پیام خراسان

آخرين مطالب

شاعری که دقیق ترین تقویم را برای ایرانیان به یادگار گذاشت/خیام منجم ایرانی را بیشتر بشناسیم مقالات

شاعری که دقیق ترین تقویم را برای ایرانیان به یادگار گذاشت/خیام منجم ایرانی را بیشتر بشناسیم
  بزرگنمايي:

پیام خراسان -

پیام خراسان


به گزارش خبرنگار گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از مشهد، در نیشابور به سال 439 ه ق در خانه مردی خیمه دوز فرزندی به دنیا آمد که در زادگاه خویش به آموختن علم پرداخت و نزد عالمان و استادان برجسته آن زمان از جمله امام موفق نیشابوری علم زمان خویش را فراگرفت؛ که گرچه از روز‌های نوجوانی و کودکی او اطلاع دقیقی در دسترس نیست اما حاصل پختگی علمی و شخصیت ادبی او باعث شد که هزار سال بعد یعنی در روزگار ما 28 اردیبهشت در تقویم کشورمان به نام او یعنی روز بزرگداشت غیاث الدین ابوالفتح عمربن ابراهیم خیام نیشابوری نام گذاری شود.
بیشتر بخوانید
پرواز سیمرغ عطار از زمین تا وصال حقیقت‌/ گذر از سی مرغ وجود برای خداشناسی درون این دانشمند بزرگ در فلسفه و ریاضیات تبحر زیادی داشت به نحوی که برای نخستین بار در تاریخ ریاضی به نحو تحسین برانگیزی معادله‌ های درجه اول دوم تا سوم را دسته‌بندی کرد و سپس با استفاده از ترسیمات‌ هندسی مبتنی بر مقاطع مخروطی توانست برای تمام آن‌ها راه‌حل کلی ارائه کند.

پیام خراسان

خیام در دنیا دو چهره متفاوت دارد؛ خیام شاعر و خیام دانشمند
علیرضا سالم استاد و محقق ادبی می‌گوید: گرچه بین بیشتر مردم خیام به عنوان شاعر شناخته شده است و اما در بین اهل فضل و دانشمندان شخصیت علمی و دانشی خیام می‌چربد به شخصیت ادبی او آن هم به این دلیل که رباعیات خیام براساس بیشترین تحقیق و بررسی صورت گرفته تعداد اندکی هستند و به نظر می‌رسد که خیام فرصت کمتری برای سرودن شعر داشته و شاید در اوقات بیکاری رباعی می‌سروده است.
او می‌افزاید: بررسی آثار متعدد خیام نشان می‌دهد که به دانش‌ های گوناگون در زمان خودش مثل نجوم، فلسفه، ریاضیات، موسیقی، فیزیک، تاریخ، جغرافیا و ادبیات تسلط و احاطه کافی داشته اما در حوزه ادبیات و تاریخ سرآمد بوده است.
این استاد ادبیات ادامه می‌دهد: گرچه در منظر ادبی وقتی بخواهیم آثار خیام را بررسی کنیم جدا از رباعیات او که بسیار سلیل هستند، او قالب خیلی دلچسب و دل‌‎نشینی را برای بیان افکار و اندیشه‌ های خودش انتخاب کرده و دیگر جای حرفی به عنوان یک شخصیت ادبی برای خودش باقی نمی‌گذارد. اما کتاب نوروز نامه خیام هم خالی از لطف نیست و جدا از زیبایی‌های ادبی، این کتاب گرچه در حوزه ادبیات فارسی نوشته شده اما یک کتاب علمی است و با بررسی این کتاب توسط پژوهشگران و هرکس که مطالعه داشته باشد می‌تواند فلسفه جشن نوروز را بفهمد.
سالم در مورد سبک شعر این شاعر بیان می‌کند: خیام از آرایه‌ های رایج بین شاعران استفاد نکرده و شعر‌ها روان و به زبان ساده گفته می‌شد و خیام در این اشعار می‌گوید پیچیدگی‌ها، راز و رمز هستی، تنگنا‌های زندگی بشر، اتفاق‌هایی که در گذشته برای بشر رخ داده و اتفاق‌هایی که رخ می‌دهد را از خاطر ببرید و قدر لحظه‌ها را بدانید و به این دلیل است که امروزه رباعیات خیام برای ما بسیار دلچسب و دل نشین است و گمان می‌کنیم انگار کسی است که رو در روی ما از این موضوعات حرف می‌زند.

