پیام خراسان - مشهد- مدیر جهاد کشاورزی مشهد گفت: حداکثر طی ۱۰ تا ۱۴ روز آینده بهطور کامل ملخ های مراکشی از سطح شهر رخت برخواهند بست.
محمدرضا عباسپور در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: ملخهای مشاهدهشده هیچگونه گزش یا بیماری مشترکی برای انسان ندارند، این حشرات در پایان چرخه عمر طبیعی خود قرار دارند و با اقدامات انجامشده، حداکثر طی ۱۰ تا ۱۴ روز آینده بهطور کامل از سطح شهر رخت برخواهند بست.
مدیر جهاد کشاورزی مشهد بیان کرد: ملخ یکی از آفات بسیار مهم، کلیدی و خطرناک از نظر خسارتی است که میتواند به مزارع و باغات وارد کند و به دلایلی از جمله تغییرات سالهای اخیر و شرایط مساعد امسال، جمعیت آن در برخی نقاط شهرستان مشهد حالت طغیانی پیدا کرده است.
وی با بیان اینکه زمستان امسال سرمای سخت و طولانی نداشت، افزود: معمولاً سرمای شدید میتواند جمعیت حشرات را کاهش دهد اما امسال زمستان ملایم بود و از طرف دیگر بارندگیهای مناسب اواخر زمستان و بهار، بهصورت متناوب رخ داد و همین موضوع به همراه دماهای مطلوب، شرایط را برای افزایش جمعیت ملخ فراهم کرد.
عباسپور با اشاره به نوع آفت مشاهدهشده در این شهرستان گفت: ملخهای مشاهدهشده در مشهد از نوع ملخ مراکشی هستند. این ملخها جزو گونههای بومی محسوب میشوند اما به نظر میرسد طی سالهای گذشته در اثر تغییرات اقلیمی، از برخی مناطق دیگر نیز به این محدوده مهاجرت کرده و در دامنههای جنوبی مشهد که در امتداد رشتهکوه بینالود قرار دارد، مستقر شدهاند. این مناطق به لحاظ زیستی مکان مناسبی برای استقرار ملخ است و امسال طغیان در همین کانونها شکل گرفت.
مدیر جهاد کشاورزی مشهد درباره اقدامات انجامشده برای پیشگیری و کنترل آفت گفت: کار ما از مرحله پایش شروع شد. از ۱۲ مهرماه ۱۴۰۴ همکاران ما کانونهای شناختهشده و همچنین نقاطی را که از نظر شرایط محیطی مشابه کانون بودند شناسایی کردند و نمونهگیری از کپسولهای تخم ملخ انجام شد. در همان مهر، آبان و آذر مشخص شد تعداد تخم در کپسولها و تراکم کپسولها در متر مربع به گونهای است که احتمال طغیان در سال جاری وجود دارد، اما زنده ماندن و تفریخ موفق تخمها به شرایط آبوهوایی وابسته است که خوشبختانه یا از منظر مدیریت آفت متأسفانه، امسال این شرایط مساعد شد.
آغاز عملیات مبارزه
وی افزود: از اوایل فروردین ماه، پایش و رصد زمان خروج پورهها در تمام کانونها آغاز شد و عمده کانونهای درگیر نیز در روستاهای پشت مشهد قرار داشت؛ از جمله محدودههایی مانند کوتیان، سرخس و دهغیبی که بخش قابل توجهی از آلودگی امسال در همان مناطق مشاهده و کنترل شد.
عباسپور با اشاره به زمان آغاز عملیات مبارزه گفت: عملیات مبارزه از روز دوم اردیبهشت آغاز شد و مطابق دستورالعملهای سازمان حفظ نباتات، اولویت ما مبارزه در کانونهاست؛ یعنی جایی که ملخها تازه از کپسول خارج میشوند و تراکم بسیار بالاست و اگر همانجا کنترل شوند، از پراکنش و خسارت جلوگیری میشود.
مدیر جهاد کشاورزی مشهد با بیان اینکه تراکم پورهها در برخی کانونها کمسابقه بوده است، اظهار کرد: امسال وضعیتی داشتیم که حتی برخی کارشناسان آن را کمسابقه توصیف میکنند؛ به طوری که در برخی کانونها بیش از هزار پوره در هر متر مربع مشاهده شد. بنابراین اولویت ما مبارزه در سنین پایین پورگی، به ویژه سنین یک و دو بود؛ زمانی که ملخها هنوز تجمع دارند و پراکنده نشدهاند و کنترل آنها اثربخشتر است.
