پیام خراسان - بجنورد- مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان شمالی با تبیین چشم‌انداز جدید این اداره کل، بر ضرورت تحول در رویکردهای تبیینی، تکثیر دایره مخاطبان و میدان‌داری در عرصه جنگ شناختی تأکید کرد.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی اداره کل تبلیغات اسلامی خراسان شمالی حجت‌الاسلام ناصر هدایتی، با اشاره به اولویت‌های کلان و رویکرد مدیریتی خود در دوران تصدی این مسئولیت، برنامه‌های این اداره کل را در حوزه‌های مختلف فرهنگی، تبلیغی، قرآنی، رسانه‌ای و اجتماعی تشریح کرد.
اولویت‌های کلان؛ جهاد تبیین و شناسایی گره‌های ذهنی نسل جوان
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان شمالی با اشاره به تأکید مقام معظم رهبری بر «جهاد تبیین» اظهار کرد: شناسایی و اولویت‌بندی گره‌های ذهنی نسل جوان، تمرکز بر شبهات هویتی، دستاوردهای انقلاب اسلامی و کارآمدی نظام، از مهم‌ترین اولویت‌های این اداره کل در استان است.
وی با تأکید بر بهره‌گیری از ظرفیت‌های بومی و استفاده از تنوع قومیتی (کرمانجی، ترکی، ترکمنی و تاتی) و مذهبی (شیعه و سنی) در استان به عنوان یک فرصت انسجام‌بخش ملی و دینی، نه گسل اجتماعی، افزود: تمرکز بر مدارس، دانشگاه‌ها و کانون‌های جمعیتی، پوشش مناطق محروم و کم‌برخوردار در موازات مراکز شهرستان‌ها در دستور کار قرار دارد.
هدایتی با اشاره به برنامه‌های عملیاتی مشخص در این حوزه، تصریح کرد: راه‌اندازی شبکه «راویان پیشرفت و تبیین» با آموزش و توانمندسازی مبلغان بومی، معلمان علاقه‌مند و فعالان تشکل‌های دینی با محوریت روایت صادقانه پیشرفت‌ها و رفع شبهات، راه‌اندازی کافه‌های گفتگو و پاتوق‌های اندیشه‌ای جوانان در پارک‌ها، دانشگاه‌ها و مساجد محوری، توسعه ظرفیت منبر و هیئات مذهبی به عنوان پایگاه روشنگری، و طرح جهاد تبیین عشایری و روستایی با اعزام گروه‌های جهادی-تبلیغی سیار به مناطق روستایی و مرزی، از جمله این برنامه‌هاست.
گفتمان‌سازی و مقابله با جنگ شناختی
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان شمالی با اشاره به ضرورت تبدیل این سازمان از یک ساختار صرفاً اداری به یک «قرارگاه راهبری فرهنگی و تولید محتوای هجومی/تبیینی» اظهار کرد: تشکیل هسته‌های اندیشه‌ورز و رصد بومی (اتاق وضعیت شناختی) برای پایش مستمر عملیات روانی و شایعات محلی در فضای مجازی و حقیقی، احصای روایت‌های جعلی دشمن و تبدیل فوری آن‌ها به بسته‌های پاسخ‌دهی محتوایی، از جمله اقدامات در این حوزه است.
آسیب‌شناسی فرهنگی؛ خلأها و نیازهای استان
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان شمالی با اشاره به وضعیت فرهنگی استان اظهار کرد: خراسان شمالی به واسطه اصالت اجتماعی، پیوندهای مستحکم خانوادگی، غیرت دینی اقوام و سابقه درخشان همزیستی مسالمت‌آمیز اقوام، از پایه‌های ایمانی و هویتی استواری برخوردار است؛ اما به دلیل هجمه سنگین رسانه‌ای دشمن، فاصله‌گیری نسلی و فشارهای اقتصادی، در برخی لایه‌های جوان و نوجوان دچار آسیب‌پذیری و سردرگمی شناختی شده است.
وی مهم‌ترین خلأها و نیازهای فرهنگی استان را برشمرد و گفت: کمبود زیرساخت‌های فراغت سالم و پاتوق‌های فرهنگی هویت‌ساز برای نوجوانان و دختران، گسست بین‌نسلی در مصرف فرهنگی و تفاوت چشمگیر زبان ارتباطی نهادهای متولی فرهنگ با ادبیات و اقتضائات فکری نسل جدید، ضعف در پیوست فرهنگی آئین‌ها و رسوم بومی با غلبه تجمل‌گرایی و ورود خرده‌فرهنگ‌های وارداتی، و ناهمگونی در توزیع امکانات فرهنگی با تمرکز فعالیت‌ها در مرکز استان و غفلت نسبی از مناطق تلفیقی، مرزی، روستایی و حاشیه‌نشین‌ها، از جمله این خلأهاست.
