پیام خراسان - مرتضی امیری اسفندقه، شاعر و پژوهشگر معاصر، گفت: شعرِ «ناب» به دلیل تکیه بر ظرافتهای ساختاری و زبانی، اساساً ترجمهناپذیر است.
مرتضی امیری اسفندقه، شاعر و پژوهشگر معاصر، گفت: شعرِ «ناب» به دلیل تکیه بر ظرافتهای ساختاری و زبانی، اساساً ترجمهناپذیر است.
مرتضی امیری اسفندقه در گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صداوسیما پیرامون چالشهای ترجمه شعر اظهار داشت: «بسیاری از بزرگان ادب معاصر بر این نکته متفقالقولاند که شعرِ ناب، بهمثابه کلامی بیدروغ و بینقاب، قابلیت ترجمه ندارد.»
این شاعر با تبیین دلایل فنیِ این امر، افزود: «شعر فارسی سرشار از آرایههایی نظیر مراعاتنظیر، جناس تام و ناقص است که در ساختار زبانیِ بسیاری از کشورهای دیگر وجود ندارد. وقتی ساختارِ موسیقیاییِ یک شعر با تکیه بر مهندسی کلمات بنا شده باشد، انتقال آن به زبان مقصد، زیباییِ اصلی را از بین میبرد.
امیری اسفندقه با وجود تأکید بر دشواری ترجمه، خاطرنشان کرد: «با این حال، نمیتوان مسیر ترجمه را مسدود کرد. آشنایی ما با بزرگان ادبیات جهان نظیر تی. اس. الیوت یا ادبیات آزادیخواه جهان، از همین طریق ممکن شده است. شعرِ شکوهمند باید راه خود را به جهانِ دیگر باز کند و مترجم باید به چنان مهارتی دست یابد که شعر، گویی خود، مترجمِ خویش باشد.»
وی در بخش دیگری از سخنان خود به آسیبشناسی آثار ادبی با موضوع شخصیتهای دینی، بهویژه پیامبر اکرم (ص) پرداخت و گفت: «شخصیتهای بزرگ و آرمانهای دینی نباید توسط افرادی که نگاهِ سوژهمحور و ابزاری به این مقولات دارند، معرفی شوند. پیامبر اسلام (ص) یک سوژه ادبی برای پر کردن صفحات کتاب نیست، بلکه حقیقتی است که باید در جانِ کلام تلاوت شود.»
نویسنده مجموعه «سیاهمست سایه تاک» در پایان تأکید کرد: «ما نباید شخصیتهای قدسی را در چارچوب محدودِ ذهن و افکار شخصی خود ترسیم کنیم؛ چرا که به تعبیر عرفانی، اولیا و انبیا، ترازوهایِ اندازهگیریِ ذهنِ بشری را میشکنند. دعوتِ من به نویسندگان این است که اگر از بزرگان میگویند، از خودِ آنان بگویند، نه از درکِ سطحی و شخصی خود. اگر نویسنده در مسیرِ حقیقتِ دینی فانی شود، راه برای همراهی و مددِ آن بزرگواران در خلقِ اثری ماندگار هموار خواهد شد.»
مرتضی امیری اسفندقه، شاعر معاصر ایرانی است. او بابت سرودههای خود، نامزد یا برنده جایزههایی، چون کتاب سال، قلم زرین و کتاب فصل شدهاست. امیری اسفندقه درتهران زاده شد، و دوران کودکی خود را در شهر مشهد گذراند. او در این شهر، به انجمنهای ادبی شاعرانی مانند مهدی اخوان ثالث و محمد قهرمان رفتوآمد داشت.
امیری اسفندقه نخستین کتاب شعر خود را در سال ۱۳۷۳، در انتشارات حوزه هنری با عنوان بازوان مولایی منتشر کرد. این اثر شامل مجموعهای از مثنویهای شاعر با موضوعات «وطن»، «جنگ ایران و عراق» و «برادر شهید» ش است. دومین کتاب او، که باز هم یک مجموعه مثنوی بود، رستاخیز کلمات نام داشت که در سال ۱۳۷۷ در نشر گلچرخ منتشر شد. در سال ۱۳۸۷، انتشارات نیستان، گزیده اشعار امیری را در مجموعه «گزیده ادبیات معاصر» روانه بازار نشر کرد.
در سال ۱۳۷۸، کتاب این شرح شرحه شرحه را در نشر سفیر صبح منتشر کرد که عنوان فرعی آن تجلی و بررسی اجمالی رمضان در ادوار شعر پارسی بود. امیری اسفندقه در ۱۳۸۴، نخستین مجموعه قصاید خود را با عنوان چینکلاغ در نشر لوح زرین منتشر کرد که همراه با کتاب نوشداروی طرح ژنریک نوشته سید حسن حسینی و عصرانه در باغ رصدخانه اثر مفتون امینی در فهرست نهایی نامزدهای جایزه کتاب سال قرار گرفت و در نهایت از این اثر تقدیر شد. این مجموعه شعر، همچنین توانست جایزه قلم زرین را برای این شاعر به ارمغان آورد.
امیری در سال ۱۳۹۲، مجموعه شعر نِماشُم را منتشر کرد که شامل ۸۶ قطعه شعر نیمایی، ۳۸ غزل، ۳ قطعه و ۴۰ رباعی بود. در همین سال مجموعه شعر دارم خجالت میکشم از اینکه انسانم، را منتشر کرد که شامل مجموعه شعرهای نیمایی، قصاید و غزلهای این شاعر، با نگاهی به حمله آمریکا به عراق است.
اسفندقه در سال ۱۳۹۶، دومین مجموعه قصاید خود را با عنوان سیاهمست سایه تاک منتشر کرد. او در سال ۱۳۹۵، به عنوان دبیر هنری ششمین جشنواره شعر انقلاب منصوب شد.