پیام خراسان

آخرين مطالب

حکایت 20 سال خشکسالی مقالات

حکایت 20 سال خشکسالی
  بزرگنمايي:

پیام خراسان - بیرجند - خشکسالی نزدیک 2 دهه در استان خراسان جنوبی لنگر انداخته و در سال آبی جاری کمبود شدید بارندگی‌ها و افزایش دمای هوا، شرایط سخت‌تری را برای این استان ایجاد کرده است.

بنابر مستندات موجود وقوع خشکسالی در خراسان جنوبی از سال آبی 79- 78 آغاز شد و کاهش بارندگی‌ سال آبی جاری در 50 سال اخیر بی‌سابقه بوده است.
براساس آمارهای اداره کل هواشناسی خراسان جنوبی میانگین بارندگی‌های این استان در سال جاری 38 میلیمتر بوده که نسبت به سال گذشته 69 درصد و نسبت به دوره بلندمدت 59 درصد کاهش داشته است.
خراسان جنوبی 20 سال است با خشکسالی و قهر طبیعت آسمان روبه رو است و خشکسالی و کم‌آبی از آشناترین واژه‌هایی است که در این دیار گفته و شنیده شده است.
براساس آمار دوره 10 ساله تا آخر اسفند سال گذشته که مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی ارائه کرد، 91 درصد مساحت خراسان جنوبی متاثر از خشکسالی است که از این مقدار 9 درصد در وضعیت نرمال، 20 درصد خشکسالی خفیف، 35 درصد خشکسالی متوسط، 25 درصد خشکسالی شدید و 11 درصد خشکسالی بسیار شدید است.
امسال به دلیل کمبود شدید بارندگی‌ها، خشکسالی چنان در ریشه و جان خاک خراسان جنوبی نفوذ کرده که درختان، باغ ها، چشمه ها، قنات ها، چاه ها، دام‌ها و حتی زمین هم از آسیب آن در امان نمانده‌ است.
کم‌آبی مهمترین مشکل و پیامد خشکسالی در این استان مرزی و کویری است به طوری که در حال حاضر به صورت میانگین به 400 روستای خراسان جنوبی با جمعیت 65 هزار نفر با تانکر آبرسانی می‌شود و با توجه به تداوم گرمای هوا این تعداد به 450 روستا در تابستان افزایش خواهد یافت.
به دلیل خشک شدن چشمه‌ها، قنوات، چاه‌های مالداری و کاهش آبدهی آنها، کم‌آبی شدید گریبانگیر دامداران این استان هم شده‌ و در حال حاضر سه هزار راس دام نیازمند تامین آب شرب هستند.
پدیده فرونشست زمین به عنوان خطر جدی و زلزله خاموش به دلیل اضافه برداشت آب از دشت‌ها از سال‌ها پیش گریبانگیر خراسان جنوبی هم شده و شکاف‌هایی به ظاهر خارق‌العاده ولی عمیق ناشی از فرونشست زمین در دشت های سرایان، فردوس، قاین و زیرکوه در حال پیشرفت است.
بنابر اعلام شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی از مجموع 44 دشت و محدوده مطالعاتی، 9 دشت ممنوعه بحرانی و 22 دشت ممنوعه است و در دهه اخیر تعداد دشت‌های ممنوعه بحرانی استان به دلیل افت مستمر آبخوان‌ها از 2 به 9 دشت افزایش یافت.
سالانه 905 میلیون متر مکعب از منابع آب زیرزمینی استان برداشت می‌شود که به دلیل اضافه برداشت 101 میلیون مترمکعبی، سالانه منابع آب زیرزمینی 26 سانتیمتر مربع افت دارد.
همچنین کسری مخزن تجمعی خراسان جنوبی سه میلیارد و 700 میلیون متر مکعب است که این کسری مخزن به دلیل اضافه برداشت از منابع آبی استان در سال‌های متوالی ایجاد شده و کاهش کیفیت منابع آب را نیز در پی داشته است.
