پیام خراسان - ایرنا / ثبت ۲۵۰.۳ میلیمتر بارش در خراسان شمالی از ابتدای سال آبی جاری تا پایان تیرماه، امیدها را برای بهبود وضعیت منابع آبی افزایش داده است، اما بررسی شاخصهای آبی و نظر کارشناسان نشان می دهد عبور از بحران آب، نیازمند تداوم بارش های مناسب و اصلاح الگوی مصرف در همه بخشها است.
بررسی آمارهای منتشر شده از سوی اداره کل هواشناسی خراسان شمالی نشان می دهد که مجموع بارندگی های استان از ابتدای سال آبی جاری (اول مهر ۱۴۰۴) تا پایان ۳۱ تیرماه امسال به ۲۵۰.۳ میلیمتر رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با میانگین بلندمدت، از شرایطی نزدیک به نرمال و حتی اندکی مطلوبتر حکایت دارد.
استان پس از چند سال تجربه نوسانات بارشی، امسال شرایطی نزدیک به میانگین بلندمدت را تجربه کرده است
با این حال کارشناسان معتقدند این وضعیت نباید موجب غفلت از مدیریت منابع آب شود، زیرا استان همچنان در اقلیم نیمهخشک قرار دارد و تغییرات اقلیمی میتواند الگوی بارش را در مدت کوتاهی دستخوش تغییر کند.
براساس این گزارش، میانگین بلندمدت بارندگی خراسان شمالی در بازه زمانی مشابه ۲۴۶.۷ میلیمتر است و ثبت ۲۵۰.۳ میلیمتر بارش در سال آبی جاری به معنای افزایش ۳.۶ میلیمتری یا ۱.۵ درصدی نسبت به شرایط نرمال محسوب میشود.
این اختلاف هرچند اندک است، اما نشان میدهد استان پس از چند سال تجربه نوسانات بارشی، امسال تا پایان تیرماه شرایطی نزدیک به میانگین بلندمدت را تجربه کرده است.
از سوی دیگر، مقایسه آمارها با سال گذشته، تصویر متفاوتی را نشان میدهد. میزان بارندگی خراسان شمالی در مدت مشابه سال آبی گذشته تنها ۱۲۵ میلیمتر ثبت شده بود، اما امسال این رقم به ۲۵۰.۳ میلیمتر رسیده است
بارش استان در این مدت نسبت به سال گذشته ۱۲۵.۴ میلیمتر افزایش یافته که معادل ۱۰۰.۳ درصد رشد است.
مدیرکل هواشناسی خراسان شمالی در این باره گفت: میزان بارش استان در این مدت نسبت به سال گذشته ۱۲۵.۴ میلیمتر افزایش یافته که معادل ۱۰۰.۳ درصد رشد است.
نوربخش داداشی اظهار کرد: به عبارت دیگر، میزان بارندگی امسال تقریبا ۲ برابر سال گذشته بوده که نشان دهنده جبران بخش قابل توجهی از کمبود بارش سال قبل است.
با وجود این افزایش چشمگیر نسبت به سال گذشته، بررسی شاخص «درصد تامین بارش یک سال کامل آبی» بیانگر آن است که تاکنون ۹۶.۹ درصد از مجموع بارندگی ثبت شده در کل سال آبی گذشته محقق شده است.
مدیرکل هواشناسی خراسان شمالی افزود: مجموع بارش سال آبی کامل گذشته ۲۵۸.۴ میلیمتر بوده و با توجه به باقی ماندن حدود ۲ ماه تا پایان سال آبی، انتظار میرود این رقم در صورت وقوع بارش های موثر تابستانه یا اوایل پاییز، از میزان سال گذشته نیز فراتر رود.
وی گفت: مقایسه وضعیت استان با میانگین کشوری نیز نشان می دهد شرایط بارندگی در خراسان شمالی همسو با روند عمومی کشور اما اندکی بهتر از میانگین بلندمدت است.
داداشی تصریح کرد: از ابتدای سال آبی جاری تاکنون در کشور ۲۳۰.۹ میلیمتر بارش ثبت شده که نسبت به میانگین بلندمدت ۲۲۶.۳ میلیمتری، ۴.۶ میلیمتر یا ۲.۱ درصد افزایش داشته است.
وی خاطرنشان کرد: همچنین میزان بارندگی کشور نسبت به سال گذشته ۹۸.۶ میلیمتر معادل ۷۴.۴ درصد رشد نشان می دهد.
هرچند ثبت بارشهای نزدیک به نرمال، خبر امیدوارکننده ای محسوب میشود، اما نباید این موضوع به معنای پایان تنش آبی تلقی شود
جایگاه خراسان شمالی در مقایسه با سایر استان ها یکی از شاخص های قابل توجه در این گزارش است و بر اساس نمودار منتشر شده، خراسان شمالی از نظر اختلاف بارش نسبت به میانگین بلند مدت در رتبه یازدهم کشور قرار گرفته است.
این رتبه نشان می دهد خراسان شمالی در میان استان هایی قرار دارد که توانسته اند بارشی بیش از میانگین بلند مدت خود ثبت کنند هرچند فاصله آن با استان های پربارش کشور همچنان قابل توجه است.
کارشناسان هواشناسی و منابع آب معتقدند هرچند ثبت بارش های نزدیک به نرمال، خبر امیدوار کننده ای برای بخش های کشاورزی، منابع طبیعی و تامین آب محسوب می شود، اما نباید این موضوع به معنای پایان تنش آبی تلقی شود.
بخش عمده بارش های استان در فصول سرد سال رخ می دهد و توزیع زمانی و مکانی نامناسب بارش ها، افزایش دما، تبخیر بالا و تداوم خشکسالی های چند ساله همچنان فشار زیادی بر منابع آب زیرزمینی و سدهای استان وارد می کند.
کارشناسان می گویند، مدیریت بهینه مصرف آب در بخش کشاورزی، توسعه سامانه های نوین آبیاری، حفاظت از منابع آب زیرزمینی، کنترل برداشت از سفره های آب و برنامه ریزی برای سازگاری با تغییرات اقلیمی همچنان باید در اولویت دستگاه های اجرایی قرار گیرد.
زیرا حتی در سال هایی که بارندگی در محدوده نرمال یا اندکی بالاتر از نرمال قرار می گیرد، استمرار بهره برداری غیراصولی از منابع آب میتواند آثار مثبت افزایش بارش را در مدت کوتاهی از بین ببرد.
آمارهای سال آبی جاری در مجموع نشان می دهد خراسان شمالی پس از تجربه سالی کم بارش، امسال شرایط مناسب تری را پشت سر گذاشته و توانسته است بارندگی خود را به سطح میانگین بلندمدت برساند.
با این حال، تداوم مدیریت علمی منابع آب و آمادگی برای نوسانات اقلیمی، همچنان مهم ترین راهکار حفظ پایداری منابع آبی و کاهش آسیب پذیری استان در سال های آینده خواهد بود.
خراسان شمالی در شمال شرق کشور واقع است و ۴۴ درصد از جمعیت آن در مناطق روستایی سکونت دارند.