پیام خراسان

آخرين مطالب

صفای زیارت با پای پیاده مقالات

صفای زیارت با پای پیاده
  بزرگنمايي:

پیام خراسان - خراسانی‌ها و به ویژه اهالی نوغان و سناباد احتمالاً نخستین کسانی بودند که پیاده تا مشهدالرضا(ع) آمدند و از آن به بعد، پیاده سفر کردن به حرم غریب طوس، حتی در بدترین شرایط و در بحبوحه جنگ و قحطی متوقف نشد. خانیکوف، خاورشناس روس‌تبار که در قرن نوزدهم به مشهد سفر کرد، با توجه به گزارش مسئولان آستان‌ قدس آن زمان، معتقد بود حتی در بدترین سال‌های قحطی، جمعیت زائرانی که بخش عمده آن‌ها پیاده سفر می‌کنند، از 12هزار نفر کمتر نمی‌شده ‌است و این حدوداً یک چهارم جمعیت خودِ مشهد در آن دوران بود.
 
پیاده‌روی زیارت به خصوص در ایام پایانی ماه صفر و شهادت مظلومانه امام رضا(ع) رنگ و بویی دیگر به خود می‌گرفت. روستاهای اطراف مشهد و به ویژه دهکده‌های نواحی شمال شهر که در مسیر اصلی جاده‌های تجاری قرار نداشتند، میزبان زائرانی می‌شدند که از روستاهای دور و نزدیک، خودشان را به مشهد می‌رساندند تا در شب شهادت، به زیارت مولایشان نائل شوند. متأسفانه از آن پیاده‌روی‌ها، نقاشی یا عکسی در اختیار نداریم، اما وقتی به گزارش‌های مکتوب آن دوره مراجعه می‌کنیم، می‌توانیم جلوه‌های پرشور معنویت را در این پیاده‌روی عاشقانه احساس کنیم.
دورنمای مشهدالرضا(ع) برای زائران
هانری دالمانی که در واپسین سال‌های قرن نوزدهم به مشهد سفر کرده ‌است، در سفرنامه خود تصویری جذاب از زائران پیاده حرم رضوی به دست می‌دهد، زائرانی که او آن‌ها را در مسیر تپه‌سلام به مشهد دیده ‌است. زائرانی که علاوه بر جابه‌جایی سنگ‌های بزرگ به سوی مشهد، برای استفاده از آن‌ها در کار ساخت و ساز حرم رضوی، با هر غریبه‌ای مهربانانه برخورد می‌کردند. آن‌ها با گذر از طُرُق، چشمشان به جمال گنبد طلا روشن می‌شد و همان تصویری را می‌دیدند که دالمانی چنین توصیف کرده‌ است: «نظری به مقابل انداختم؛ گنبد آستانه را دیدم که با درخششی خاص جلوه‌گری می‌کرد. این گنبد زیبا، یک شاهکار تمام‌عیار است، شاهکاری که موجب می‌شود زائران مدتی توقف کنند و به آن بنگرند. دست روی سینه بگذارند و دعا کنند. مناره‌های طلایی از پشت درختان سر به فلک کشیده، گاهی خودنمایی می‌کنند. وقتی باد درختان را تکان می‌دهد، می‌توان تصویری زیبا و موقتی را از این مناره‌های بلند در مقابل خود داشت. درختان در ردیف‌های منظم، کنار دیوار شهر را گرفته‌اند».
پذیرایی از زائران
زائران یک قرن پیش حرم رضوی به خصوص آن‌ها که در ایام آخر ماه صفر، پیاده خودشان را به مشهد می‌رساندند، شبی را در بیرون شهر اتراق می‌کردند؛ شاید در رباط طُرُق یا نزدیکی قلعه آبکوه و شاید در روستای امین‌آباد در شمال مشهد که فاصله‌اش تا دیوارهای شهر کم بود و در کمتر از یک ساعت می‌شد از آنجا به مشهد رسید. این توقف‌ها گاه با میزبانی مردمان پرصفای این مناطق همراه می‌شد. افضل‌الملک در سفرنامه‌اش، از دیگ‌های متعددی سخن می‌گوید که در این مناطق برپا می‌کردند تا دمی میزبان زائران ثامن‌الحجج(ع) باشند. علت این توقف، بسته شدن دروازه شهر ساعتی پس از غروب آفتاب بود. درباره نوع نذری‌ها اطلاع دقیقی نداریم اما احتمالاً در فصل‌های برداشت میوه، باغداران بخشی از محصول خود را برای استفاده زائران امام رضا(ع) هدیه می‌کردند و «شله» و آش‌های محلی نیز عمده‌ترین غذاهای نذری آن دوره بود. همان ‌طور که اشاره شد، روستاهای اطراف مشهد نقش مهمی در این پذیرایی ایفا می‌کردند و آن ‌طور که جهانگردان اروپایی گزارش می‌کنند، برای زائران حرم رضوی مقام و احترام ویژه‌ای قائل بودند؛ روستاهایی که امروز بخشی از شهر مشهد شده‌اند و یاد آن‌ها در قالب نام‌هایی مانند «بُقرآباد»، «شُقا»، «سمزقند»، «تلگرد»، «گل‌ختمی» و... در حافظه تاریخی شهر باقی مانده ‌است. جالب اینجاست که این زائران بدون آنکه نیاز به نظم و نسق حکومتی باشد، طی طریق می‌کردند و خودشان را به مشهد می‌رساندند.
در سال‌هایی که قحطی نبود، پیوستگی این کاروان‌ها موجب امنیت آن‌ها می‌شد؛ یعنی هر کاروان با فاصله کمی از کاروان بعدی حرکت می‌کرد و این خود، آرامش را برای زائران پیاده امام رضا(ع) در پی داشت. در فاصله بیشتر از مشهد در غرب، شهرهای سبزوار و شاهرود و سمنان محل آسایش و استراحت زائران بودند. در جنوب اهالی خونگرم شهرهایی مانند فردوس (تون) میزبان زائرانی از کرمان و یزد می‌شدند و در شرق نیز زائران مناطق غربی و مرکزی افغانستان امروز، از پذیرایی شیعیان این مناطق به ویژه در اطراف هرات بهره‌مند بودند. چنین به نظر می‌رسد که بخشی از ارائه خدمات به زائران، از طریق نهاد وقف و موقوفه‌های متعددی که برای مراسم مربوط به ولادت و شهادت امام رضا(ع) اختصاص یافته ‌بود، تأمین می‌شد.