به گفته کارشناسان حوزه آب در خراسان جنوبی قطعا پدیده فرونشست زمین در اکثر دشت‌های استان رخ خواهد داد چرا که کسری مخزن زیادی در محدوده‌های مطالعاتی این استان هر سال ایجاد می‌شود و کماکان سطح آب زیرزمینی در حال افت است.
کمبود علوفه از دیگر اثرات خشکسالی در این استان پهناور است چرا که بر اثر کمبود شدید بارندگی‌ها تقریبا رویش گیاه در مراتع استان نزدیک به صفر بوده و خشکسالی در یک سال گذشته به 80 درصد مراتع عشایر این خسارت زده است.
براساس آخرین آمار رسمی در مجموع خشکسالی‌ها از ابتدای سال آبی جاری تاکنون 357 میلیارد تومان به جامعه عشایری خراسان جنوبی خسارت زده و عشایر استان سالانه 20 هزار تن فرآورده‌های دامی و لبنی تولید می‌کردند که این ظرفیت امسال از دست رفته است.
خشکسالی در سال جاری کوچ بهاره عشایر را به مدت یک ماه با تاخیر انداخت و به دلیل خشک بودن مراتع بخشی از عشایر استان به استان‌های خراسان رضوی و سیستان و بلوچستان کوچ کردند.
فقر مراتع و نبود علوفه مورد نیاز دام در خراسان جنوبی سبب شده تا دامداران برای تغذیه دام‌های خود از علوفه دستی استفاده کنند و تقاضا برای این اقلام افزایش یافته است و امسال با توجه به شرایط خشکسالی، 100 درصد تغذیه دام‌ها از طریق نهاده‌ها خواهد بود.
خشکسالی در 20 سال گذشته آسیب‌های جدی به حیات وحش این استان نیز وارد کرده و باعث کاهش زادآوری حیات وحش شده و جمعیت آنان را به شدت تحت تاثیر قرار داده است.
به گفته مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی به دلیل کمبود بارندگی و خشکسالی، امسال زاد و ولد پرندگان از جمله کبک و تیهو را نداشته‌ایم و در زادآوری حیوانات بزرگ جثه از جمله وحوش هم سقط جنین، تلفات و گاهی رهاسازی بچه وحوش را از سوی مادران شاهد بودیم که عجیب و بی‌سابقه است.
همچنین در سال جاری به دلیل کمبود شدید بارندگی، سنگ آب‌ها صد درصد و چشمه‌های مناطق حفاظت شده خراسان جنوبی 60 درصد خشک شده و آب بقیه چشمه‌ها هم به شدت کاهش یافته که این موضوع نگرانی‌های زیادی برای تامین آب حیات وحش ایجاد کرده است.
افزایش گرد و غبار از دیگر پیامدهای کاهش بارندگی و خشکسالی در خراسان جنوبی است و در فروردین امسال پنج روز ناسالم به دلیل پدیده گرد و غبار در این استان به ثبت رسید.
به گفته کارشناسان پیش‌بینی می‌شود در سال جاری گرد و غبار و روزهای ناسالم در این استان نسبت به سال گذشته افزایش داشته باشد.
از طرف دیگر چند سالی است که جولان آفات چوبخوار بر اثر خشکسالی به مشکلات خراسان جنوبی اضافه شده و امسال به دلیل تداوم خشکسالی‌ حالت طغیانی به خود گرفته‌ است به طوری که 26 هزار هکتار از باغات این استان به انواع این آفات آلوده شده و این موضوع به دغدغه جدی باغداران تبدیل شده است.
