پیام خراسان - عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در خصوص پایداری دارو و توانایی یک فرآورده در حفظ ویژگیهای فیزیکی، شیمیایی، میکروبیولوژیک و در نهایت اثر درمانی خود در طول مدت نگهداری توضیحاتی ارائه کرد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ؛ با توجه به برگزاری آیین تشییع رهبر شهید و حضور گسترده مردم در مراسم، بسیاری از افراد ناچارند داروهای روزانه خود را برای ساعتهای طولانی همراه داشته باشند. در چنین شرایطی، علاوه بر مصرف منظم دارو، رعایت اصول صحیح نگهداری آن نیز اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا گرمای هوا میتواند بر پایداری دارو (Drug Stability)، کیفیت فرآورده و در نهایت اثربخشی درمان تأثیر بگذارد.
امیر آزادی، متخصص فارماسیوتیکس و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: در علوم فارماسیوتیکس چ، پایداری دارو به توانایی یک فرآورده در حفظ ویژگیهای فیزیکی، شیمیایی، میکروبیولوژیک و در نهایت اثر درمانی خود در طول مدت نگهداری گفته میشود.
وی افزود: هر دارو بر اساس فرمولاسیون و شرایط تعیینشده در مطالعات پایداری، برای محدوده مشخصی از دما و رطوبت طراحی و تولید میشود.
برخی فرآوردهها مانند داروهای بیولوژیک، پروبیوتیکها، برخی قطرههای چشمی استریل و تعدادی از داروهای تزریقی، نسبت به افزایش دما حساستر هستند. قرار گرفتن این فرآوردهها در معرض گرمای شدید، نور مستقیم خورشید یا نگهداری طولانیمدت داخل خودرو، میتواند موجب کاهش پایداری (Stability) و افت قدرت اثر (Potency) آنها شود.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: در صورت حضور طولانیمدت در مراسم، توصیه میشود داروها در بستهبندی اصلی (Original Packaging) حمل شوند و برای فرآوردههای حساس به دما، از کیفهای عایق حرارتی (Insulated Medical Bag) همراه با پک سرد و مطابق دستورالعمل نگهداری هر فرآورده استفاده شود.
دکتر آزادی تصریح کرد: با این حال، باید توجه داشت که برخی داروها نباید در تماس مستقیم با پک یخ قرار گیرند؛ زیرا دمای بسیار پایین نیز میتواند موجب آسیب به ساختار فرآورده و کاهش پایداری آن شود. بنابراین، رعایت محدوده دمایی توصیهشده (Recommended Storage Temperature) برای هر دارو، مهمترین اصل در حفظ کیفیت آن است.
به گفته وی، در صورت مشاهده تغییر رنگ، کدر شدن محلول، تغییر بو، جدا شدن فازها یا تغییر قوام فرآوردههای نیمهجامد، از مصرف دارو خودداری کرده و با داروساز مشورت کنید؛ زیرا این تغییرات میتوانند نشانه کاهش کیفیت فرآورده باشند.
این متخصص در ادامه بیان کرد: در نهایت، باید توجه داشت که اثربخشی یک دارو تنها به انتخاب صحیح آن محدود نمیشود؛ حفظ پایداری دارو (Drug Stability) و رعایت شرایط استاندارد نگهداری نیز بخش مهمی از فرآیند درمان است.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: رعایت این نکات ساده، بهویژه در روزهای گرم و هنگام حضور در تجمعهای گسترده، میتواند به حفظ کیفیت، قدرت اثر و ایمنی داروها کمک کرده و از کاهش اثربخشی آنها پیشگیری کند.