مسجد؛ از پایگاه عبادی تا کانون جریان‌ساز محله
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان شمالی با اشاره به برنامه «آموزش ارکان مسجد» برای ایجاد وحدت فرماندهی، اظهار کرد: برگزاری دوره‌های مهارتی و هم‌افزایی مشترک برای چهار رکن اصلی مسجد شامل امام جماعت، هیئت‌امنا، فرمانده پایگاه بسیج و مسئول کانون فرهنگی/هیئت، کاهش اصطکاک‌های سلیقه‌ای و نسلی بین هیئت‌امنا و جوانان از طریق بازتعریف شرح وظایف بر مبنای محوریت امام جماعت و میدان‌داری جوانان، از جمله این اقدامات است.
وی با تأکید بر توانمندسازی «امامان محله و روستا» برای ایفای نقش رهبری اجتماعی محله، افزود: آموزش مهارت‌های مددکاری اجتماعی، میانجی‌گری و صلح و سازش، اصول مدیریت تشکل، توانمندی پاسخ به شبهات فکری و احکامی، ارزیابی و استقرار امامان توانمند به‌ویژه در مناطق حاشیه‌نشین شهرهای استان، راه‌اندازی مراکز نیکوکاری و صندوق‌های قرض‌الحسنه خرد برای اشتغال‌زایی خانگی، تشکیل هیئت‌های حل اختلاف در مسجد با بهره‌گیری از جایگاه بزرگان و متنفذین اقوام، و پیوند نظام‌مند «مسجد، مدرسه و منزل» با توافق عملیاتی با آموزش و پرورش، از دیگر برنامه‌هاست.
حمایت از تشکل‌های مردمی؛ از تصدی‌گری تا توانمندسازی
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان شمالی با تأکید بر اینکه این سازمان رقیب تشکل‌های مردمی نیست، بلکه «پشتیبان، تسهیل‌گر و مانع‌زدا» برای فعالیت هیئات مذهبی، گروه‌های جهادی، کانون‌های فرهنگی و مجموعه‌های مردم‌نهاد است، اظهار کرد: گذار از تصدی‌گری به‌جای اجرای مستقیم رویدادها توسط اداره‌کل، طراحی موضوعی و کلان رویدادها و واگذاری اجرای صفر تا صد آن به تشکل‌های مردمی و هیئات محوری در دستور کار قرار دارد.
وی با اشاره به راه‌اندازی باشگاه توانمندسازی تشکل‌های دینی و فرهنگی استان، افزود: ارائه آموزش‌های حرفه‌ای در زمینه‌های مدیریت منابع مالی مردمی، جذب نیرو، هویت‌سازی بصری و تولید رسانه‌ای، برگزاری رویدادهای ایده‌پردازی فرهنگی برای حل معضلات بومی استان مانند طلاق، اعتیاد و نزاع دسته‌جمعی، ساماندهی و تسهیل صدور مجوزها و پشتیبانی حقوقی از تشکل‌ها، و نظام عادلانه حمایت و تخصیص منابع مبتنی بر کارآمدی و اثرگذاری واقعی از جمله این اقدامات است.
قرآن؛ از نهضت «زندگی با آیه‌ها» تا تقویت مؤسسات قرآنی
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان شمالی با اشاره به عملیاتی‌سازی نهضت ملی «زندگی با آیه‌ها» در زیست‌بوم بومی استان، اظهار کرد: بومی‌سازی و چندزبانه کردن مفاهیم آیه‌ها با ترجمه، بازتولید و انتشار پیام‌های کاربردی آیات محوری به زبان‌ها و گویش‌های محلی برای نفوذ در لایه‌های مختلف جامعه، به‌ویژه در مناطق روستایی و عشایری پیگیری می شود.
وی با اشاره به پیوند این طرح با مناسبت‌ها و مدارس، افزود: تلفیق طرح با مسابقات مدارس، منابر مساجد، محافل ماه مبارک رمضان و طرح‌های تابستانه اوقات فراغت، استفاده از ظرفیت مساجد، حسینیه‌ها و بقاع متبرکه برای استقرار رایگان مؤسساتی که دچار مشکل رهن و اجاره هستند، آموزش‌های توانمندسازی مدیریتی در زمینه جذب منابع خیرین و درآمدزایی پایدار، ساماندهی صدور مجوزها و معافیت‌ها، و تقویت جایگاه فعالان و مربیان قرآن در مناطق تلفیقی و مرزی با توسعه کرسی‌های تلاوت مشترک شیعه و سنی، از جمله برنامه‌هاست.
