پیام خراسان - مشهد- واقعه مباهله و نزول آیه ۶۱ سوره آلعمران، سندی آشکار بر حقانیت دعوت پیامبر اکرم (ص) و جلوهای بینظیر از جایگاه رفیع و الهی خمسه آلعبا در پیشگاه خداوند است.
خبرگزاری مهر، گروه استان ها - عاطفه وفاییان: واقعه «مباهله» از درخشانترین فرازهای تاریخ اسلام است؛ رخدادی که نهتنها در متن قرآن کریم جای گرفته، بلکه در منابع معتبر روایی شیعه و اهلسنت نیز بازتاب یافته و به عنوان سندی روشن بر حقانیت پیامبر اکرم(ص) و عظمت اهلبیت(ع) شناخته میشود. این رویداد بزرگ، جلوهای از صداقت دعوت نبوی و نشانهای آشکار از جایگاه رفیع «خمسه آلعبا» در پیشگاه الهی است؛ حقیقتی که حتی مخالفان نیز در برابر آن سر تعظیم فرود آوردند.
ماجرای مباهله به سالهای نخستین گسترش اسلام بازمیگردد؛ زمانی که هیئتی از مسیحیان نجران برای گفتگو درباره مقام حضرت عیسی(ع) به مدینه آمدند و با پیامبر اسلام(ص) به مناظره پرداختند. با وجود استدلالهای روشن و تبیین حقیقت، آنان همچنان بر مجادله پافشاری کردند. در این هنگام، آیه ۶۱ سوره آلعمران نازل شد و فرمان الهی مبنی بر مباهله صادر گردید؛ یعنی هر دو طرف از خداوند بخواهند که دروغگو و اهل باطل را به عذاب و نابودی گرفتار سازد. این دعوت، اوج اعتماد پیامبر(ص) به حقانیت راه خویش و نشانهای از جایگاه والای حقیقت در دعوت اسلامی بود.
روز موعود فرا رسید و پیامبر اکرم(ص) نه با جمعیتی انبوه، بلکه با عزیزترین و نزدیکترین کسان خود در صحنه حاضر شدند: حضرت علی(ع)، حضرت فاطمه زهرا(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع). این انتخاب معنادار، بیانگر مقام عظیم اهلبیت(ع) و نشانهای روشن از صدق رسالت بود. حتی در منابعی چون «صحیح مسلم» نیز به این حضور اشاره شده است. بزرگان مسیحیان نجران، با مشاهده چهرههای نورانی و یقین به جایگاه معنوی آنان، دریافتند که اگر پیامبر(ص) در ادعای خویش صادق باشد ـ که چنین بود ـ نفرین او بیپاسخ نخواهد ماند. از همین رو، از مباهله عقبنشینی کردند و این صحنه، بیآنکه نفرینی جاری شود، به پیروزی حقیقت انجامید.
این رویداد تاریخی که بعدها محل وقوع آن به نام «مسجد مباهله» در مدینه منوره شناخته شد، تنها یک واقعه گذرا نبود؛ بلکه حقیقتی ماندگار و مورد اتفاق علمای شیعه و سنی است که جایگاه ویژه خمسه آلعبا را در نزد خداوند متعال به اثبات میرساند. مباهله، سند قرآنی حقانیت اهلبیت(ع) و جلوهای از عظمت پیامبر اکرم(ص) در برابر نصارای نجران است.
مباهله سند قرآنی حقانیت اهلبیت(ع) و الگویی برای وحدت امت اسلامی است
سید حسامالدین حسینی، امام جمعه روستای مژنآباد پایین (بخش سنگان شهرستان خواف) در گفتوگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه واقعه مباهله از رخدادهای مهم تاریخ اسلام است، اظهار کرد: در جریان گفتوگوی پیامبر گرامی اسلام(ص) با مسیحیان نجران، پس از آنکه اختلاف نظرها باقی ماند، فرمان الهی برای مباهله نازل شد و پیامبر(ص) طبق دستور قرآن، با همراهی نزدیکترین افراد خود در صحنه حاضر شدند.
