پیام خراسان

آخرين مطالب

حکایت 20 سال خشکسالی مقالات

حکایت 20 سال خشکسالی
  بزرگنمايي:

پیام خراسان - بیرجند - خشکسالی نزدیک 2 دهه در استان خراسان جنوبی لنگر انداخته و در سال آبی جاری کمبود شدید بارندگی‌ها و افزایش دمای هوا، شرایط سخت‌تری را برای این استان ایجاد کرده است.

بنابر مستندات موجود وقوع خشکسالی در خراسان جنوبی از سال آبی 79- 78 آغاز شد و کاهش بارندگی‌ سال آبی جاری در 50 سال اخیر بی‌سابقه بوده است.
براساس آمارهای اداره کل هواشناسی خراسان جنوبی میانگین بارندگی‌های این استان در سال جاری 38 میلیمتر بوده که نسبت به سال گذشته 69 درصد و نسبت به دوره بلندمدت 59 درصد کاهش داشته است.
خراسان جنوبی 20 سال است با خشکسالی و قهر طبیعت آسمان روبه رو است و خشکسالی و کم‌آبی از آشناترین واژه‌هایی است که در این دیار گفته و شنیده شده است.
براساس آمار دوره 10 ساله تا آخر اسفند سال گذشته که مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی ارائه کرد، 91 درصد مساحت خراسان جنوبی متاثر از خشکسالی است که از این مقدار 9 درصد در وضعیت نرمال، 20 درصد خشکسالی خفیف، 35 درصد خشکسالی متوسط، 25 درصد خشکسالی شدید و 11 درصد خشکسالی بسیار شدید است.
امسال به دلیل کمبود شدید بارندگی‌ها، خشکسالی چنان در ریشه و جان خاک خراسان جنوبی نفوذ کرده که درختان، باغ ها، چشمه ها، قنات ها، چاه ها، دام‌ها و حتی زمین هم از آسیب آن در امان نمانده‌ است.
کم‌آبی مهمترین مشکل و پیامد خشکسالی در این استان مرزی و کویری است به طوری که در حال حاضر به صورت میانگین به 400 روستای خراسان جنوبی با جمعیت 65 هزار نفر با تانکر آبرسانی می‌شود و با توجه به تداوم گرمای هوا این تعداد به 450 روستا در تابستان افزایش خواهد یافت.
به دلیل خشک شدن چشمه‌ها، قنوات، چاه‌های مالداری و کاهش آبدهی آنها، کم‌آبی شدید گریبانگیر دامداران این استان هم شده‌ و در حال حاضر سه هزار راس دام نیازمند تامین آب شرب هستند.
پدیده فرونشست زمین به عنوان خطر جدی و زلزله خاموش به دلیل اضافه برداشت آب از دشت‌ها از سال‌ها پیش گریبانگیر خراسان جنوبی هم شده و شکاف‌هایی به ظاهر خارق‌العاده ولی عمیق ناشی از فرونشست زمین در دشت های سرایان، فردوس، قاین و زیرکوه در حال پیشرفت است.
بنابر اعلام شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی از مجموع 44 دشت و محدوده مطالعاتی، 9 دشت ممنوعه بحرانی و 22 دشت ممنوعه است و در دهه اخیر تعداد دشت‌های ممنوعه بحرانی استان به دلیل افت مستمر آبخوان‌ها از 2 به 9 دشت افزایش یافت.
سالانه 905 میلیون متر مکعب از منابع آب زیرزمینی استان برداشت می‌شود که به دلیل اضافه برداشت 101 میلیون مترمکعبی، سالانه منابع آب زیرزمینی 26 سانتیمتر مربع افت دارد.
همچنین کسری مخزن تجمعی خراسان جنوبی سه میلیارد و 700 میلیون متر مکعب است که این کسری مخزن به دلیل اضافه برداشت از منابع آبی استان در سال‌های متوالی ایجاد شده و کاهش کیفیت منابع آب را نیز در پی داشته است.
به گفته کارشناسان حوزه آب در خراسان جنوبی قطعا پدیده فرونشست زمین در اکثر دشت‌های استان رخ خواهد داد چرا که کسری مخزن زیادی در محدوده‌های مطالعاتی این استان هر سال ایجاد می‌شود و کماکان سطح آب زیرزمینی در حال افت است.
کمبود علوفه از دیگر اثرات خشکسالی در این استان پهناور است چرا که بر اثر کمبود شدید بارندگی‌ها تقریبا رویش گیاه در مراتع استان نزدیک به صفر بوده و خشکسالی در یک سال گذشته به 80 درصد مراتع عشایر این خسارت زده است.
براساس آخرین آمار رسمی در مجموع خشکسالی‌ها از ابتدای سال آبی جاری تاکنون 357 میلیارد تومان به جامعه عشایری خراسان جنوبی خسارت زده و عشایر استان سالانه 20 هزار تن فرآورده‌های دامی و لبنی تولید می‌کردند که این ظرفیت امسال از دست رفته است.
خشکسالی در سال جاری کوچ بهاره عشایر را به مدت یک ماه با تاخیر انداخت و به دلیل خشک بودن مراتع بخشی از عشایر استان به استان‌های خراسان رضوی و سیستان و بلوچستان کوچ کردند.
فقر مراتع و نبود علوفه مورد نیاز دام در خراسان جنوبی سبب شده تا دامداران برای تغذیه دام‌های خود از علوفه دستی استفاده کنند و تقاضا برای این اقلام افزایش یافته است و امسال با توجه به شرایط خشکسالی، 100 درصد تغذیه دام‌ها از طریق نهاده‌ها خواهد بود.