شعر و هنر متعهد؛ از «مشاعره علوی» تا احیای هنرهای سنتی
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان شمالی با اشاره به ظرفیت کم‌نظیر استان در حوزه شعر و ادب آیینی، اظهار کرد: خراسان شمالی با عقبه ادبی کهن، دوتارنوازی و مقام‌خوانی آیینی، شعرای نامدار محلی و ارادت عمیق اقوام به امیرالمؤمنین علی (ع) و اهل‌بیت (ع)، بستر کم‌نظیری دارد تا از شعر و هنر به عنوان رساترین زبان تبیین و روایت هویت دینی استفاده کند.
وی با اشاره به رویدادسازی و دبیرخانه دائمی «مشاعره علوی»، افزود: برگزاری جشنواره استانی و ملی مشاعره علوی در ایام دهه امامت و ولایت در سه سطح دانش‌آموزی، دانشجویی و عمومی، پیوست چندزبانه و فولکلوریک با گنجاندن اشعار و ادبیات مدح و منقبت علوی به زبان‌های تاتی، کرمانجی، ترکی و ترکمنی، طراحی قالب‌های رسانه‌ای جذاب، و راه‌اندازی باشگاه شعر و ادب آئینی «نو+جوان» با شناسایی استعدادهای برتر از مدارس و کانون‌های فرهنگی مساجد، از جمله برنامه‌هاست.
هدایتی با اشاره به احیای هنرهای سنتی-آیینی مانند پرده‌خوانی، نقالی و سرود مقاومت، خاطرنشان کرد: راه‌اندازی مدرسه نقالی علوی و عاشورایی ویژه نوجوانان برای روایتگری تاریخ اسلام، سیره شهدا و حماسه‌های مقاومت، و نهضت گروه‌های سرود دخترانه و پسرانه محله‌محور با حمایت از ساخت سرودهای بومی فاخر با استفاده از سازها و الحان سنتی استان، در دستور کار قرار دارد.
رسانه و فضای مجازی؛ میدان جنگ شناختی
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان شمالی با تأکید بر اینکه رسانه و فناوری‌های نوین صرفاً یک ابزار جانبی نیستند، بلکه بستر اصلی شکل‌گیری پیام و اثرگذاری عاطفی به شمار می‌روند، اظهار کرد: مبلغ و کنشگر فرهنگی امروز باید از موضع «انفعال و مصرف‌کننده» به «تولیدکننده مسلط و بازی‌ساز» ارتقا یابد.
وی با اشاره به نهضت آموزش سواد رسانه و کاربرد ابزارهای هوش مصنوعی برای شبکه تبلیغی، افزود: برگزاری کارگاه‌های عملیاتی برای مبلغان، طلاب، معلمان و فعالان تشکل‌ها پیرامون استفاده از ابزارهای زایشی، طراحی پوسترها و اقلام تبیینی با هوش مصنوعی متناسب با نمادها و مضامین بومی، و آموزش تحلیل داده و پایش الگوریتم‌ها برای درک دقیق‌تر علایق و سوژه‌های ترند در میان نوجوانان استان، از جمله این اقدامات است.
هدایتی با اشاره به راه‌اندازی «میز نوآوری و آزمایشگاه تولیدات فناورانه فرهنگی» در اداره‌کل، بیان کرد: ایجاد هسته‌ای تخصصی جهت ترکیب هنر بومی با جلوه‌های بصری دیجیتال، موشن‌کمیک و واقعیت افزوده، بازتولید حماسه‌ها و سیره شهدای شاخص استان به زبان تصویر متحرک و ویدئوهای نسل جدید، و تسریع و ارزان‌سازی چرخه تولید محتوا با ابزارهای نوین، از دیگر برنامه‌هاست.
وی با تأکید بر گذار از کانال‌های اداری به «ارتش محتوایی مردمی»، تصریح کرد: تشکیل باشگاه فعالان سایبری و تولیدکنندگان محتوای جوان استان، تغذیه محتوایی به‌جای انتشار انحصاری، بومی‌سازی محتوا و روایتگری اصیل استانی با تکیه بر زبان، هویت و احساس تعلق، و تبدیل مناسک مردمی استان به سوژه‌های ترند و افتخارآفرین، در دستور کار قرار دارد.
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان شمالی با اشاره به تشکیل اتاق «رصد، پاسخ سریع و خنثی‌سازی شایعات محلی»، اظهار کرد: رصد روزانه کانال‌ها و گروه‌های پرمخاطب استانی جهت شناسایی به‌موقع گره‌های ذهنی، شبهات اخلاقی-اعتقادی و سیاه‌نمایی‌های رسانه‌های معاند، و ورود روایتگرانه و پیش‌دستانه به حوادث قبل از تثبیت روایت دشمن، از جمله اقدامات است.
