پیام خراسان - ایرنا / پس از ثبت کاهش ۶۵ درصدی بارش‌های مونسون تابستان امسال در مقایسه با دوره بلند مدت، پیش‌بینی فصلی هواشناسی سیستان و بلوچستان از احتمال افزایش بارندگی در بخشی از پاییز حکایت دارد؛ تغییری که با وجود تداوم دمای بالاتر از نرمال می‌تواند الگوی بارش استان را نسبت به تابستان متفاوت کند.
مستند به داده‌های سازمان هواشناسی تابستان سیستان و بلوچستان با بارندگی کمتر از حد معمول و دمای بالاتر از میانگین بلندمدت به پایان رسید؛ فصلی که در آن تنها چهار میلی‌متر بارش ثبت شد در حالی که میانگین بلندمدت بارندگی این دوره ۱۱.۲ میلی‌متر است.
اکنون پس از پایان مونسونِ تابستانی (بادهای موسمی) نگاه‌ها به پیش‌بینی ماه‌های پاییز و زمستان دوخته شده است چراکه از احتمال گرایش بارش به بیش از نرمال در بخشی از پاییز نوید می‌دهد.
بر پایه این گزارش اهمیت این چشم‌انداز زمانی روشن‌تر می‌شود که بدانیم ۹۹.۵ درصد مساحت سیستان و بلوچستان درگیر درجات مختلف خشکسالی است و بیش از نیمی از استان در محدوده خشکسالی بسیار شدید قرار دارد.
از سوی دیگر میانگین بلندمدت بارش سیستان و بلوچستان در شهریور ۱.۵، مهر ۱.۹ و آبان ۳.۱ میلی‌متر است بنابراین حتی اگر بارندگی در ماه‌های پیش‌رو افزایش نسبی داشته باشد، این وضعیت را نباید به‌معنای پایان مقطعی خشکسالی تلقی کرد.
مونسون که به آن بادهای موسمی نیز گفته می شود یک سامانه جوی فصلی و غالبا در تابستان است که باعث تغییر جهت بادها و در نتیجه تغییر شدید میزان بارش می شود چراکه بر اساس اختلاف دمای خشکی (زمین) و دریا ایجاد می شود و این پدیده در دریای عمان واقع در جنوب سیستان و بلوچستان (به سبب نزدیکی به اقیانوس) معمول است.
در همین پیوند محسن حیدری، مدیرکل هواشناسی سیستان و بلوچستان با تشریح وضعیت بارندگی استان و چشم‌انداز ماه‌های آینده اظهار کرد: از ابتدای تیر تا پایان شهریور امسال چهار میلی‌متر بارش در استان ثبت شد در حالی که میانگین بلندمدت این دوره ۱۱.۲ میلی‌متر است به این ترتیب بارش‌های مونسون حدود ۶۵ درصد کمتر از حد معمول بود.
به گفته حیدری مجموع بارندگی استان سیستان و بلوچستان در سال آبی منتهی به شهریور ۱۴۰۵ به ۸۸.۱ میلی‌متر رسید که در مقایسه با میانگین بلندمدت ۹۹.۲ میلی‌متری، ۱۱.۲ درصد کاهش نشان می‌دهد.
وی با اشاره به نقش ال‌نینو در تغییر الگوهای اقلیمی بیان کرد: بررسی سال‌های گذشته نشان می‌دهد در سال‌هایی که ال‌نینوی قوی رخ داده، بارندگی‌های مونسون کاهش داشته است و امسال نیز افت بارش در این فصل مشاهده شد.
وی با بیان اینکه ال‌نینو بر اثر گرم‌شدن غیرمعمول آب‌های سطحی بخش‌های مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی شکل می‌گیرد و با تغییر الگوهای گردش جو می‌تواند بر شرایط بارشی و دمایی مناطق مختلف اثر بگذارد تصریح کرد: اثر این پدیده در همه مناطق یکسان نیست و ارزیابی وضعیت بارندگی باید با در نظر گرفتن سایر عوامل جوی و اقیانوسی و پیش‌بینی‌های فصلی انجام شود.
بارش بیش از نرمال در بخشی از پاییز پیش‌بینی می‌شود
مدیرکل هواشناسی سیستان و بلوچستان درباره پیش‌بینی فصلی بارندگی استان اظهار کرد: بر اساس برآوردها، بارش‌ها تا نیمه مهر در محدوده میانگین بلندمدت خواهد بود و از نیمه مهر تا نیمه آذر نیز در محدوده نرمال با گرایش به بیش از نرمال پیش‌بینی می‌شود؛ همچنین برای نیمه آذر تا نیمه دی نیز بارندگی‌ها در محدوده نرمال قرار دارد بنابراین احتمال افزایش بارش به بخشی از دوره پاییز محدود است و نمی‌توان آن را به تمام فصل یا همه مناطق استان تعمیم داد.
وی درباره وضعیت دمایی پاییز بیان کرد: پیش‌بینی نشان می‌دهد دمای هوا تا نیمه مهر یک‌ونیم تا ۲ درجه، از نیمه مهر تا نیمه آبان یک تا سه درجه و از نیمه آبان تا نیمه دی یک‌ونیم تا ۲ درجه سلسیوس بیشتر از میانگین بلندمدت خواهد بود.
وی درباره گستره خشکسالی در سیستان و بلوچستان اضافه کرد: بر اساس شاخص یک‌ساله بارش استانداردشده تا پایان تیر امسال ۹۹.۵ درصد مساحت استان درگیر درجات مختلف خشکسالی بود و ۵۸.۴ درصد مساحت استان در طبقه خشکسالی بسیار شدید، ۲۲.۴ درصد در طبقه خشکسالی شدید، ۱۵.۱ درصد در طبقه خشکسالی متوسط و ۳.۶ درصد در طبقه خشکسالی خفیف قرار دارد.
حیدری ابراز کرد: تداوم دمای بالاتر از میانگین بلندمدت می‌تواند نیاز آبی بخش کشاورزی و دامداری را افزایش دهد؛ از این رو تنظیم زمان و حجم آبیاری، کاهش هدررفت آب بر اثر تبخیر، تأمین آب و سایه برای دام و طیور و مراقبت از آتش‌سوزی در مراتع خشک و باغ‌ها از جمله اقدام‌های ضروری در ماه‌های پیش رو است.