خشکسالی در 20 سال گذشته آسیب‌های جدی به حیات وحش این استان نیز وارد کرده و باعث کاهش زادآوری حیات وحش شده و جمعیت آنان را به شدت تحت تاثیر قرار داده است.
به گفته مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی به دلیل کمبود بارندگی و خشکسالی، امسال زاد و ولد پرندگان از جمله کبک و تیهو را نداشته‌ایم و در زادآوری حیوانات بزرگ جثه از جمله وحوش هم سقط جنین، تلفات و گاهی رهاسازی بچه وحوش را از سوی مادران شاهد بودیم که عجیب و بی‌سابقه است.
همچنین در سال جاری به دلیل کمبود شدید بارندگی، سنگ آب‌ها صد درصد و چشمه‌های مناطق حفاظت شده خراسان جنوبی 60 درصد خشک شده و آب بقیه چشمه‌ها هم به شدت کاهش یافته که این موضوع نگرانی‌های زیادی برای تامین آب حیات وحش ایجاد کرده است.
افزایش گرد و غبار از دیگر پیامدهای کاهش بارندگی و خشکسالی در خراسان جنوبی است و در فروردین امسال پنج روز ناسالم به دلیل پدیده گرد و غبار در این استان به ثبت رسید.
به گفته کارشناسان پیش‌بینی می‌شود در سال جاری گرد و غبار و روزهای ناسالم در این استان نسبت به سال گذشته افزایش داشته باشد.
از طرف دیگر چند سالی است که جولان آفات چوبخوار بر اثر خشکسالی به مشکلات خراسان جنوبی اضافه شده و امسال به دلیل تداوم خشکسالی‌ حالت طغیانی به خود گرفته‌ است به طوری که 26 هزار هکتار از باغات این استان به انواع این آفات آلوده شده و این موضوع به دغدغه جدی باغداران تبدیل شده است.
بنابر اعلام سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی خشکسالی در مرحله نخست 2 هزار و 470 میلیارد تومان به بخش کشاورزی خراسان جنوبی خسارت وارد کرده و با ادامه این روند، خسارت‌ها در حال افزایش است.
افزایش 3.3 درجه‌ای دما در سال جاری، چالش دیگر است و تابستانی سختی را پیش‌روی این استان قرار داده که مجموع این موارد سبب شد تا اوایل امسال قرارگاه استانی آب به دستور استاندار خراسان جنوبی راه‌اندازی شود.
تشدید خشکسالی و اثرات آن از جمله تنش‌های آبی و کمبود نهاده‌های دامی به دغدغه‌ اصلی مسوولان استان تبدیل شده تا جایی که استاندار خراسان جنوبی هفته گذشته در آیین افتتاح سالن همایش و فرهنگسرای شهر بیرجند که با حضور ویدئوکنفرانسی معاون اول رییس جمهوری برگزار شد، گفت: بزرگترین بحران کم‌آبی و خشکسالی را در سال جاری در خراسان جنوبی داریم که در 50 سال گذشته بی‌سابقه است.
حمید ملانوری افزود: در سال آبی جاری فقط 38 میلیمتر بارندگی داشته‌ایم و این وضعیت خشکسالی، بحران شدید و بدی را بر استان حاکم کرده و اشتغال جامعه روستایی و عشایری ما را به خصوص در شهرستان‌های مرزی به شدت تحت تاثیر قرار داده است.
وی خطاب به معاون اول رییس جمهوری گفت: درخواست ما این است که در زمینه تامین نهاده‌های دامی و آب شرب انسان و دام دستور دهید که به ما کمک شود تا بتوانیم در فصل تابستان مشکل تامین آب عشایر و روستاییان این استان را مدیریت کنیم.
استاندار خراسان جنوبی ادامه داد: حدود سه هزار راس دام در استان داریم که واقعا با بحران جدی در زمینه کم‌آبی و تامین علوفه مواجه هستند.
در شرایطی که ویروس کرونا جهان را تحت تاثیر قرار داده و به کانون توجهات تبدیل شده است، زنگ خطر خشکسالی سال‌هاست در اقصی نقاط کشور از جمله خراسان جنوبی به صدا درآمده و نباید از این پدیده اقلیمی و پیامدهای اصلی آن یعنی کمبود شدید آب و مهاجرت روستاییان غافل شویم.
با توجه به کاهش شدید بارندگی‌ها در سال زراعی جاری و در نتیجه کاهش حجم ذخایر آبی، قرارگاه استانی آب با تدبیر استاندار خراسان جنوبی برای برون رفت از پیامدهای احتمالی این وضعیت راه‌اندازی شد تا با رصد مسایل و مشکلات مرتبط با آب، برنامه‌ریزی برای رفع آنها در شهرها و روستاهای انجام شود که البته موفقیت این قرارگاه در به رسیدن به اهداف خود، نیازمند هم‌افزایی در داخل استان و توجه ویژه مسوولان کشوری در تخصیص اعتبارات است.
تسریع در اجرای طرح انتقال آب از خلیج فارس و دریای عمان به خراسان جنوبی، بهینه‌سازی مصرف آب در بخش کشاورزی که بیشترین سهم مصرفی را در استان دارد، اصلاح شبکه‌های فرسوده آب شهری، افزایش اعتبارات برای کاهش اثرات خشکسالی و باروری ابرها راهکارهایی برای مقابله موثر با خشکسالی و کم‌آبی در کنار همکاری مردم برای صرفه‌جوبی در مصرف آب است.
خبرنگار ایرنا در خراسان جنوبی
برچسب‌ها
کم آبی صرفه جویی در مصرف آب خراسان جنوبی خشکسالی اراضی کشاورزی منابع طبیعی
پروندهٔ خبری
بحران خشکسالی در ایران