این مولوی اهل سنت افزود: پیامبر اکرم(ص) در روز مباهله، حضرت فاطمه زهرا(س)، علی مرتضی، امام حسن و امام حسین را همراه خود آوردند و همین حضور اهلبیت(ع) نشاندهنده عظمت و حجیت آنان در پیشگاه خداوند است. وقتی طرف مقابل نورانیت و جایگاه این بزرگواران را مشاهده کرد، از مباهله عقبنشینی کرد و حاضر نشد وارد این میدان شود.
وی با تأکید بر مستندات دینی مباهله تصریح کرد: مباهله هم منبع قرآنی دارد و هم روایی؛ این موضوع، صرفاً نقل تاریخی نیست. آیه مباهله در قرآن کریم آمده و در منابع حدیثی نیز روایت شده است؛ از جمله در «صحیح مسلم» حدیثی از سعد بن ابیوقاص نقل شده که به جایگاه اهلبیت(ع) در این واقعه اشاره دارد.
حسینی با اشاره به پیامهای اجتماعی مباهله خاطرنشان کرد: امروز هم اگر مردم با اخوت، همدلی، انسجام و وحدت حرکت کنند و اهلبیت پیامبر(ع) را وسیله تقرب و هدایت قرار دهند، بدون تردید نصرت الهی شامل حال امت اسلامی خواهد شد و در برابر دشمن پیروز خواهیم بود.
امام جمعه مژنآباد ادامه داد: امت اسلامی امروز بیش از هر زمان دیگری به وحدت نیاز دارد و باید از تفرقه دوری کند. همچنین لازم است همگان، بهویژه علما و نخبگان، مراقب باشند سخن یا رفتاری از آنان صادر نشود که به نفع دشمن تمام شود.
وی با اشاره به ضرورت دشمنشناسی و بصیرت گفت: دشمن در طول سالها با جنگ، ترور و انواع تاکتیکها برای ضربه زدن به اسلام و نظام اسلامی تلاش کرده و ناکام مانده است؛ اکنون نیز با فشارهای اقتصادی به دنبال ایجاد فاصله میان مردم و انقلاب است، اما این نقشه نیز با هوشیاری و افزایش بصیرت مردم خنثی خواهد شد.
حسینی تأکید کرد: رمز پیروزی، توسل و عمل به سیره اهلبیت(ع) در کنار هوشیاری، وحدت و انسجام ملی است؛ اگر این اصول حفظ شود، کشور در برابر دشمنان سربلند خواهد بود.
واقعه مباهله؛ جلوهای از حقانیت پیامبر اکرم(ص) در برابر نصارای نجران
مولوی غلام حسین صفرپور، امام جماعت شهر کاریز و عضو فرهنگی مرکز اسلامی خراسان رضوی، در تشریح آیه ۶۱ سوره آلعمران به موضوع مباهله اشاره کرد و اظهار کرد: خداوند متعال در این آیه خطاب به پیامبر اکرم(ص) میفرماید هرگاه پس از روشن شدن حقیقت درباره حضرت عیسی(ع)، باز هم گروهی به مجادله و ستیز برخاستند، آنان را به مباهله فرا بخوان.
مولوی اهل سنت افزود: مباهله به این معناست که دو طرفِ گفتگو، از خداوند بخواهند که دروغگو و کسی را که بر حق نیست، به عذاب و نابودی گرفتار سازد. این موضوع بهصورت صریح در قرآن کریم آمده و نشاندهنده جایگاه رفیع حقیقت و صداقت در دعوت اسلامی است.
وی با بیان اینکه ماجرای مباهله درباره نصارای نجران رخ داده است، گفت: زمانی که هیأتی از مسیحیان نجران درباره مقام حضرت عیسی(ع) با پیامبر اسلام(ص) به گفتگو و مجادله پرداختند، فرمان الهی برای مباهله نازل شد.
