پیام خراسان - پژوهشگران ژاپنی برای اولین بار از اسپرم منجمد یک گونه در معرض خطر، به یک جنین درحال رشد رسیدند؛ هرچند جوجه از تخم خارج نشد.
پژوهشگران ژاپنی برای نخستین‌بار توانستند با اسپرم منجمد یک پرنده در معرض انقراض، یک جنین را با لقاح مصنوعی به مرحله نزدیک به خروج از تخم برسانند. این آزمایش روی «یَلوه اکیناوا» (Okinawa rail) انجام شد؛ پرنده‌ای نادر که فقط در جنگل‌های یانبارو در جزیره اوکیناوا زندگی می‌کند. هرچند جوجه در روز بیست‌ویکم نتوانست پوسته تخم را بشکند و از تخم خارج شود.
یَلوه اوکیناوا پرنده‌ای است که توانایی پرواز ندارند. ورود شکارچیان غیربومی، مانند خدنگ، و تصادف‌های جاده‌ای جمعیت آن را به‌شدت کاهش داد. شمار این پرنده در مقطعی به حدود ۸۲۰ رسید. اگرچه جمعیت آن در سال‌های اخیر درحال افزایش است، حفاظت از این گونه همچنان اهمیت زیادی دارد.
حفاظت از زیستگاه به‌تنهایی برای بقای بلندمدت چنین گونه‌هایی کافی نیست. پژوهشگران در کنار آن، روش‌هایی مانند انجماد اسپرم و لقاح مصنوعی را نیز بررسی می‌کنند. این فناوری‌ها هنوز فقط برای تعداد محدودی از گونه‌های وحشی موفق از آب درآمده‌اند.
A: تأیید رشد جنین در تخم
B: جنین رشدکرده پس از ۲۱ روز
تولید جنین پرنده با استفاده از اسپرم منجمد
گروهی از پژوهشگران به سرپرستی «تاکهیتو کانکو» (Takehito Kaneko) از دانشگاه متروپولیتن اوساکا، روش جدیدی برای نگهداری اسپرم یَلوه اوکیناوا توسعه دادند. آن‌ها اسپرم را از پرنده‌های نگهداری‌شده در یک مرکز تکثیر جمع‌آوری کردند و در محیطی مخصوص منجمد ساختند.
در این محیط از ماده‌ای به نام اِن-متیل‌استامید (N-methylacetamide) استفاده شد. این ماده نقش محافظ انجمادی را دارد و پیش‌تر در روش‌های تلقیح مصنوعی برخی پرندگان، از جمله مرغ، به کار رفته بود.
بررسی نمونه‌های پس از انجماد و ذوب نشان داد که بخش قابل‌قبولی از تحرک اسپرم و سلامت غشای سلولی آن حفظ شده است. پژوهشگران سپس اسپرم ذوب‌شده را به روش مصنوعی به یک پرنده ماده منتقل کردند. بررسی تخم حاصل نشان داد که لقاح انجام شده و جنین رشد کرده است.
بااین‌حال، جنین در روز بیست‌ویکم نتوانست پوسته تخم را بشکند؛ فرایندی که در پرندگان «نوک‌زنی به پوسته» نام دارد. در نتیجه، جوجه پیش از خروج از تخم جان باخت. بررسی جنین نشان داد رشد آن تا مرحله پیش از خروج از تخم ادامه یافته بود. آزمایش تعیین والدین نیز تأیید کرد که لقاح با استفاده از همان اسپرم منجمد انجام شده بود.
کانکو توضیح داد که ناتوانی جوجه در شکستن پوسته تخم اتفاقی غیرمعمول نیست. به گفته او، دستاورد اصلی پژوهش حفظ پایدار اسپرم یک پرنده در معرض انقراض و استفاده موفق از آن در لقاح مصنوعی است.
پژوهشگران امیدوارند این روش در برنامه‌های تکثیر حفاظتی دیگر پرندگان در معرض خطر، در ژاپن و سایر نقاط جهان، نیز کاربرد داشته باشد. آن‌ها نتایج این مطالعه را در ژورنال Scientific Reports منتشر کرده‌اند.