پیام خراسان - شهرآرا آنلاین / مدیرعامل شرکت آبمنطقهای خراسان رضوی گفت: در شرایط بدبینانه اگر ورودی به مخازن سدها نداشته باشیم، ۵۰ درصد شهر مشهد را باید نوبتبندی کنیم. در سایر شهرها نگرانی وجود ندارد.
محمدعلی نعمتنژاد، مدیرعامل شرکت آبمنطقهای خراسان رضوی اظهار کرد: استان خراسان رضوی با ۱۱۶ هزار کیلومتر مربع ۷ درصد مساحت کشور و ۸ درصد جمعیت کشور را شامل میشود که استان ۷۴ درصد خشک و ۲۶ درصد نیمهخشک است.
وی بیان کرد: ما ۳۷ محدوده مطالعاتی و ۳۷ دشت در استان داریم که ۳۴ دشت ممنوعه و ممنوعه بحرانی بوده یعنی تعادل آبخوانهای ما به هم خورده و استفاده از سفرههای آب زیرزمینی بیش از تغذیه آبخوانها است. ما سالی یک میلیارد متر مکعب بیش از ظرفیت آبخوانها آب برداشت میکنیم. روند رو به افزایش جمعیت در استان یکی از چالشهای اصلی است.
نعمتنژاد افزود: مشهد در سال ۱۳۳۵، ۲۲۰ هزار نفر و در سال ۱۳۴۷ نزدیک به ۴۰۰ هزار نفر جنعیت داشت که در سال ۱۳۴۸ وزارت نیرو و شرکت آب آن زمان دشت مشهد را با ۴۰۰ هزار نفر جمعیت ممنوع اعلام کرد. امروز نزدیک به ۴ میلیون نفر روی همین آبخوان نشستند و ۷۰ درصد صنعت استان را روی همین آبخوان مستقر کردیم. در واقع الان وسط بحران و تنش آبی قرار داریم.
مدیرعامل شرکت آبمنطقهای خراسان رضوی خاطرنشان کرد: بر اساس شاخص اگر سرانه هر نفر از ۱۷۰۰ مترمکعب در سال کمتر شود، تنش آبی و از ۱۰۰۰ مترمکعب کمتر شود، بحران است. سرانه آب تجدیدپذیر استان به ازای هر نفر به ۵۷۵ متر مکعب و در مشهد به ۱۴۷ متر مکعب در سال رسیده که دیگر از تنش و بحران گذشتیم. وضعیت دشتهای استان اینگونه بوده و تنها دشت کلات و درگز ما سرانه آب تجدیدپذیر بیشتری دارند، در سایر شهرستانها سرانه آب تجدیدپذیر زیر هزار مترمکعب یعنی در شرایط بحران است.
وی با بیان اینکه امسال وضعیت بارندگی ما نسبت به سال گذشته و درازمدت بهتر بوده است، عنوان کرد: به طور متوسط میزان بارندگی در استان در سال گذشته ۶۲ میلیمتر بوده و امسال به ۱۰۰ میلیمتر رسیده، بارندگی ما در درازمدت نیز ۷۶ میلیمتر بوده که مناسبتر از گذشته است. ما برای تامین آب در قوچان و مشهد از آب سد استفاده میکنیم که تا این لحظه ورودی نداشتیم و تمام سدهای آب شرب ما مخصوصا در شهر مشهد وضعیت بسیار نگرانکنندهای دارند.
نعمتنژاد گفت: یکی منابع تامین آب ما چاهها هستند. ما ۱۶ هزار چاه مجاز داریم که ۱۰ هزار چاه کشاورزی و مابقی بهداشت، صنعت، خدمات و فضای سبز است. اکثر چاههای کشاورزی استان در حدود ۹۹ درصد به کنتور هوشمند و کنتورهای حجمی مجهز شدند. ما ۶۰۰۰ چاه غیر مجاز شناسایی شده داریم، اما قطعا این آمار بیشتر است. آمار انسداد چاههای غیر مجاز استان از سال ۹۲ تا امروز ۲۱ هزار و ۵۳۶ حلقه چاه غیر مجاز انسداد پیدا کرده و ۴۵۰ میلیون متر مکعب آب به سفره برگشته است.