صفرپور ادامه داد: رسول الله(ص) برای انجام مباهله، حضرت حسن(ع)، حضرت حسین(ع)، حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س) را همراه خود بردند تا در این صحنه بزرگ الهی حضور داشته باشند. این انتخاب، بیانگر جایگاه والای اهلبیت(ع) و نشانهای آشکار از صداقت و حقانیت پیامبر اکرم(ص) بود.
امام جماعت شهر کاریز تصریح کرد: نصارای نجران هنگامی که چهرههای نورانی همراهان پیامبر(ص) را مشاهده کردند و به حقانیت آن حضرت پی بردند، از مباهله عقبنشینی کردند؛ زیرا دریافتند که اگر وارد نفرین متقابل شوند، نابودی آنان حتمی خواهد بود.
وی خاطرنشان کرد: در محلی که رسول الله(ص) برای مباهله حضور یافتند، بعدها مسجدی به نام مسجد مباهله در مدینه منوره ساخته شد که یادآور این رویداد بزرگ و ماندگار در تاریخ اسلام است.
صفرپور در پایان تأکید کرد: واقعه مباهله، سندی روشن بر حقانیت پیامبر اکرم(ص) و عظمت اهلبیت(ع) است و میتواند برای امت اسلامی، درس وحدت، ایمان و پایداری بر حق باشد.
مقام و جایگاه «خمسه آلعبا» در جریان مباهله
حجتالاسلام محمود غلامی جامی با اشاره به واقعه تاریخی «مباهله» و اهمیت آن در تاریخ اسلام، اظهار کرد: جریان مباهله زمانی شکل گرفت که بزرگان مسیحیان نجران برای مناظره با پیامبر اکرم (ص) و اثبات حقانیت خود نزد ایشان آمدند. پس از گفتگوها و مباحثات علمی و استدلالی، چون مسیحیان قانع نشدند، فرمان الهی بر اساس آیه ۶۱ سوره آلعمران نازل شد که رسول خدا (ص) را مأمور کرد تا با کسانی که پس از دریافت علم و آگاهی همچنان به مجادله میپردازند، وارد مباهله شود.
مسئول ادیان و فرق اداره کل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی در تبیین مفهوم مباهله گفت: مباهله به معنای نفرین کردن متقابل طرفین است؛ بهگونهای که هر دو طرف از خداوند درخواست کنند تا طرف مقابل که بر باطل است، مجازات و نابود شود.
وی با اشاره به رویدادهای روز موعود افزود: وقتی قرار بر مباهله شد، یکی از بزرگان مسیحیان نجران به آنان توصیه کرد که اگر دیدید پیامبر با نزدیکان و عزیزان خاص خود (خانوادهاش) به وعدهگاه آمده است، هرگز به مباهله تن ندهید، چرا که اگر او پیامبر خدا باشد، دعا و نفرینش بیپاسخ نمیماند و هیچ اثری از شما بر روی زمین باقی نخواهد ماند؛ اما اگر دیدید با جمعیتی انبوه و با هیاهو میآید، میتوانید وارد مباهله شوید، چرا که آن حرکت، خدایی نیست.
غلامی ادامه داد: فردای آن روز، مسیحیان نجران دیدند که پیامبر گرامی اسلام (ص) در حالی که امام حسن و امام حسین (ع) را در آغوش داشتند و حضرت علی (ع) و حضرت زهرا (س) ایشان را همراهی میکردند، به محل قرار آمدند. حضور همین پنج تن آلعبا کافی بود تا بزرگان مسیحی از تصمیم خود منصرف شوند و مباهلهای صورت نگیرد.
این کارشناس دینی خاطرنشان کرد: این رویداد تاریخی، سندی محکم و مورد اتفاق علمای شیعه و سنی است که جایگاه رفیع و ویژه خمسه آلعبا را در نزد خداوند متعال به اثبات میرساند.