پیام خراسان - ایسنا / دوغارون در حالی ظرفیت عبور روزانه حدود ۲۰۰۰ کامیون را در خود دارد که تعدد دستگاههای متولی، ابهام در حدود مسئولیتها و موازیکاریهای مدیریتی همچنان بخشی از مسیر تجارت در این مرز را دشوار کرده است؛ چالشی که با آغاز فعالیت منطقه آزاد، ضرورت تعیین تکلیف مدیریت واحد و پایان دادن به فرآیندهای موازی را بیش از گذشته نمایان کرده است.
مرز دوغارون یکی از اصلیترین مسیرهای ارتباطی ایران با افغانستان و از گذرگاههای مهم تجارت و ترانزیت در شرق کشور است؛ مسیری که عملکرد آن تنها به عبور کامیونها از یک نقطه مرزی محدود نمیشود و مجموعهای از فرآیندهای گمرکی، حملونقلی، کنترلی و مدیریتی را در بر میگیرد.
از همین رو، هرگونه اختلال در یکی از حلقههای این زنجیره میتواند بر زمان و هزینه تردد ناوگان و روند جابهجایی کالا اثر بگذارد. در چنین شرایطی، مسئلهای که در دوغارون بیش از هر چیز نیازمند بررسی است، صرفا تعداد کامیونهای عبوری یا ظرفیت روزانه مرز نیست، بلکه نحوه تقسیم وظایف میان دستگاههای مستقر در این محدوده است؛ دستگاههایی که هرکدام بخشی از فرآیند تردد ناوگان را مدیریت میکنند و عملکردشان در نهایت به یک خروجی مشترک، یعنی عبور روان و ایمن کالا از مرز، منتهی میشود.
اظهارات مسئولان پایانه مرزی و گمرک دوغارون نشان میدهد که بخشی از چالشهای موجود به نحوه هماهنگی میان دستگاههای مختلف و سازوکار مدیریت تردد ناوگان بازمیگردد. از یک سو، ظرفیت مرز و امکان افزایش تردد مطرح میشود و از سوی دیگر، فرآیندهای مرتبط با فراخوان، کنترل و خروج ناوگان همچنان با محدودیتهایی مواجه است.
برای بررسی دقیقتر این موضوع و روشن شدن نقش هر یک از دستگاههای متولی در روند تردد ناوگان، ایسنا در گفتوگو با حسین جمشیدی، فرماندار تایباد، راهی، مدیر حوزه مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون و حسنزاده، معاون توسعه مدیریت منطقه آزاد دوغارون آخرین وضعیت این گذرگاه، عوامل موثر بر توقف ناوگان و چالشهای موجود در فرآیند عبور کالا را بررسی کرده است؛ روایتهایی که هرکدام بخشی از سازوکار پیچیده حاکم بر این مرز را توضیح میدهد.
تعارض منافع سازمانی مانع توسعه ظرفیت مرز دوغارون است
حسین جمشیدی،فرماندار شهرستان تایباد، با اشاره به افزایش ۱۰۰ درصدی تردد در مرز دوغارون نسبت به سال ۱۴۰۳، اظهار کرد: مرز دوغارون بهعنوان مهمترین معبر شرق کشور و یکی از مهمترین گمرکهای کشور با حدود ۱۰۸ سال سابقه، با توجه به شرایط کنونی کشور، نیازمند توجه جدی مسئولان است و در همین راستا اقدامات و پیگیریهای مختلفی در حال انجام است.
وی با اشاره به حضور مسئولان استانی در مرز دوغارون، گفت: در مدت ۲۱ ماه گذشته، استاندار خراسان رضوی چهار بار از مرز دوغارون بازدید کرده و سفر به هرات و دیدار با والی این ولایت، همچنین نشستهای مشترک در مرز دوغارون، اسلامقلعه و گمرک ایران، در راستای پیگیری مسائل و توسعه همکاریهای مرزی انجام شده است. در نتیجه این پیگیریها، اتفاقات مهمی در حوزه مرز دوغارون رقم خورده است؛ بهگونهای که میزان تردد در این مرز نسبت به سال ۱۴۰۳، ۱۰۰ درصد و در مقایسه با سال ۱۴۰۴، حدود ۷۰ درصد افزایش یافته است.
فرماندار تایباد با اشاره به بازگشایی کامل معبر ۴۵ متری مرز دوغارون، بیان کرد: یکی از مهمترین موانع موجود در مسیر دوغارون، استقرار یک کیوسک در میانه معبر بود که موجب اختلال در تردد کامیونها و خودروهای سواری میشد. برای رفع این مشکل، پس از چندین مرحله مذاکره و تنظیم تفاهمنامه میان مسئولان جمهوری اسلامی ایران و افغانستان، مقرر شد کیوسکهای دو طرف به دو سمت معبر منتقل شوند.
وی ادامه داد: با جابهجایی این کیوسکها، بازگشایی معبر ۴۵ متری تکمیل شد و در حال حاضر تردد کامیونهای ورودی از افغانستان و خودروهای خروجی از ایران با سهولت بیشتری انجام میشود. پیش از این، استفاده همزمان کامیونها و خودروهای سواری از یک مسیر، مشکلات قابل توجهی در روند تردد ایجاد کرده بود.