مدیرعامل شرکت آبمنطقهای خراسان رضوی با اشاره به اینکه در شهرستان مشهد بابت تامین آب شرب نگرانی داریم، تصریح کرد: برای این منظور پروژههایی برای تامین آب داریم که تا سال ۱۴۲۰ برنامهای را تنظیم و تهیه کردیم. جمعیت مشهد تا سال ۱۴۲۰ به ۷ میلیون نفر خواهد رسید و نیاز آبی ما ۳۹۶ میلیون متر مکعب خواهد بود. محل تامین این میزان آبهای زیرزمینی، چاهها، سدها و پروژههایی برای تامین این حجم آب است.
وی ادامه داد: منابع موجود تامینکننده آب شرب ۵۷۵ حلقه چاه، چهار سد و سد شوریجه در حال ساخت، دو رشته قنات، دو چشمه و پروژههای میانمدتی در این حوزه تعریف شده که انتقال پساب، انتقال آب از یال شمالی هزارمسجد و سد شوریجه بوده که این سد در حال احداث است و آبگیری آن در سال آبی جاری انجام خواهد شد. پروژههای بلندمدت ما نیز شامل انتقال آب از دریای عمان، دریای خزر و خارج از کشور از تاجیکستان، افغانستان و ترکمنستان است. ما پروژههای اضطرار هم داریم که در مواقع ضروری انجام میشود.
بازار ![]()
سد دوستی نیازمند اقدامات دیپلماتیک
نعمتنژاد با بیان اینکه بالادست سد دوستی یکی از مباحث ما است، عنوان کرد: ما حدود ۵۰ درصد آب شرب مصرفی شهر مشهد را از سد دوستی تامین میکردیم که متاسفانه در چند سال گذشته خشکسالی و همچنین اقدامات کشور افغانستان در بالادست سد دوستی، آورد سد را کاهش داده و سد دوستی را از دست خواهیم داد، مگر اینکه اقداماتی در حوزه دیپلماسی اتفاق بیفتد.
مدیرعامل شرکت آبمنطقهای خراسان رضوی بیان کرد: امسال خصوصا در مشهد برای پیک مصرف تابستان ۱۱ هزار و ۶۷۵ لیتر بر ثانیه نیاز آبی داشته باشیم در حالی که ۱۴ هزار مترمکعب باید تحویل آبفای مشهد دهیم.
وی اضافه کرد: در شرایط بدبینانه اگر ورودی به مخازن سدها نداشته باشیم، ۵۰ درصد شهر مشهد را باید نوبتبندی کنیم. در سایر شهرها نگرانی وجود ندارد. ما کمترین سرانه و هدررفت را در کشور داریم. ۶۳ درصد مشترکین مشهد زیر الگوی مصرف قرار دارند.
نعمتنژاد در خصوص پروژه انتقال آب از هزار مسجد گفت: بر اساس آمار به روز شده ۱۶۵ میلیون متر مکعب آب از کشور از یال شمالی هزار مسجد خارج میشود که ۸۲ میلیون متر مکعب حقابه جمهوری اسلامی ایران است. این پروژه قرار است ۵۱.۲ میلیون متر مکعب آب برای مشهد تامین کند. چهار سازه آن که با قیمت امروز ۳۰ همت هزینه دارد، ساخته شده و تنها خط انتقال آن مانده است.
مدیرعامل شرکت آبمنطقهای خراسان رضوی افزود: ما در این پروژه باید سه اصل را رعایت کنیم، اول اینکه قرار نیست حقابه مردم را برداریم، دوم اینکه با ترکمنستان پروتکل داریم و باید رعایت کنیم و سوم اینکه نیاز مردم منطقه را در این پروژه دیدیم تا آب مورد نیاز آنها را تامین کنیم.