پیام خراسان - ورزش 3 /طرح جدید کنفدراسیون فوتبال آسیا می‌تواند تقویم تیم ملی ایران را منظم کند و فرصت انجام مسابقات رسمی و مستمر برابر قدرت‌های اصلی قاره را در اختیار شاگردان امیر قلعه‌نویی قرار دهد.
جلسه معرفی و بررسی طرح لیگ ملت‌های آسیا امروز با حضور نمایندگان فدراسیون‌های عضو کنفدراسیون فوتبال آسیا برگزار شد، اما AFC تا زمان انتشار این گزارش، خروجی جلسه و تصمیم‌های اتخاذشده را روی سایت رسمی خود قرار نداده است. با این حال، اسناد منتشرشده نشان می‌دهد فوتبال ملی آسیا در آستانه تحولی بزرگ قرار دارد و مسابقات ملی قاره قرار است در قالب یک ساختار سه‌سطحی، منظم و به‌هم‌پیوسته برگزار شود.
در صورت تصویب نهایی طرح و حضور ایران در سطح اول، تیم ملی فرصت پیدا می‌کند در بیشتر پنجره‌های فیفا با قدرت‌های اصلی قاره روبه‌رو شود. ایران در صورت حفظ جایگاه خود میان ۱۸ تیم برتر، به جای جست‌وجوی مداوم برای پیدا کردن حریف تدارکاتی، برنامه‌ای از پیش تعیین‌شده خواهد داشت و می‌داند در هر مقطع چه تعداد مسابقه و در چه سطحی پیش رو دارد.
این موضوع بدون شک خبر خوبی برای فوتبال ایران خواهد بود. فدراسیون در سال‌های اخیر برای انتخاب حریفان تدارکاتی با مشکلات مختلفی مانند محدودیت پروازها، هزینه سفر، تحریم‌ها، تغییر برنامه حریفان و انصراف‌های دیرهنگام مواجه بوده است. در فیفادی اخیر نیز ایران پس از شکست مقابل ازبکستان و روسیه نتوانست سومین مسابقه مورد نظر خود را برگزار کند و اردو بدون انجام بازی پایانی به اتمام رسید.
لیگ ملت‌های آسیا می‌تواند بخش زیادی از این بلاتکلیفی را از بین ببرد. براساس طرح پیشنهادی، تیم‌های سطح اول در دوره متصل به انتخابی جام ملت‌های آسیا شش مسابقه و در دوره مرتبط با انتخابی جام جهانی ۱۲ بازی انجام می‌دهند. به این ترتیب، یک تیم حاضر در سطح اول طی یک چرخه چهار ساله حداقل ۱۸ مسابقه رسمی و از پیش برنامه‌ریزی‌شده خواهد داشت.
قرار گرفتن در سطح اول، امکان تقابل مستمر ایران با تیم‌هایی مانند ژاپن، کره‌جنوبی، استرالیا، عربستان، قطر، عراق و ازبکستان را فراهم می‌کند. مسابقاتی که به دلیل تأثیر مستقیم در جدول، صعود و سقوط، انتخابی جام جهانی و جام ملت‌های آسیا، حساسیت بسیار بیشتری از دیدارهای دوستانه خواهند داشت. همین فشار رقابتی می‌تواند معیار دقیق‌تری برای ارزیابی توانایی بازیکنان و کیفیت فنی تیم ملی باشد.
ایران از سال ۱۹۷۶ به بعد موفق به فتح جام ملت‌های آسیا نشده و نزدیک به نیم قرن است که در انتظار بازگشت به قله فوتبال قاره قرار دارد. انجام مسابقات منظم برابر بهترین تیم‌های آسیا می‌تواند فرصت مناسبی برای شناخت دقیق‌تر رقبا و آماده‌سازی تیم ملی برای تورنمنت قاره‌ای باشد. دیگر شرایط به چند بازی پراکنده در ماه‌های منتهی به جام ملت‌ها محدود نمی‌شود و کادر فنی می‌تواند در یک برنامه بلندمدت، تیم خود را برای رقابت با مدعیان آماده کند.
ساختار مرحله نهایی لیگ ملت‌ها نیز می‌تواند تجربه‌ای نزدیک به فضای جام ملت‌های آسیا ایجاد کند. طبق پیشنهاد AFC، هشت تیم بالای سطح اول وارد مرحله یک‌چهارم نهایی می‌شوند و پس از برگزاری دیدارهای رفت‌وبرگشت، چهار تیم برتر در یک مرحله متمرکز شامل نیمه‌نهایی و فینال برای کسب عنوان قهرمانی رقابت می‌کنند. ایران از این طریق هر دو سال یک بار فرصت خواهد داشت در یک تورنمنت جدی برای فتح جام بجنگد.
این مسابقات می‌تواند بستر مناسبی برای انتقال نسل در تیم ملی نیز باشد. بازیکنان جوان به جای حضور در دیدارهای تدارکاتی کم‌فشار، در مسابقاتی رسمی و تعیین‌کننده آزمایش خواهند شد. البته استفاده از جوانان در چنین شرایطی نیازمند برنامه‌ریزی دقیق است، زیرا هر نتیجه روی جایگاه ایران، مسیر صعود و حتی سطح حضور تیم ملی در دوره بعدی تأثیر خواهد گذاشت.
حضور در سطح اول یک امتیاز مهم دیگر برای ایران دارد. تمام ۱۸ تیم این سطح مستقیما به جام ملت‌های آسیا راه پیدا می‌کنند و دیگر نیازی به حضور در مرحله انتخابی جداگانه ندارند. در دوره مرتبط با جام جهانی نیز شش تیم نخست سطح اول مستقیما صعود می‌کنند و تیم‌های هفتم تا دهم برای کسب سهمیه‌های باقی‌مانده وارد پلی‌آف خواهند شد.
این طرح در کنار مزایای خود، نگرانی‌هایی نیز برای تیم ملی ایران به همراه دارد. پر شدن بخش بزرگی از پنجره‌های فیفا با مسابقات درون‌قاره‌ای، فرصت تقابل با تیم‌های اروپایی، آفریقایی و آمریکای جنوبی را کاهش می‌دهد. ایران برای آماده‌سازی در سطح جام جهانی به رویارویی با سبک‌های مختلف فوتبال نیاز دارد و فدراسیون باید در فاصله‌های باقی‌مانده، برنامه‌ای برای انجام دیدارهای تدارکاتی خارج از آسیا داشته باشد.
سفرهای طولانی میان شرق و غرب آسیا و هزینه‌های مربوط به میزبانی و اعزام نیز از دیگر مسائل این مسابقات خواهد بود. با این وجود، داشتن یک تقویم مشخص، تضمین برگزاری بازی‌های رسمی و رقابت منظم با مدعیان قاره می‌تواند برای تیم ملی ایران دستاورد مهمی باشد. تیمی که سال‌ها از بی‌نظمی در برنامه مسابقات دوستانه آسیب دیده، با اجرای لیگ ملت‌های آسیا وارد چارچوبی می‌شود که مسیر چند سال آینده‌اش از ابتدا روشن است.
اکنون باید منتظر انتشار نتیجه جلسه امروز و موضع رسمی کنفدراسیون فوتبال آسیا ماند. در صورت تصویب طرح، لیگ ملت‌های آسیا برای ایران یک جام جدید نخواهد بود و می‌تواند به برنامه اصلی آماده‌سازی تیم ملی، میدان آزمایش نسل تازه و کوتاه‌ترین مسیر برای رقابت دوباره بر سر قهرمانی قاره تبدیل شود.