پیام خراسان - بیرجند- هیئت ابوالفضلی خیرآباد یکی از قدیمیترین هیئتهای مذهبی بیرجند، بیش از یک قرن است که در کنار برپایی مجالس اهلبیت (ع) با فعالیتهای مختلف، نام خود را در حافظه شهر حفظ کرده است.
خبرگزاری مهر، گروه استانها: محرم که از راه میرسد، شهر بیرجند بوی غربت و دلدادگی میگیرد. در میان هیئتهای ریشهدار این شهر، نام «هیئت ابوالفضلی خیرآباد» برای بسیاری از مردم یادآور بیش از یک قرن عشق، ارادت و خدمت به ساحت اهلبیت (ع) است، هیئتی که تاریخ آن با خاطرات نسلهای مختلف مردم بیرجند گره خورده است.
داستان این هیئت به سال ۱۲۹۸ هجری شمسی بازمیگردد. زمانی که جمعی از دلدادگان حضرت ابوالفضل (ع) در محله قدیمی خیرآباد، دور هم جمع شدند و چراغ مجلسی کوچک را روشن کردند. چراغی که امروز پس از گذشت بیش از یکصد سال، همچنان فروزان است.
هیئت ابوالفضلی خیرآباد در طول یک قرن گذشته، تنها مکانی برای برگزاری مراسم عزاداری نبوده است. این هیئت برای مردم بیرجند، خانهای آشنا و پناهگاهی معنوی به شمار میآید. جایی که صدای روضه و نوای ذکر اهلبیت (ع)، نسل به نسل در آن طنینانداز شده و پیر و جوان، در سایه محبت حضرت سیدالشهدا (ع) و علمدار کربلا گرد هم آمدهاند.
در روزگاری که امکانات اندک بود، مجلس عزاداری در خانهای کوچک برپا میشد، همین عشق و دلدادگی بود که حسینیه کبابیها را به مأمن عاشقان اهلبیت (ع) تبدیل کرد و نام این مکان را در حافظه مذهبی بیرجند ماندگار ساخت.
سالها گذشت و هیئت، همراه با مردم شهر رشد کرد. روزهایی را به چشم دید که درهایش تنها در محرم گشوده میشد و سالهایی را پشت سر گذاشت که به پایگاهی برای فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی و انقلابی بدل شد. از بدرقه شهدا و برگزاری مراسم یادبود آنان در سالهای دفاع مقدس گرفته تا دستگیری از نیازمندان و گرهگشایی از مشکلات خانوادههای کمبضاعت، همه بخشی از کارنامه یک قرن خدمت این هیئت مردمی است.
شاید راز ماندگاری هیئت ابوالفضلی خیرآباد را باید در همین پیوند دیرینه با مردم جستوجو کرد. پیوندی که در آن، عزاداری برای اهلبیت (ع) با خدمت به بندگان خدا درهم آمیخته و از دل آن، سنتی یکصد ساله از اخلاص، همدلی و نوعدوستی شکل گرفته است.
یک قرن خدمت برای اهل بیت
عضو شورای هیئت ابوالفضلی بیرجند در گفتگو با خبرنگار مهر بیان کرد: هیئت ابوالفضلی خیرآباد بیرجند که به عنوان یکی از قدیمیترین هیئتهای مذهبی این شهر شناخته میشود، فعالیت خود را در سال ۱۲۹۸ هجری شمسی با گردهمایی جمعی از اهالی محله خیرآباد و در محل اولیهای کوچک آغاز کرد و در سال ۱۳۰۰ بهطور رسمی شکل گرفت.
غلامحسین علیزاده ادامه داد: در سالهای ابتدایی، این هیئت در خانهای کوچک و با امکانات محدود فعالیت میکرد اما به دلیل افزایش جمعیت عزاداران، حسینیه کبابی به عنوان محل اصلی برگزاری مراسم وقف حضرت ابوالفضل (ع) شد.
به گفته وی، غلامرضا کبابی این حسینیه را وقف کرد و از آن زمان مراسمهای عزاداری محرم در این مکان برگزار می شد.
علیزاده ادامه داد: با گسترش فعالیتها و افزایش جمعیت شرکتکنندگان، در حدود سال ۱۳۳۰ زمینی در کنار مسجد مصلی به این هیئت هدیه شد و با گسترش فضا و احداث سالن، امکان برگزاری مراسم گستردهتر فراهم شد.
