پیام خراسان - کارشناسان تاجیک معتقدند توسعه رسانههای فارسی زبان در این کشور میتواند به تقویت پیوندهای فرهنگی میان کشورهای فارسی زبان، افزایش نقش آفرینی تاجیکستان در عرصه اطلاع رسانی منطقهای و بین المللی و معرفی بهتر ظرفیتهای این کشور به مخاطبان جهان فارسی زبان کمک کند.
به گزارش خبرگزاری صدا وسیما ،همزمان با افزایش توجه دولت تاجیکستان به آموزش خط فارسی و تاکید اخیر رئیس جمهور این کشور بر تقویت آموزش «خط نیاکان»، بحث ضرورت راه اندازی یک رسانه به زبان فارسی در تاجیکستان بار دیگر در محافل فکری و رسانهای این کشور مطرح شده است؛ موضوعی که کارشناسان آن را گامی مهم برای تقویت جایگاه فرهنگی و رسانهای دوشنبه در میان بیش از ۱۵۰ میلیون مخاطب این حوزه زبانی و شکستن انزوای اطلاع رسانی تاجیکستان در جهان فارسی میدانند.
تاجیکستان فارسی زبان که ۷۶ سال تحت سیطره نظام کمونیستی شوروی بود، درسال ۱۹۹۱ میلادی به استقلال رسید. مردم این کشور به زبان فارسی حرف میزنند و با خط روسی سیریلیک میخوانند و مینویسند و در همین راستا در گزارشی مفصل به بررسی ضرورت ایجاد یک رسانه یا بخش فارسی نویس در تاجیکستان می پردازیم و دیدگاه شماری از استادان دانشگاه، پژوهشگران و تحلیلگران سیاسی این کشور را می خوانیم.
کارشناسان تاجیک معتقدند با وجود اشتراکات گسترده تاریخی، فرهنگی و زبانی میان تاجیکستان، ایران و افغانستان، دوشنبه تاکنون نتوانسته حضور موثری در فضای رسانهای فارسی زبان داشته باشد.
به باور آنان، جامعه فارسی زبان جهان با بیش از ۱۵۰ میلیون مخاطب، یکی از بزرگترین حوزههای زبانی منطقه محسوب میشود، اما سهم تاجیکستان در تولید و انتشار محتوای خبری و تحلیلی برای این مخاطبان بسیار محدود است.
در حال حاضر تنها برخی رسانههای دولتی از جمله رادیوی «آوای تاجیک» و بخش فارسی خبرگزاری دولتی «خاور» به انتشار محدود اخبار به خط فارسی میپردازند و جای یک رسانه تحلیلی و حرفهای فارسی نویس در این کشور خالی است.
بررسیها نشان میدهد تاجیکستان در اواخر دهه ۱۹۸۰ و سالهای نخست استقلال، تجربههای موفقی در حوزه مطبوعات فارسی داشته است.
هفته نامه «سامان» زیر نظر بنیاد بین المللی زبان فارسی تاجیکی، ضمیمه «پیوند» نشریه «ادبیات و هنر»، مجله «فرهنگ» و روزنامه «مهر» از جمله نشریاتی بودند که به صورت فارسی یا دو خطه منتشر میشدند و نقش مهمی در تقویت پیوندهای فرهنگی میان فارسی زبانان ایفا میکردند.
با این حال، پس از جنگ داخلی تاجیکستان در دهه ۱۹۹۰ و تغییر رویکردهای فرهنگی و سیاسی، این روند متوقف شد و خط فارسی به تدریج از فضای عمومی و رسانهای کشور کنار رفت.
«قاسم بیک محمد» تحلیلگر مسائل سیاسی تاجیکستان معتقد است رسانههای این کشور تاکنون بیشتر مصرف کننده محتوای تولید شده در ایران و افغانستان بودهاند و اکنون زمان آن رسیده است که تاجیکستان «روایت تاجیکی» خود را از تحولات منطقه و جهان ارائه کند.
وی تاکید میکند که مخاطبان فارسی زبان علاقهمند هستند دیدگاهها و تحلیلهای مستقل تاجیکستان را درباره مسائل منطقهای و بین المللی دنبال کنند و این امر تنها از طریق ایجاد یک رسانه حرفهای فارسی نویس امکان پذیر خواهد بود.
«سیف الله ملاجان» استاد تاریخ و پژوهشگر تاجیک نیز معتقد است بی توجهی به جامعه بزرگ فارسی زبان جهان با منافع فرهنگی و ملی تاجیکستان همخوانی ندارد.
وی با اشاره به ظرفیت گسترده مخاطبان فارسی زبان در ایران، افغانستان و دیگر نقاط جهان تصریح میکند که تاجیکستان باید از این فرصت برای معرفی ظرفیتهای فرهنگی، اقتصادی و سیاسی خود استفاده کند.
به گفته وی، سکوت در برابر جامعهای با بیش از ۱۵۰ میلیون مخاطب، نمیتواند یک راهبرد منطقی و بلندمدت باشد.
«امید جیحانی» پژوهشگر تاجیک نیز بر این باور است که ایجاد یک رسانه فارسی نویس میتواند به هماهنگی بیشتر واژگان و اصطلاحات میان کشورهای فارسی زبان کمک کند و زمینه بازگشت تدریجی خط فارسی به عرصه عمومی را فراهم سازد.
وی تاکید میکند که چنین رسانهای باید بر پایه زبان معیار فارسی فعالیت کند و به الگویی برای نگارش حرفهای و استاندارد تبدیل شود.
«جاسور عبدالله اف» مدیر بخش تاجیکی «آسیا پلاس» نیز با تایید اهمیت این موضوع اعلام کرده است که تحریریه این رسانه ضرورت ایجاد بخشی ویژه به خط فارسی را مورد توجه قرار داده و در صورت فراهم شدن شرایط و امکانات، آمادگی ورود به این عرصه را خواهد داشت.
دستور اخیر «امامعلی رحمان» رئیس جمهور تاجیکستان برای ارتقای کیفیت آموزش خط فارسی در مدارس، بار دیگر موضوع احیای جایگاه خط نیاکان و ضرورت حضور فعالتر این کشور در فضای رسانهای فارسی زبان را در کانون توجه قرار داده است.