وی درباره تجهیزات و میزان عملیات انجامشده گفت: در این عملیات از سه دستگاه سمپاش ULV استفاده شده که سم خالص را به ذرات بسیار ریز تبدیل میکند و در صورت وجود باد ملایم، قابلیت پخش تا حدود ۱۰۰ متر را دارد. علاوه بر این، از چند دستگاه دیگر و همچنین ظرفیت کشاورزان منطقه که سمپاش و تراکتور در اختیار داشتند استفاده شد و همکاری محلیها در برخی نقاط بسیار مؤثر بود.
عباسپور میزان سم مصرفی را تا این مرحله حدود هزار و ۷۰۰ لیتر اعلام کرد و افزود: سطح مبارزه انجامشده تا امروز حدود ۷ هزار هکتار است که عمدتاً شامل مراتع، دامنهها و حاشیه مزارع و باغات در کانونهای اصلی بوده است.
مدیر جهاد کشاورزی مشهد با اشاره به نگرانی شهروندان درباره ورود ملخها به محدوده شهری گفت: در دامنههای جنوبی مشرف به شهر و محدودههایی مانند کمربند سبز و ارتفاعات اطراف، برای جلوگیری از ریزش ملخ به داخل شهر، با همکاری شهرداری نیز اقدام شد. در این بخش شهرداری کمکهای فنی داشت، در تأمین سم و تجهیزاتی که امکان استفاده از آنها بود همکاری شد و دو نوبت بخش قابل توجهی از این دامنهها سمپاشی شد.
وی یکی از چالشهای اصلی امسال را بارندگیهای متناوب دانست و اظهار کرد: امسال به دلیل بارشهای متناوب، تفریخ ملخ هم به تناوب رخ داد. در بعضی مناطق عملیات مبارزه انجام میشد و کانون پاکسازی میشد اما بعد از یک دوره بارندگی جدید، در برخی کانونها مجدد خروج پورهها اتفاق میافتاد و نیاز به تکرار عملیات بود.
عباسپوربا اشاره به صعبالعبور بودن بخشی از مناطق آلوده افزود: بخش زیادی از کانونها در مناطق کوهستانی و سختگذر قرار دارد و انتقال ماشینآلات به آن نقاط ممکن نیست. در چنین شرایطی از کمک مردم محلی استفاده شد و جاهایی که دسترسی پیاده امکانپذیر بود، کانونها شناسایی شد و با سمپاشهای پشتی مبارزه انجام گرفت.
وی درباره علت مشاهده ملخها در سطح شهر نیز گفت: ملخ وقتی به سن پروازی میرسد، به سمت نور جذب میشود. از طرفی در مراتع و ارتفاعات حاشیه شهر، پوشش گیاهی در این فصل خشک و زرد میشود و ملخ ترجیح میدهد از گیاهان سبز تغذیه کند. به همین دلیل، بخشی از ملخهای سنبالا بهویژه در شبها به سمت شهر ریزش میکنند و در سطح شهر دیده میشوند.
عباسپور تأکید کرد: ملخهایی که وارد شهر میشوند، عمدتاً ملخهای سن بالا و پروازی هستند. این ملخها نسبت به پورهها تغذیه کمتری دارند و عمرشان نیز رو به پایان است. بر همین اساس پیشبینی میشود طی ۱۰ روز تا دو هفته آینده این ملخها به پایان چرخه عمر خود برسند و جمعیت قابل مشاهده در سطح شهر کاهش محسوسی داشته باشد.
مدیر جهاد کشاورزی مشهد از انجام عملیات کنترل در دیگر مناطق شهرستان خبر داد و گفت: در بخش مرکزی و رضویه نیز در چند روستا آلودگی و طغیان ملخ وجود داشت که در همان مناطق نیز عملیات مبارزه انجام شد.
وی با رد نگرانیها درباره خطر این آفت برای سلامت انسان تصریح کرد: این ملخ هیچگونه ضرری برای انسان ندارد؛ نه بیماری مشترکی برای انتقال به انسان از آن ثبت شده و نه گزش دارد. اندام دهانی آن به گونهای است که فقط قادر به تغذیه از برگ گیاهان سبز است، بنابراین از این جهت جای نگرانی برای مردم وجود ندارد.
عباسپور همچنین درباره برخی اظهارنظرها پیرامون «ریشهکنی ملخها» گفت: مطرح کردن بحث ریشهکنی اساساً درست نیست. حشرات میلیونها سال است روی زمین زندگی میکنند و خود را با شرایط مختلف سازگار کردهاند؛ بنابراین هدف، کنترل طغیان و کاهش خسارت است تا از آسیب به مزارع، باغات و فضای سبز جلوگیری شود و شرایط به حالت عادی برگردد.