بنابر اعلام سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی خشکسالی در مرحله نخست 2 هزار و 470 میلیارد تومان به بخش کشاورزی خراسان جنوبی خسارت وارد کرده و با ادامه این روند، خسارت‌ها در حال افزایش است.
افزایش 3.3 درجه‌ای دما در سال جاری، چالش دیگر است و تابستانی سختی را پیش‌روی این استان قرار داده که مجموع این موارد سبب شد تا اوایل امسال قرارگاه استانی آب به دستور استاندار خراسان جنوبی راه‌اندازی شود.
تشدید خشکسالی و اثرات آن از جمله تنش‌های آبی و کمبود نهاده‌های دامی به دغدغه‌ اصلی مسوولان استان تبدیل شده تا جایی که استاندار خراسان جنوبی هفته گذشته در آیین افتتاح سالن همایش و فرهنگسرای شهر بیرجند که با حضور ویدئوکنفرانسی معاون اول رییس جمهوری برگزار شد، گفت: بزرگترین بحران کم‌آبی و خشکسالی را در سال جاری در خراسان جنوبی داریم که در 50 سال گذشته بی‌سابقه است.
حمید ملانوری افزود: در سال آبی جاری فقط 38 میلیمتر بارندگی داشته‌ایم و این وضعیت خشکسالی، بحران شدید و بدی را بر استان حاکم کرده و اشتغال جامعه روستایی و عشایری ما را به خصوص در شهرستان‌های مرزی به شدت تحت تاثیر قرار داده است.
وی خطاب به معاون اول رییس جمهوری گفت: درخواست ما این است که در زمینه تامین نهاده‌های دامی و آب شرب انسان و دام دستور دهید که به ما کمک شود تا بتوانیم در فصل تابستان مشکل تامین آب عشایر و روستاییان این استان را مدیریت کنیم.
استاندار خراسان جنوبی ادامه داد: حدود سه هزار راس دام در استان داریم که واقعا با بحران جدی در زمینه کم‌آبی و تامین علوفه مواجه هستند.
در شرایطی که ویروس کرونا جهان را تحت تاثیر قرار داده و به کانون توجهات تبدیل شده است، زنگ خطر خشکسالی سال‌هاست در اقصی نقاط کشور از جمله خراسان جنوبی به صدا درآمده و نباید از این پدیده اقلیمی و پیامدهای اصلی آن یعنی کمبود شدید آب و مهاجرت روستاییان غافل شویم.
با توجه به کاهش شدید بارندگی‌ها در سال زراعی جاری و در نتیجه کاهش حجم ذخایر آبی، قرارگاه استانی آب با تدبیر استاندار خراسان جنوبی برای برون رفت از پیامدهای احتمالی این وضعیت راه‌اندازی شد تا با رصد مسایل و مشکلات مرتبط با آب، برنامه‌ریزی برای رفع آنها در شهرها و روستاهای انجام شود که البته موفقیت این قرارگاه در به رسیدن به اهداف خود، نیازمند هم‌افزایی در داخل استان و توجه ویژه مسوولان کشوری در تخصیص اعتبارات است.
تسریع در اجرای طرح انتقال آب از خلیج فارس و دریای عمان به خراسان جنوبی، بهینه‌سازی مصرف آب در بخش کشاورزی که بیشترین سهم مصرفی را در استان دارد، اصلاح شبکه‌های فرسوده آب شهری، افزایش اعتبارات برای کاهش اثرات خشکسالی و باروری ابرها راهکارهایی برای مقابله موثر با خشکسالی و کم‌آبی در کنار همکاری مردم برای صرفه‌جوبی در مصرف آب است.
خبرنگار ایرنا در خراسان جنوبی
برچسب‌ها
کم آبی صرفه جویی در مصرف آب خراسان جنوبی خشکسالی اراضی کشاورزی منابع طبیعی
پروندهٔ خبری
بحران خشکسالی در ایران