لینک کوتاه:
https://www.payamekhorasan.ir/Fa/News/355910/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

800 مورد قطع عضو سالانه بر اثر دیابت در خراسان رضوی

شما تا به حال چند بار قانون اساسی را خوانده‌اید؟

رونمایی از گلستان سعدی به خط بریل در مشهد

آنتن‌دهی ضعیف تلفن همراه صدای مردم اشتاخون را درآورد

معاون استاندار: تمرکز تجارت خارجی خراسان رضوی توسعه روابط با همسایگان است

برگزاری اجلاس حمل‌ و نقل ایران و ترکمنستان به میزبانی مشهد

طرح توسعه صنایع خاک چینی ایران افتتاح شد

استفاده از تمامی ظرفیت‌های ملی برای رفاه معلولان

عملیات اجرایی 21 هزار واحد مسکن خراسان جنوبی در حال انجام است

پیروزی تیم‌های مریان طب و تسنیم در مسابقات مینی گلف تهران

آزمایشگاه تخصصی بیمارستان رازی بیرجند تا سال آینده افتتاح می‌شود

بدن بسیجی را روی آسفالت کشیدم که وسط اتوبان نباشد | به شهید ضربه زدم که ببینم زنده است یا نه | نمی دانم چرا سنگ جمع کردم | جو زده شدم و فقط شعار دادم