عفاف و حجاب؛ رویکرد ایجابی و رفاقت مؤثر با نسل جوان
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان شمالی با تأکید بر اینکه مسئله پوشش و عفاف در لایه بنیادین، موضوعی «معرفتی، هویتی و روانی» است نه صرفاً انتظامی، اظهار کرد: در بافت اصیل و عفیفانه خراسان شمالی که پوشش سنتی اقوام کرمانج، ترکمن، تات و ترک همواره نماد وقار، حیا، رنگ و اصالت بوده، رویکرد ایجابی یعنی بازگرداندن دختران به ریشه‌های اصیل هویتی خود از مسیر احترام، شنیدن بی‌واسطه، الگوسازی عینی و تبیین عقلانی.
وی با اشاره به رویکرد «شنیدن پیش از گفتن» و ترویج کافه‌های گفتگوی دخترانه، افزود: راه‌اندازی پاتوق‌های گفتگوی صمیمی و بدون پیش‌داوری در مراکز تفریحی، فرهنگسراها و مدارس با حضور مربیان و مبلغات جوان، تفکیک قاطع میان شبهه و کنجکاوی ذهنی جوان با پروژه‌های معاندانه سازمان‌یافته، و مواجهه با لایه عمومی دختران با منطق مهر، اقناع و پذیرش، از جمله برنامه‌هاست.
هدایتی با اشاره به احیای الگوی زیباشناختی «پوشش عفیفانه و بومی» در برابر مدل‌های وارداتی، خاطرنشان کرد: برگزاری نمایشگاه‌ها و رویدادهای مد و پوشش ایرانی-اسلامی با الهام از طرح‌ها، رنگ‌ها و وقار لباس‌های سنتی اقوام استان، مطالبه برای جلب حمایت از کسب‌وکارهای نوپا و طراحان جوان استانی برای تولید پوشاک باکیفیت و متناسب با سلیقه دختر نوجوان، و توانمندسازی و میدان‌داری «دختران برای دختران» با به‌کارگیری دختران دهه هشتادی فرهیخته و نخبه برای ترویج سبک زندگی عفیفانه در بین همسالان خود، از دیگر برنامه‌هاست.
میدان‌داری؛ از انفعال تا قرارگاه عملیات فرهنگی مشترک
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان شمالی در پاسخ به این پرسش که «میدان‌داری» که نماینده ولی‌فقیه در استان بر آن تأکید کرده‌اند، چه معنایی دارد، اظهار کرد: میدان‌داری یعنی سازمان تبلیغات اسلامی باید در جایگاه «دیده‌بان هوشیار، هماهنگ‌کننده شجاع، تسهیل‌گر بی‌ادعا و خط‌شکن معرکه‌های سخت فرهنگی» قرار گیرد. میدان‌داری یعنی پایان‌دادن به انفعال، پرهیز از اقدامات جزیره‌ای و به‌میدان‌آوردن تمام ظرفیت‌های مردمی و حاکمیتی در یک صف واحد.
وی با اشاره به تبدیل اداره‌کل به «قرارگاه عملیات فرهنگی مشترک استان»، افزود: تشکیل میزهای اقدام مشترک فرهنگی با پیوند ساختارمند میان سازمان تبلیغات اسلامی، آموزش و پرورش، دانشگاه‌ها، صداوسیما، کانون‌های مساجد، سپاه و بسیج و نهادهای حمایتی، محوریت در مناسبت‌ها و بحران‌های فرهنگی با ارائه نقشه راه و بسته محتوایی واحد، و رصد پیش‌دستانه آسیب‌ها با ورود سریع و فعال به گره‌های فرهنگی و اجتماعی استان، از جمله این اقدامات است.
هدایتی با تأکید بر میدان‌داری از طریق «توانمندسازی و پشتیبانی از حلقه‌های میانی»، تصریح کرد: واسپاری شجاعانه میدان به جوانان و تشکل‌ها، تجهیز جبهه خودجوش مردمی با در اختیار گذاشتن منابع و امکانات اداره‌کل، و روایتگری جسورانه و هجومی در جنگ شناختی با تولیدات هنری و رسانه‌ای و حضور صریح تبیینی در فضای مجازی، از جمله رویکردهای این دوره است.
وی با تأکید بر انسجام تشکیلاتی در گستره جغرافیای استان، خاطرنشان کرد: حضور میدانی مدیران و کارشناسان در پهنه استان، تقویت ادارات تبلیغات اسلامی شهرستان‌ها با تفویض اختیار به رؤسای شهرستان‌ها و ارتقای جایگاه آنان در رهبری منطقه‌ای فرهنگ، از جمله برنامه‌هاست.