشی چاهها مشکلات را دوچندان کرده است و باغدار یک سال زحمت میکشد و انتظار دارد در زمان برداشت، حداقل زیر ساخت های لازم برای حفظ محصول فراهم باشد.
محمدرضا پوریوسف، باغدار دیگری نیز با اشاره به افزایش هزینههای تولید میگوید: قیمت کود، سم، کارگر، حملونقل و بستهبندی نسبت به سالهای گذشته چند برابر شده است و اگر قیمت خرید محصول متناسب با هزینهها نباشد، سود چندانی برای تولیدکننده باقی نمیماند.
این باغدار بردسکنی میافزاید: اگر صنایع فرآوری و بستهبندی در خود شهرستان توسعه پیدا کند، مجبور نیستیم محصول را به صورت خام بفروشیم، تولید کشمش، شیره انگور، سرکه و دیگر فرآوردهها میتواند ارزش افزوده بیشتری ایجاد کند و درآمد باغداران را افزایش دهد.
آیندهای که نیازمند تدبیر است
بردسکن با برخورداری از تاکستانهای گسترده، تولید محصول باکیفیت و تجربه چندین دهه باغداران، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطبهای مهم فرآوری و صادرات انگور کشور را دارد؛ اما تحقق این هدف در گرو مدیریت پایدار منابع آب، توسعه صنایع تبدیلی، حمایت از سرمایهگذاری، ایجاد سردخانه، تقویت بازاریابی و کاهش مشکلات ناشی از خاموشی چاهموتورهای کشاورزی است.
بردسکن امروز بیش از هر زمان دیگری به تصمیمهایی نیاز دارد که بتواند از زحمات هزاران باغدار صیانت کند؛ تصمیمهایی که علاوه بر حفظ تولید، آینده نسلهای بعدی کشاورزان این شهرستان را نیز تضمین کند.
خوشههای انگور بردسکن این روزها رسیدهاند؛ خوشههایی که شیرینی آنها حاصل یک سال تلاش، صبر و امید است و تداوم این شیرینی، بیش از هر چیز به حمایت، برنامهریزی و مدیریت صحیح منابع آب وابسته خواهد بود.