پیام خراسان - معاون بهداشت وزارت بهداشت با تأکید بر اهمیت شبکه سلامت گفت: شاخصهای سلامت، بهویژه در حوزه مادران و نوزادان، از مهمترین معیارهای سنجش میزان توسعهیافتگی کشورها به شمار میرود.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، ضمن قدردانی از تلاشهای مدیران، متخصصان و کارکنان شبکه بهداشت سراسر کشور، اظهار کرد: شما از ارکان اصلی نظام سلامت کشور محسوب میشوید و نقش مدیریتیتان در سطوح مختلف شبکه، از خانههای بهداشت تا مراکز تخصصی و فوقتخصصی، نقشی تعیینکننده و غیرقابل جایگزین است. مقایسه شاخصهای سلامت میان کشورها بهروشنی نشان میدهد که وضعیت سلامت و حتی نحوه حکمرانی آنها در چه سطحی قرار دارد.
وی با تأکید بر لزوم توجه به جایگاه مدیریت سلامت تصریح کرد: باید همه توان خود را برای حفظ، تداوم و ارتقای روندهای مثبت موجود به کار بگیریم و آگاه باشیم که هرگونه پیشرفت در حوزه سلامت تنها از مسیر کار علمی، دقیق و مبتنی بر شواهد حاصل میشود. هیاهو، شعارزدگی و برخوردهای احساسی نهتنها کمکی به پیشرفت نمیکند، بلکه مسیر توسعه را با چالش مواجه میسازد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به تحولات گسترده علمی در جهان امروز گفت: علم متعلق به همه بشریت است و مرز جغرافیایی نمیشناسد. در شرایطی که جهان با انفجار اطلاعات و بهروزرسانی مستمر دانش روبهروست، تفکیکهای غیرعلمی و طرح مفاهیمی همچون علم بومی بدون پشتوانه علمی، مانعی جدی برای پیشرفت محسوب میشود. آموزش دانشگاهی مبتنی بر علم صحیح، استفاده از منابع معتبر بینالمللی را امری بدیهی میسازد و این موضوع به معنای نفی هویت یا دانش بومی نیست.
رئیسی با تأکید بر اینکه شاخصهای سلامت ماهیتی چندعاملی دارند، خاطرنشان کرد: هرگونه نگاه سادهانگارانه و تکعلتی به مسائل سلامت، نشاندهنده درک نادرست از پیچیدگیهای این حوزه است. شاخصها حاصل مجموعهای از عواملاند و برای بهبود آنها باید تمامی اجزای شبکه سلامت و عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت بهصورت همزمان مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به نقش عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت اظهار داشت: بهبود شاخصهایی مانند مرگومیر نوزادان صرفاً نتیجه عملکرد وزارت بهداشت نیست. عواملی نظیر دسترسی به آب سالم، آموزش، ارتقای سواد عمومی و مشارکت مردم نقش تعیینکنندهای دارند و بدون حضور و مشارکت فعال مردم، دستیابی به بهبود پایدار در شاخصهای سلامت امکانپذیر نخواهد بود.
معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به روند جهانی کاهش مرگومیر نوزادان گفت: طی ۵۰ سال گذشته، مرگومیر نوزادان در جهان از حدود ۵ میلیون نفر در سال به حدود ۲ تا ۲.۳ میلیون نفر در سال ۲۰۲۰ کاهش یافته است. این کاهش چشمگیر حاصل توسعه زیرساختها، آموزش و مداخلات علمی بوده، هرچند در سطوح بالای توسعه، کاهش هر دهم از شاخصها نیازمند تلاشهای بسیار دقیق، نظاممند و فرایندی است.
وی افزود: جمهوری اسلامی ایران نیز موفق شده است شاخص مرگومیر نوزادان را از حدود ۴۵ تا ۵۰ در هزار تولد زنده در ابتدای انقلاب اسلامی به کمتر از ۱۰ در هزار تولد زنده کاهش دهد؛ رقمی که بهمراتب پایینتر از میانگین جهانی ۱۹ در هزار تولد زنده است.
رئیسی تأکید کرد: این دستاورد مهم باید حفظ شود، اما نباید موجب خوشبینی افراطی و غفلت مدیران شود، چرا که همچنان تفاوتهای استانی و منطقهای در این شاخصها وجود دارد.
وی در ادامه با اشاره به ضرورت بررسی دقیق علل مرگومیر نوزادان گفت: باید بهصورت علمی مشخص شود که مشکلات در کدام بخشها بروز میکند؛ مراقبتهای دوران بارداری، تجهیزات، نیروی انسانی، آموزش یا خدمات بیمارستانی. تنها با شناسایی دقیق گلوگاهها و اجرای مداخلات هدفمند میتوان به بهبود واقعی دست یافت.
معاون بهداشت وزارت بهداشت، تغذیه با شیر مادر را یکی از مؤثرترین مداخلات سلامتمحور دانست و اظهار کرد: شیر مادر صرفاً یک ماده غذایی نیست، بلکه همزمان نقش واکسن، دارو، عامل ایمنیبخش، منبع آرامش، عاطفه و پیوند عاطفی را ایفا میکند. با توجه به تغییرات فرهنگی و اجتماعی، کاهش مقطعی تغذیه با شیر مادر مشاهده شده که زنگ خطری جدی محسوب میشود و نیازمند آموزش، فرهنگسازی و مداخلات گسترده در سطح ملی است.
رئیسی با اشاره به تحولات جمعیتی کشور هشدار داد: کاهش شدید نرخ باروری و افزایش جمعیت سالمندان، از مهمترین چالشهای پیشروی کشور به شمار میرود. برای نخستین بار، تعداد تولدها در کشور به کمتر از یک میلیون نفر رسیده و در برخی استانها از جمله گیلان، البرز و مازندران، تعداد مرگومیر از تولد پیشی گرفته است. پیشبینیها حاکی از آن است که در صورت تداوم این روند، شمار استانهای درگیر این پدیده در سالهای آینده افزایش خواهد یافت.
وی با اشاره به افزایش سهم سالمندان در جمعیت کشور گفت: در حال حاضر حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد جمعیت کشور را سالمندان تشکیل میدهند، در حالی که حدود ۴۰ درصد تختهای بیمارستانی به این گروه اختصاص دارد. در صورت افزایش سهم سالمندان به ۳۰ درصد جمعیت، فشار بسیار سنگینی بر نظام سلامت و منابع کشور وارد خواهد شد. دستیابی به سالمندی فعال، مولد و بهرهمند از تجربه، مستلزم برنامهریزی دقیق و نگاه علمی است.
معاون بهداشت وزارت بهداشت در پایان با تأکید بر ضرورت اجرای مداخلات علمی، ملی و مبتنی بر شواهد در حوزه سلامت مادر، نوزاد و جمعیت گفت: جمعآوری آمار بهتنهایی کافی نیست و باید با تحلیل دقیق دادهها، تعیین اولویتهای استانی، تقویت همکاریهای بینبخشی و جلب مشارکت مردمی، از بروز مرگهای قابل پیشگیری مادر و نوزاد جلوگیری کرده و آینده سلامت و جمعیت کشور را با رویکردی مسئولانه، علمی و یکپارچه تضمین کرد.