پیام خراسان - اختلال بیاشتهایی عصبی و اختلال بدریختانگاری بدن از جمله اختلالات جدی سلامت روان در نوجوانان هستند که در صورت تشخیص ندادن و درمان بهموقع، میتوانند پیامدهای جسمی و روانی گسترده و گاه جبرانناپذیری به همراه داشته باشند.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ؛ سارا دهبزرگی، فوقتخصص روانپزشکی کودکان و نوجوانان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به افزایش نگرانیها درباره اختلالات مرتبط با تصویر بدنی در نوجوانان گفت: در این اختلالات، فرد تصویری تحریفشده و غیرواقعی از ظاهر خود در ذهن میسازد و همین برداشت نادرست میتواند زمینهساز رفتارهای آسیبزا و مشکلات جدی سلامت شود.
وی افزود: نشانههای این اختلالات معمولاً در سه حوزه رفتاری، روانی و جسمی بروز پیدا میکنند و آگاهی والدین از این علائم میتواند نقش مهمی در تشخیص زودهنگام و پیشگیری از عوارض بعدی داشته باشد.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به نشانههای رفتاری اظهار کرد: پنهانکاری در غذا خوردن، اجتناب از حضور در وعدههای غذایی خانوادگی، رفتارهای وسواسی هنگام غذا خوردن، تمایل به غذا خوردن در تنهایی، بررسی مکرر وزن و شکل بدن و همچنین ورزش افراطی و بیوقفه از جمله علائمی هستند که باید مورد توجه خانوادهها قرار گیرند.
دهبزرگی ادامه داد: در بسیاری از موارد، نوجوانان ساعتهای طولانی درگیر بررسی ظاهر خود در آینه هستند یا به طور مکرر وزن و اندازه بخشهای مختلف بدن خود را کنترل میکنند. این رفتارها اگرچه ممکن است به طور موقت اضطراب فرد را کاهش دهند، اما در واقع به تداوم و تشدید مشکل منجر میشوند.
وی با اشاره به نشانههای روانی و عاطفی این اختلالات گفت: اشتغال ذهنی مداوم با وزن، کالری مواد غذایی، رژیمهای لاغری و شکل بدن، ترس شدید از افزایش وزن، نارضایتی مداوم از ظاهر و اصرار بر چاق بودن با وجود وزن طبیعی یا حتی پایین، از مهمترین علائم هشداردهنده به شمار میروند.
این فوقتخصص روانپزشکی کودکان و نوجوانان افزود: گوشهگیری، تحریکپذیری، کاهش ارتباطات اجتماعی، افت خلق، اضطراب و بروز علائم افسردگی نیز از دیگر پیامدهای روانی این اختلالات هستند که میتوانند عملکرد تحصیلی و اجتماعی نوجوان را تحت تأثیر قرار دهند.
دهبزرگی درباره نشانههای جسمی نیز توضیح داد: کاهش شدید وزن، نوسانات قابل توجه وزن، احساس سرمای مداوم، ریزش مو، ضعف، سرگیجه و مشکلات گوارشی از جمله علائمی هستند که ممکن است در اثر سوءتغذیه یا رفتارهای ناسالم تغذیهای ایجاد شوند.
وی خاطرنشان کرد: برخی نوجوانان برای کاهش وزن به رفتارهای پرخطری مانند استفراغ عمدی، مصرف خودسرانه ملینها، قرصهای ضد اشتها یا فرآوردههای لاغری تبلیغشده در فضای مجازی روی میآورند که میتواند سلامت آنان را به طور جدی تهدید کند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز تأکید کرد: تداوم این اختلالات علاوه بر افزایش خطر انزوای اجتماعی، افسردگی شدید و آسیب به سلامت روان، میتواند موجب عوارض جسمی مهمی از جمله پوکی استخوان، آسیبهای قلبی و اختلال در تعادل املاح حیاتی بدن شود.
دهبزرگی تشخیص زودهنگام را مهمترین عامل موفقیت درمان دانست و گفت: هرچه این باورهای نادرست و رفتارهای ناسالم برای مدت طولانیتری ادامه پیدا کنند، روند درمان دشوارتر خواهد شد.
وی از والدین خواست در صورت مشاهده علائم هشداردهنده، با آرامش و بدون قضاوت، سرزنش یا تمسخر با فرزند خود گفتوگو کنند و در اسرع وقت از متخصصان سلامت روان کمک بگیرند.
این فوقتخصص روانپزشکی کودکان و نوجوانان در پایان یادآور شد: اختلالات خوردن و اختلال بدریختانگاری بدن بیماریهای واقعی و قابل درمان هستند و حمایت خانواده در کنار مداخله تخصصی، نقش تعیینکنندهای در بهبود وضعیت نوجوانان دارد.