پیام خراسان - مدیرعامل سازمان انتقال خون، درباره شرایط بیماران نیازمند خون، گروههای خونی نادر و همچنین وضعیت زیرساختها و کیفیت خدمات این سازمان توضیحاتی ارائه داد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، قره باغیان، مدیرعامل سازمان انتقال خون در برنامه سلام خبرنگار شبکه خبر، در پاسخ به پرسشی درباره گروههای خونی نادر گفت: این گروهها بخشی از برنامههای سازمان انتقال خون است و در تعریفهای این سازمان مشخص شده که از هر هزار نفر، یک نفر ممکن است به گروههای خونی نادر مربوط باشد؛ همچنین برخی افراد نیز مثل بیماران تالاسمی ممکن است این نوع گروه خونی را داشته باشند.
وی با اشاره به وجود بانک گروههای خونی نادر در کشور افزود: سازمان انتقال خون بیش از ۵۰ سال است که این بانک را در کشور ایجاد کرده و در حال توسعه آن است. به گفته او، گروههای خونی نادر معمولاً برای افراد دارای همان گروه قابل استفادهاند و افراد با گروههای دیگر نمیتوانند خون این افراد را دریافت کنند؛ البته میزان کمیّت این گروهها متفاوت است و هر چه نادرتر باشد، احتمال مشاهده آن در جمعیت کمتر میشود.
بانک گروههای خونی چگونه تأمین میشود؟
قرهباغیان توضیح داد که شناسایی گروههای خونی نادر از طریق برنامههای نمونهگیری و آزمایش انجام میشود و سپس فرد پس از اطلاع از نادر بودن گروه خونی خود، به لیست گروههای خونی نادر اضافه میشود و برای اهدای نمونه به او دعوت داده میشود. وی گفت: این نمونهها در بانک به شکل فریز نگهداری میشوند تا حداقل ۳۰ سال قابلیت استفاده داشته باشند.
او همچنین اضافه کرد که در ادامه، خانواده فرد (در صورت نیاز، خواهر، برادر یا اقوام درجه یک) نیز برای بررسی و احتمال داشتن همان گروه خونی نادر مورد توجه قرار میگیرند تا امکان تقویت بانک فراهم شود.
محدودیت زمان در استفاده از خونهای نادر
قرهباغیان درباره زمانبر بودن آمادهسازی خونهای نادر اظهار کرد: گروههای خونی نادر حالت اورژانسی برای مصرف ندارند، زیرا فرآیند خارجسازی از فریز، ذوب، آمادهسازی و پردازش خون حداقل حدود ۳ تا ۴ ساعت زمان میبرد.
روشهای شناسایی در شرایط معمول
مدیرعامل سازمان انتقال خون در پاسخ به این سؤال که آیا این گروهها در آزمایشهای عادی قابل تشخیص هستند یا نه، گفت: در حالت معمول ممکن است شناسایی انجام نشود و فرد تا زمان مراجعه به مراکز درمانی یا بروز برخی علائم، متوجه گروه خونی نادر خود نشود.
وی توضیح داد یکی از مسیرهای شناسایی این گروهها گاهی در دوران بارداری یا هنگام زایمان رخ میدهد؛ بهگونهای که اگر نوزاد دچار زردی شود و علت آن واکنش مادر به گروه خونی نوزاد باشد، از این طریق میتوان گروه خونی نادر را شناسایی کرد.
زیرساختها و کیفیت خدمات
قرهباغیان درباره وضعیت زیرساختها نیز گفت: ارتقای تجهیزات و بهبود خدمات یک نیاز جدی است، چون بخشی از تجهیزات در طول زمان فرسوده میشوند و سازمان تلاش دارد با کمک شرکتهای دانشبنیان داخلی، تجهیزات مورد نیاز را بهتدریج ارتقا دهد.
وی تأکید کرد سازمان انتقال خون از نظر کیفیت خدمات و تجهیزات در کشور رویکرد تبعیض ندارد و افزود: دستگاهها و امکانات در نقاط مختلف کشور مشابه است، هرچند ممکن است مدل تجهیزات متفاوت باشد.
نقش استان تهران و مراکز پشتیبان
مدیرعامل سازمان انتقال خون با اشاره به نقش استان تهران گفت: تهران بزرگترین و فعالترین مرکز انتقال خون است و حدود ۲۰ درصد خون کشور را تأمین میکند. وی افزود که تعداد قابل توجهی از بیماران بستری در مراکز درمانی استان تهران از دیگر استانها نیز هستند و همین موضوع باعث شده توسعه شبکه پشتیبان برای استان تهران ضروری باشد.
به گفته قرهباغیان، برای پدافند غیرعامل نیز دو مرکز پشتیبان ایجاد شده تا اگر خدایناکرده مشکلی برای تهران رخ دهد، امکان تأمین نیاز خون کشور بهطور کامل و سریعتر فراهم باشد.
کمبود پلاکت و دلیل افزایش نیاز
قرهباغیان در ادامه با اشاره به کمبود پلاکت گفت: در حال حاضر تنها کسری که وجود دارد مربوط به پلاکت است و دلیل آن افزایش تعداد بیماران سرطانی در نظام سلامت کشور عنوان شده است.
تفاوت اهدای خون و اهدای پلاکت
وی درباره جایگزینی اهدای خون با پلاکت گفت: سازمان دو روش برای تهیه پلاکت دارد؛ یکی تهیه پلاکت از خون اهداکنندگان و دیگری اهدای مستقیم پلاکت. به گفته او، در روش تهیه پلاکت، برای تأمین نیاز یک بیمار ممکن است پلاکت حاصل از چند اهداکننده لازم باشد، اما اگر فرد مستقیماً پلاکت اهدا کند، این فرایند میتواند مؤثرتر و با کیفیت بهتر انجام شود.
قرهباغیان همچنین گفت: شرایط اهدای پلاکت شامل انجام آزمایش قبل از اهداء و داشتن شمارش پلاکت بالاتر از ۱۵۰ هزار است. او بیان کرد: افراد میتوانند هفتهای دو بار در مراکز انتقال خون مراجعه کنند، اما در مورد اهدای خون، فاصله اهدای خون ۸ هفته و حداکثر ۴ ماه در سال است.
در پایان، مدیرعامل سازمان انتقال خون گفت: زمان آمادهسازی و ساخته شدن پلاکت نسبت به برخی مراحل دیگر کوتاهتر است و بعد از خروج پلاکت از طحال، فعالیت پلاکتی افزایش مییابد و فرآیند ساخت پلاکت ظرف چند روز انجام میشود.