لینک کوتاه:
https://www.payamekhorasan.ir/Fa/News/355910/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

دانشمندان: دلفین‌ها همدیگر را از طریق «طعم ادرار» تشخیص می‌‌دهند

بیش از 12 هزار هکتار آبیاری نوین در خراسان جنوبی اجرا شد

رقابت بیش از 45 هزار داوطلب خراسان رضوی در کنکور کارشناسی ارشد

افول اختر دوتار ایران را به سوگ می‌نشینیم

میز خدمت در مصلاهای نماز جمعه خراسان جنوبی برپا می‌شود

کشتی گیر خراسان شمالی نایب قهرمان کشتی ساحلی کارگران کشور شد

بی‌رغبتی باغداران خلیل‌آباد خراسان رضوی به برداشت برگ تاکستان‌ها

بیش از 12 هزار هکتار آبیاری نوین در خراسان جنوبی اجرا شد

هشت بره در نخستین مرکز تکثیر قوچ اوریال کشور متولد شد

سفر استاندار خراسان رضوی به تربت حیدریه 108 مصوبه داشت.

سیل منجر به خساراتی در شمال خراسان رضوی شد

64 بیمار کرونایی در خراسان شمالی بستری هستند

همایش مسئولان نمایندگی ولی فقیه در نیروی دریایی سپاه در مشهد برگزار شد

صعود سپاهان به رده دوم در غیاب پرسپولیس/ برد گل‌گهر و ذوب‌آهن

کشف 2870 کیلوگرم ماکارانی احتکار شده در شیروان

حضور تاریخ ساز بانوی کوهنورد خراسان شمالی بر بام جهان

سه نفر در سیل کلات خراسان رضوی جان باختند

حضور استاندار خراسان رضوی در روستای بسک شهرستان تربت حیدریه

ایجاد بیش از 8 هزار فرصت شغلی جدید در مناطق آزاد کشور

آدرنالین پارک

915 هزار نفر از جمعیت خراسان شمالی یارانه ارز ترجیحی دریافت کردند

نخستین همایش ملی نوگرایی در پژوهش‌های مدیریت در مشهد برگزار شد

6 محصول جدید شرکتهای دانش‌بنیان مشهد در حوزه پزشکی رونمایی شد

شاخص سالمندی در کاشمر بالاتر از میانگین کشوری است

69 درصد شرکتهای دانش‌بنیان کشور در حوزه فناوری اطلاعات فعال هستند

تکمیل بخش اول سومین خط مترو در مشهد نیازمند 3500 میلیارد تومان اعتبار است

اعزام هیات تجاری از خراسان شمالی به ترکیه برای انعقاد قرارداد تجاری

نوجوان اسفراینی دیپلم افتخار مسابقه هنرهای تجسمی فرانسه را کسب کرد

عثمان محمدپرست دوتار نواز معروف کشور دار فانی را وداع گفت

دامپزشکی خراسان شمالی درباره بروز تب کریمه کنگو هشدار داد

تکرار ماجرای اجبار برداشتن چادر برای کنکوری‌ها

5 مجروح بر اثر برخورد وانت نیسان و پراید

افتتاح طرح هایی به ارزش بیش از 400 میلیارد تومان در کیش

فلسفه وجودی مناطق آزاد کشور تولید و صادرات محور است

رییس حوزه‌های علمیه کشور: گفتمان انقلاب اسلامی معادلات جهان را تغییر داد

نگاه جهادی برای رفع مشکلات و محدودیت‌ها نیاز است

همه دامداران خراسان جنوبی از دامدار کارت برخوردار می‌شوند

همایش ملی الهیات شهر در مشهد برگزار شد

بارش باران مهمان آخر هفته خراسان رضوی

همایش نقش خراسان در شکوفایی هنر ایرانی- اسلامی در مشهد برگزار شد

یکی از مدیران کل سابق خراسان شمالی به علت جرایم مالی بازداشت شد

آغاز عملیات مسقف‌سازی سرپناه پایانه اتوبوسرانی ایران خودرو

بیش از پنج هزار تن گندم محلی در خراسان شمالی خریداری شد

مدیر سابق یک دستگاه اجرایی خراسان شمالی دستگیر شد

ضرورت استفاده از ظرفیت نخبگان برای ریشه یابی آسیب های اجتماعی

تداوم وزش باد شدید در خراسان جنوبی

غرق‌شدن مرد 64 ساله در شهرستان خوسف

اینفوگرافی/ بهترین و بدترین استان‌های کشور برای سالمندان

جمجمه نادر شاه پس از 3 قرن پیدا شد!

حادثه نیشابور نتیجه عدم توجه به نظام نامه مصون سازی شیمیایی است