 

لینک کوتاه:
https://www.payamekhorasan.ir/Fa/News/472315/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

شناسایی 43 بیمار جدید کرونایی در همدان

100 سفر درون‌شهری رایگان در ماه برای معلولان مشهد

از سرگیری اعزام زائران عتبات به کاظمین و سامرا

درمان قطعی کووید 19 مانند یک راز باقی مانده است

ناوگان اتوبوسرانی تربت‌حیدریه برای شهرداری زیان‌ده است

100 سفر رایگان با اتوبوس و مترو برای معلولان | خرید اتوبوس‌هایی که دارای رمپ ویژه معلولان است

مجتمع بزرگ ورزشی معلولان در مشهد ساخته می‌شود

تخصیص بیش از 11 میلیارد تجهیزات توانبخشی به مدارس استثنایی خراسان رضوی

بازرس ویژه وزارت راه آزاد شد

کرونا و هرمزگان در شبانه‌روز گذشته

سرقت هیجان‌انگیز خزانه اسپانیا توسط یک گروه فوق حرفه‌ای

ترانزیت از خراسان جنوبی 42 درصد افزایش یافت

دومین جلسه هم‌اندیشی و هماهنگی در خصوص بهداشت شهر تهران برگزار شد

تداوم حضور یوز‌های آسیایی در جاجرم

شناسایی 13 بیمار جدید کرونا در خراسان جنوبی

آموزش دوره‌های مدیریت کرونا به مراقبان سلامت مدارس مشهد

اختصاص 250 میلیارد ریال برای آسفالت محلات در مشهد

100 سفر رایگان در ماه با اتوبوس و قطار شهری مشهد برای معلولان

تولید 30 میلیارد تومان فرش در خراسان جنوبی

کشف 110 کیلوگرم تریاک از سواری پژو

22 وقف جدید در بیرجند و درمیان ثبت شد/ناگفته های موقوفه آب لوله

ضرورت برگزاری مسابقات استعدادیابی در رده نونهالان و نوجوانان

صدور 15 موافقت اصولی برای ایجاد تأسیسات گردشگری در خراسان شمالی

زیرزمینی پر از کرم راز‌های پیری را روشن می‌سازد

کاهش صدور پروانه ساخت و ساز در بجنورد

ضرورت دستیابی به درآمد پایدار در شهرداری‌ها

آزادسازی طرح توسعه امامزاده سید عباس(ع) بجنورد 140 میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد

وضعیت مبهم طلا، سکه و دلار در بازار مشهد

افزون بر 6 هزار تن پسته در گناباد برداشت شد

نظارت ستادی رئیس‌جمهور این بار از وزارت میراث فرهنگی

غرش حجازی فر این بار در پوست شیر

توزیع 1000 بسته معیشتی و جهیزیه در فریمان

شهردار مشهد: افزایش درآمدهای پایدار از ویژگیهای برنامه میان مدت شهرداری است

قیمت روز انواع میوه و تره بار +جدول

درآمدهای پایدار در شهرداری مشهد 10 درصد افزایش می‌یابد

630 کیلوگرم مواد غذایی فاسد در مشهد و فریمان کشف و معدوم شد

وام های جدید برای بازنشستگان؟

راه‌اندازی قطار سریع‌السیر مشهد-تهران توسعه خراسان رضوی را در بردارد

خداحافظی با دریاچه های یخی

تملک پلاک‌های تپه معصوم‌زاده در بجنورد تا پایان سال

برخورد قاطع دستگاه قضایی خراسان شمالی با لیدرهای اغتشاشات

زنگ تحرک در مدرسه استثنایی امام رضا (ع) نواخته شد

رقابت قدیمی‌های فوتبال در محله شوش

برنامه‌ریزی برای زائر باید در قالب اقدامات محتوایی انجام شود

100 سفر رایگان در ماه با اتوبوس و قطار شهری برای معلولان

زنگ تحرک در منطقه 7 نواخته شد

دستگیری متخلف شکار و صید سابقه‌دار در بشرویه

تأمین آب شرب و بهداشتی مردم، در اولویت خراسان جنوبی

توجه ویژه وزارت علوم به دانشگاه‌های خراسان جنوبی

کمبود واحدهای کشتارگاهی و بسته‌بندی، چالش‌های اصلی تولید مرغ