پیام خراسان

علیرضا خماریان مدیر انجمن نجوم نیشابور می‌گوید: در نیمه دوم قرن پنجم هجری سلطان جلال الدین ملک شاه سلجوقی به گروهی از دانشمندان به سرپرستی نابغه ریاضی آن روزگار یعنی حکیم عمر خیام نیشابوری دستور اصلاح تقویم را داد.
بیشتر بخوانید
سفر مجازی به نیشابور شهر فشرده‌ای از ایران بزرگ تصاویری زیبا از آرامگاه مخترع دقیق‌ترین گاه شمار جهان سفر مجازی به نیشابور فشرده‌ای از ایران بزرگ او می‌افزاید: خیام گروهی از منجمین و ریاضیدانان بزرگ آن روزگار را در گروه خودش جمع‌آوری کرد تا بتواند با کمک آن‌ها به انجام این محاسبات و اصلاح تقویم بپردازد منجمین گروه وظیفه داشتند تا زمان ورود خورشید به نقطه صفر دایرۀ البروجی و نقطه اعتدال بهاری را پیدا کنند که نیاز به رصد‌های بسیار فراوان در رصدخانه‌ های آنروز داشت که این کار در طی چهار سال انجام گرفت.
مدیر انجمن نجوم نیشابور ادامه می‌دهد: ریاضیدانان گروه باید ساز و کار‌های ریاضیاتی را برای سیستم کبیسه‌گیری گاه‌شماری خورشیدی ابداع می‌کردند تا بتوانند تقویم شمسی را در طبیعت ثابت نگه دارند. نکته قابل توجه در سیستم کبیسه‌گیری که خیام و گروهش به وجود آوردند این نقطه حیرت آور است که زمان چرخش دقیق زمین را به دور خورشید بسیار دقیق محاسبه کردند که توانستند سیستم کبیسه‌گیری بسیار دقیقی را ایجاد کنند که امروزه ما از همین سیستم کبیسه‌گیری برای تقویم شمسی استفاده می‌کنیم.
خماریان بیان می‌کند: تقویمی که خیام و گروهش به وجود آوردند به نام سلطان جلال الدین ملک شاه یعنی تقویم جلالی در سیتم مالی و اداری سلجوقیان مورد استفاده قرار گرفت و باعث موفقیت‌های زیادی در زمینه امور مالی و اداری سلجوقیان شد.
او با اشاره به اینکه خیام زیباترین، کامل‌ترین، دقیق‌ترین، بهترین و منطبق‌ترین تقویم با طبیعت در جهان را تدوین کرده است، تصریح می‌کند: تقویم جلالی 12 ماه سی روزه دارد یعنی 360 روز و پنج روز باقی مانده را به آخر ماه دوازدهم اضافه می‌کنند و بقیه ساعات و دقایق را به شکل یک روز کبیسه در هر چهار یا پنج سال اضافه می‌کنند در واقع نکته ظریفی که خیام و گروهش در ابداع سیستم کبیسه‌گیری در نظر گرفته بودند کبیسه‌های پنج ساله بود برخلاف همه تقویم‌های دنیا که امروزه از سیستم‌های کبیسه‌گیری چهار ساله استفاده می‌کنند تقویم شمسی ما علاوه بر استفاده از تقویم کبیسه‌گیری چهارساله ها، هر پنج سال یک بار یک سال کبیسه داریم.