ماجرای لگدزنی یک پزشک به شهید عجمیان | به خاطر ترس از اغتشاشگران جلوتر نرفتم

تدوین لایحه برای تکریم شأن و جایگاه قضات ضروریست

شکسته شدن رکورد تولید سایپا شیشه برای سومین بار/ رشد 24 درصدی تولید در 8 ماه سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته/ رشد 20 درصدی تولید نسبت به ماه گذشته

جشنواره بین‌المللی تئاتر مقاومت در مشهد آغاز به کار کرد

ببینید | لحظه جدال خشونت بار بازیکنان صربستان و سوئیس | صرب‌ها خوردند و زدند و ...

گواردیولا باید چند بار از سیتی اخراج می‌شد!

بار نفتکش توقیف شده ایران به سوریه رسید؟

اهدای 38 سری جهیزیه به نوعروسان تحت پوشش کمیته امداد نیشابور

شکست هندبال پیکان خراسان در دیدار با مس کرمان در لیگ برتر

آزادی 124 نفر از زندانیان خراسان رضوی

برداشتن تومور سرطانی به دست ربات جراح؛ نخستین بار

٢٠٠ معبر در شهر مشهد برای معلولان مناسب‌سازی شد

موافقت ترکمنستان با افزایش ساعت کار در گمرک‌های خود با خراسان رضوی

آمریکا از یک سوراخ دو بار گزیده شد (عکس)

پرداخت مطالبات دامداران خراسان رضوی در خرید تضمیمی دام عشایر

یادبود اسدالله حبیب در مشهد برگزار شد

11 رایزن کشورهای عضو شانگهای به خراسان شمالی سفر می‌کنند

سفر رئیس ستاد اقامه نماز کشور به بیرجند

کشف بیش از یک کیلوگرم مواد مخدر صنعتی در اسفراین

برداشت پنبه در مزارع خراسان شمالی

2 طلا سهم کوراش کاراش دانشگاه آزاد بجنورد در مسابقات جهانی

کرسی آزاداندیشی راه روشن در دانشگاه بیرجند برگزار شد

واریز بیش از 125 میلیارد تومان از محل پرداخت مالیات به حساب شهرداری‌ها و دهیاری‌های خراسان جنوبی

احداث شهرک چاپ در خراسان جنوبی در اولویت کاری

پروژه فیبر نوری شهرستان نهبندان اجرایی می شود

ویژه برنامه‌های «روایت حبیب» در خراسان شمالی آغاز شد

اختصاص 500 میلیارد تومان اعتبار برای تامین آب شرب در خراسان شمالی

استاندار خراسان شمالی: مطالبات ورزشکاران استان در سطوح ملی پیگیری می شود

ضریب نفوذ تلفن ثابت در خراسان شمالی 26 درصد است

استاندار اصفهان بر اجرای هرچه بهتر قانون حمایت از معلولان تاکید کرد

تقدیر از پرستاران خراسان شمالی به عنوان نمونه کشوری

تاکید معاون اول قوه قضائیه بر تدوین لایحه تکریم قضات

آغاز به کار کاروان هنری «روایت حبیب» در خراسان شمالی

تاکید معاون اول قوه قضاییه بر عزیزداشتن قاضی و ضرورت تدوین لایحه تکریم شأن و جایگاه قضات

کاریزکیش، شاهکار 2500 ساله

اظهارات تکان دهنده متهمان شهادت شهید عجمیان

حکم خاص یک روحانی برای نوجوانی که به لباسش اهانت کرد

سومین جلسه رسیدگی به اتهامات ضاربین شهید روح‌الله عجمیان برگزار شد