تداوم رسم دیرینه کمک به نیازمندان
وی با بیان اینکه قبل از پیروزی انقلاب، هیئت بهصورت محدود و عمدتاً در ایام محرم فعالیت داشت، گفت: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، هیئت ابوالفضلی خیرآباد نقش پررنگتری در فعالیتهای اجتماعی و انقلابی ایفا کرد و در دوران دفاع مقدس نیز به یکی از پایگاههای اصلی برگزاری مراسم شهدا تبدیل شد.
علیزاده افزود: پیش از انقلاب، گروهی از خیرین محله خیرآباد در ساعات پایانی شب به در منازل نیازمندان مراجعه کرده و اقلام گرمایشی مانند زغال، بعدها چراغ علاءالدین، پتو و سپس بخاری را میان خانوادههای نیازمند توزیع میکردند، سنتی که سالها ادامه یافت.
عضو شورای هیئت ابوالفضلی بیرجند با اشاره به توسعه فعالیتهای حمایتی این هیئت گفت: حدود ۲۰ سال پیش به دنبال تداوم این امر خداپسندانه، دارالایتام در این مجموعه راهاندازی شد و در ابتدا توزیع اقلامی مانند برنج و بستههای معیشتی انجام میشد، اما امروز این روند به توزیع غذای گرم تغییر یافته است.
توسعه فعالیتهای هیئت
وی بیان کرد: در حال حاضر هر هفته روزهای چهارشنبه حدود ۵۰۰ تا ۷۰۰ پرس غذای گرم با کمک خیرین و مردم تهیه و بین نیازمندان توزیع میشود.
علیزاده ادامه داد: همچنین طی ۶ تا ۷ سال گذشته مرکز نیکوکاری نیز در کنار دارالایتام فعال شده و هر دو ماه یکبار سبدهای غذایی بین خانوادههای نیازمند توزیع میکند.
وی افزود: در ماه رمضان نیز در مجموع بیش از ۴۰۰ سبد غذایی بین نیازمندان توزیع شده و در مناسبتهای مختلف این خدمات ادامه دارد.
علیزاده بیان کرد: این هیئت علاوه بر فعالیتهای معیشتی، در حوزه فرهنگی نیز فعال است؛ بهگونهای که مراسم دعای ندبه به مدت ۷۸ سال بهطور مستمر در این مجموعه برگزار شده و برنامههای مناسبتی، جشنها و مراسم مرتبط با اهل بیت (ع) نیز در طول سال در دستور کار قرار دارد.
عضور شورای هئیت ابوالفضلی بیرجند بیان کرد: از دو سال گذشته خادمیاران رضوی نیز این مجموعه اضافه شدهاند و در کنار سایر گروهها فعالیتهای فرهنگی و خدماتی انجام میدهند.
وی با اشاره به دیگر فعالیتهای این هیئت اظهار کرد: کمک به ساخت و تعمیر منازل نیازمندان، کمک جهیزیه، کمک به هزینههای درمان بیماران و ارائه خدمات رایگان دندانپزشکی از جمله برنامههای مستمر این مجموعه است.
فعالیت پر رنگ خواهران
علیزاده افزود: این هیئت با حدود ۴۰ نیروی فعال، علاوه بر فعالیتهای مذهبی و فرهنگی، در حوزههای اجتماعی و انقلابی نیز در سطح شهر حضور مستمر دارد و در ۳۰ شب ماه رمضان نیز برنامه پذیرایی و اطعام گسترده برگزار میکند.
وی گفت: هیئت ابوالفضلی خیرآباد علاوه بر برگزاری برنامههای مذهبی، دارای بخش خواهران فعال نیز هست که شنبههای اول هر ماه، شنبه امالبنین (س) برگزار کرده و به فعالیتهای فرهنگی، اخلاقی، مشاورهای و اجتماعی بهویژه در حوزه ازدواج میپردازند.
در کنار حسینیه کبابیها، هیئتها و حسینیههای ریشهدار دیگری نیز در بیرجند سابقهای طولانی در برگزاری مراسم عزاداری دارند. حسینیههای سادات علوی، گود، پایینشهر و برخی هیئتهای محلات قدیمی همچون چهکندیها و سرپل، از جمله مراکز مذهبی باسابقهای هستند که قدمت برخی از آنها به دوره قاجار میرسد و طی دهههای متمادی، نقش مهمی در حفظ و انتقال آیینهای سنتی سوگواری و فرهنگ عاشورایی در مرکز خراسان جنوبی ایفا کردهاند.