پیام خراسان

آرامگاهی بر اساس شخصیت
محمد اسماعیل اعتمادی رئیس اداره میراث فرهنگی و گردشگری نیشابور می‌گوید: در سال 1338 بود که ساخت آرامگاه خیام توسط مهندس سیحون شروع شد و در اردیبهشت سال 1341 این مقبره به بهره‌برداری رسید و جنازه خیام از محل قبلی و با تشریفات خاصی در آرامگاه جدید دفن شد.
او می‌افزاید: در طراحی و ساخت آرامگاه خیام ابعاد مختلف علمی و ادبی خیام مدنظر قرار گرفت به نحوی که این آرامگاه 22 متر ارتفاع دارد و 10 پایه داشته که روی هرپایه 2 تا از رباعیات خیام به خط استاد عبدالرسولی توسط یکی از کاشی‌کاران اصفهانی کاشی‌کاری شده است و مجموعا 20 رباعی از رباعیات خیام روی آرامگاه نوشته شده است.

پیام خراسان

رئیس اداره میراث فرهنگی و گردشگری نیشابور ادامه می‌دهد: این بنا به گونه‌ای طراحی شده که می توانیم زیر سقف و وسط گنبد اجرام آسمانی را مشاهده کنیم که به علم ستاره‌شناسی خیام اشاره می‌کند و از طرفی دیگر هفت آبنما پیرامون ضلع شرقی آرامگاه ساخته شده که روی این آبنما به شکل خیمه است که به این اشاره دارد پدر این دانشمند خیمه دوز بوده است واز طرف دیگر تمام این خیمه‌ها به شکل مثلثات است و اشاره به رساله‌ای که خیام در رابطه با مثلثات دارد اشاره می‌کند. همچنین هفت آبنما پیرامون آرامگاه است که هفت نوت موسیقی را اجرا می‌کرده است و اشاره به رساله‌ای که خیام در باب موسیقی نوشته است دارد.
اعتمادی بیان می‌کند: در کف آرامگاه 360 سنگ به کار رفته که با خود سنگ قبر که به صورت منشور 5 ضلعی است می‌شود 365 قطعه که اشاره به تعداد روز‌های سال دارد و به این خاطر است که خیام دقیق‌ترین تقویم جهان را ابداع کرده است.
خیام شخصیتی فرا ملی دارد که نه تنها در ایران بلکه در تمام دنیا از او به عنوان های مختلف علمی و ادبی یاد می‌شود ولی حالا در تب و تاب این روزهای کرونایی برای دومین سال پیاپی مراسم بزرگداشت این شخصیت همه چیزدان به صورت مجازی برگزار می‌شود. با این تفاسیر جایگاه والای او در تاریخ ادبیات و علم ایران هیچ تغییری نکرده است و نام او همچنان بر تارک آسمان فرهنگ و ادبیات و نجوم می‌درخشد.
گزارشگر؛ سید روح الله حسینی
عکاس؛ مرتضی امین الرعایایی
انتهای پیام//ر. ح

لینک کوتاه:
https://www.payamekhorasan.ir/Fa/News/362523/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

30 میلیارد تومان اعتبار برای توسعه فرودگاه بجنورد مصوب شد

نظارت شبانه‌روزی بازرسان کار استان آذربایجان غربی در راستای حفظ امنیت کاری کارگران

86 درصد چاه‌های آب خراسان جنوبی مجهز به کنتور هوشمند شدند

8 پرواز از 4 فرودگاه بین المللی کشور برای جابه جایی حجاج انجام می‌شود

افزایش دسترسی مردم با تکمیل دانشکده دندانپزشکی بیرجند

افزایش سلامت عمومی با تکمیل دانشکده دندانپزشکی بیرجند

عباس عبدی: وقتی روی میز قاضی 250 پرونده وجود دارد، چطور افراد انتظار دارند قاضی وقت بگذارد، مطالعه کند، حرف‌ها را گوش داده و رأی بدهد؟

شرط قبول شدن حج و زیارت اهل بیت(ع) چیست؟

راز عشق در نگاه اول فاش شد/ چه چیزی باعث جذب شدن دو نفر در اولین برخورد می‌شود؟

◄ تصویب 30 میلیارد تومان اعتبار برای توسعه فرودگاه بجنورد

فیلم| دیدار قاضی‌زاده هاشمی با خانواده شهدای شاخص گیلان

وزش باد و گرد و خاک در خراسان رضوی ادامه دارد

نرخ بلیت قطار شهری در مشهد از امروز افزایش یافت

آزادی‌خواه: عوامل مطرح شده برای سانحه قطار مشهد - یزد مضحک است

ایران برای اولین بار «عضو هیئت مدیره اتحادیه بین‌المللی تعاون» شد

قرائت گزارش مجلس از سانحه قطار مشهد-یزد

◄ مقصران سانحه قطار مشهد-یزد مجازات شوند

افزایش نرخ بلیت قطار شهری در مشهد از امروز

نرخ بلیط قطار شهری مشهد افزایش یافت

معضل ناتمام سرقت کابل‌های مخابراتی در خراسان رضوی

◄ تعداد پایانه های بار فعال در کشور چقدر است؟+ جدول

هایپرمارکت محلی ایجاد کنید/ میادین میوه و تره‌بار و فروشگاه‌های شهروند می‌توانند نوسان قیمت در بازار را کنترل کنند

رشد نرخ ازدواج در سال ١4٠٠ برای دومین بار

ایجاد ردیف بودجه ملی برای احداث محور رباط سنگ به ماروس

آبشار بیشه لرستان، گنجینه‌ای زیبا در دل جنگل‌های زاگرس

محصولات میادین میوه و تره بار به طور مستقیم به دست مردم برسد/آیا ساخت 100 بازار در یکسال ممکن است؟

سردار سلامی: رژیم صهیونیستی قادر به دفاع از خود نیست/ دشنمنان در حال عقب نشینی هستند

هشدار سرلشکر سلامی به فرجام عادی سازی روابط با صهیونیست‌های کودک کش

برگزاری مراسم سالروز شهادت آیت الله بهشتی در کاشمر + فیلم

بهره‌برداری از طرح‌ آب رسانی به روستاهای خواف

2 هزار متر مربع اراضی موقوفی داورزن خراسان رضوی رفع تصرف شد

اهدای اعضا جوان مرگ مغزی جان 4 بیمار نیازمند به عضو را نجات داد

نمایشگاه «شهرهای خواهرخوانده و توانمندی مدیریت شهری تهران» برگزار می‌شود

رونمایی از پوستر هشتمین جشنواره فیلم شهر/اعضای کمیته‌های برگزاری جشنواره معرفی شدند

از پیشنهاد راه‌اندازی میادین بر خط تا ساماندهی وانت بارهای میوه فروش به نفع شهروندان

کشف بیش از 1000 قطعه مرغ زنده غیرمجاز در قاینات

فوریت راه‌اندازی مرکز ترک اعتیاد ماده 16 در خراسان جنوبی

مشکل آب ناحیه صنعتی زیرکوه مرتفع می‌شود

نرخ بلیت قطار شهری در مشهد افزایش یافت

اهدا و پیوند عضو جان 4 بیمار را نجات داد

مدیر کل تامین اجتماعی لرستان: بیمه پردازی در تامین اجتماعی شرط اصلی پرداخت تسهیلات اشتغالزایی قلمداد شود

نشست بازرسان کار استان اصفهان برگزار شد

جذب 95 درصدی اعتبارات مشاغل خانگی در خراسان جنوبی

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی کردستان بر نقش تعاونی‌ها در توانمندسازی اقشار آسیب‌پذیر تاکید کرد

سومین کارگروه اشتغال استان کردستان برگزار شد

دیدار و گفت‌وگوی حسین امیرعبداللهیان با اردوغان در آنکارا/ درخواست دبیرکل سازمان ملل برای رفع تحریم‌ها علیه ایران/ حمله پهپادی آمریکا به ادلب سوریه/ دیدار پوتین و ابراهیم رئیسی در عشق آباد

تقدیر از خدمات خبرگزاری مهر در حوزه بیمه سلامت خراسان جنوبی

تقدیر از فعالیت های خبرگزاری مهر در حوزه بیمه سلامت خراسان جنوبی

هوشمند نبودن حمل و نقل ریلی یک عامل سانحه قطار طبس بود

پیشتازی داوطلبان زن کنکور سراسری در خراسان جنوبی