پیام خراسان - بیرجند- پرستاران در روزهای دشوار، از دوران شیوع کرونا تا جنگ‌های تحمیلی ، نشان داده‌اند که بی‌هراس در مسیر نجات جان انسان‌ها قدم برمی‌دارند و در سخت‌ترین شرایط نیز از رسالت خود دست نمی کشند.
خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: وقتی تمام وجودت از درد پر شده است، وقتی روی تخت بیمارستان با سرمی در دست دراز کشیده‌ای و نمی‌دانی سرانجام باید با این رنجی که در جانت نشسته است چه کنی، فردی با روپوش سپید وارد اتاقت می‌شود و با لبخند از تو می‌پرسد: «حالت چطور است؟ بهتر شده‌ای؟ الان داروهایت را می‌دهم تا کمی آرام شوی.»
شاید در آن لحظات، هیچ‌چیز به‌اندازه حضور آن پرستار سپیدپوش نتواند به انسان آرامش ببخشد؛ کسی که با چند کلمه ساده و رفتاری سرشار از مهربانی، بخشی از نگرانی و درد بیمار را تسکین می‌دهد. در چنین لحظه‌ای، دلت می‌خواهد عمیق‌ترین دعاهایت را بدرقه راهش کنی؛ انسانی که گاهی در میان درد و اضطراب، به تکیه‌گاهی برای ادامه مسیر درمان تبدیل می‌شود.
میلاد حضرت زینب(س) و روز پرستار، فرصتی است تا پای درد دل و خاطرات این سربازان حوزه سلامت بنشینیم و از تجربه‌های تلخ و شیرینشان بشنویم؛ از روزهایی که با اضطراب و نگرانی همراه بوده و شب‌هایی که خستگی شیفت‌های طولانی، لحظه‌ای از مسئولیت مراقبت از بیماران کم نکرده است.
پرستارانی که شاید بیش از هر زمان دیگری، در روزهای کرونایی اهمیت حرفه‌شان را درک کرده باشیم؛ روزهایی که نگرانی از ابتلا به بیماری، فشار کاری و مواجهه مداوم با رنج بیماران، بخشی از زندگی روزمره آنان شده بود. با این حال، آنان در کنار همه دشواری‌ها، به مراقبت از بیماران ادامه دادند و در بحران‌های مختلف، حضورشان در خط مقدم نظام سلامت را حفظ کردند.
اسماعیل محمودی که ۲۶ سال سابقه پرستاری در مجموعه درمانی ارتش را دارد و اکنون در بیرجند خدمت می‌کند، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: من خودم را در ابتدا یک سرباز و بعد یک پرستار می‌دانم؛ پرستاری که روزهای سخت کرونا تا ایام جنگ‌های اخیر را تجربه کرده است.
یک خاطره تلخ از روزهای اول خدمت
وی ادامه داد: یکی از تلخ‌ترین خاطراتم مربوط به سال ۱۳۸۳ است؛ زمانی که یک مجروح، سربازی که روی مین رفته بود، از خوزستان به تهران منتقل شد، اما در تهران پذیرش نمی‌شد.
محمودی بیان کرد: متخصص ارتوپدی که قرار بود این مجروح را پذیرش کند، برخوردی داشت که هنوز در خاطرم مانده است. به او توضیح دادیم که بیمار، مجروح جنگی است، اما در پاسخ گفت: «الان مگر جنگ است؟» و من باید برایش توضیح می‌دادم که این سرباز روی یکی از مین‌های به‌جامانده از جنگ رفته است.
این پرستار باسابقه خراسان جنوبی گفت: آن زمان در ابتدای مسیر کاری‌ام بودم و مواجهه با چنین برخوردی برایم بسیار تلخ بود؛ به‌ویژه وقتی می‌دیدم مجروحی که از میدان مین منتقل شده است، برای پذیرش و دریافت خدمات درمانی با مشکل مواجه می‌شود.
وی افزود: چنین تجربه‌هایی نشان می‌دهد که مراقبت از مجروحان و بیماران تنها به اقدامات درمانی محدود نمی‌شود، بلکه توجه به شرایط بیمار، درک موقعیت او و برخورد انسانی نیز بخش مهمی از فرایند درمان است.
محمودی اظهار کرد: به اعتقاد من، کرونا نقطه‌ای بود که حرفه پرستاری تا حدودی برای جامعه ملموس‌تر شد و مردم بیشتر به نقش پرستاران پی بردند. پیش از آن، شاید بسیاری از افراد شناخت دقیقی از جایگاه پرستار در تیم درمان نداشتند، اما در دوران کرونا، نقش و اهمیت این قشر بیش از گذشته نمایان شد.
نخستین مطالبه؛ به رسمیت شناختن سختی کار پرستاری
این پرستار بیمارستان ارتش ادامه داد: مطالبات پرستاران متعدد است و بسیاری از آن‌ها نیز کاملاً به‌حق هستند، اما به نظر من، نخستین مطالبه باید به رسمیت شناختن سختی کار پرستاری باشد.
محمودی بیان کرد: موضوع سختی کار پرستاران از سال ۱۳۶۳ در مجلس شورای اسلامی مطرح و تصویب شده است؛ با این حال، پس از گذشت حدود ۴۲ سال، همچنان با مشکلات و کمبودهایی در این زمینه مواجه هستیم.
وی ادامه داد: پرستاران سال‌های طولانی در شرایط دشوار، با شیفت‌های شبانه و چرخشی و بدون تعطیلی فعالیت می‌کنند، اما سختی این شرایط آن‌طور که باید، در تصمیم‌گیری‌ها و حمایت‌ها مورد توجه قرار نمی‌گیرد.
محمودی بیان کرد: در زمان بحران‌هایی مانند سرما، گرما، جنگ یا شیوع بیماری‌هایی همچون کرونا، بسیاری از ادارات و سازمان‌ها تعطیل می‌شوند یا فعالیت‌هایشان را به‌صورت دورکاری ادامه می‌دهند، اما پرستار نمی‌تواند مراقبت از بیمار را در خانه انجام دهد و باید در محل خدمت حاضر باشد.
این پرستار فعال در خراسان جنوبی گفت: موضوع کارانه‌ها، اضافه‌کاری‌های اجباری و تأخیر در پرداخت مطالبات نیز از مشکلات جدی جامعه پرستاری است. در شرایطی که پرستاران با فشار کاری بالا و مسئولیت سنگین فعالیت می‌کنند، پرداخت‌نشدن به‌موقع مطالبات، مشکلات آن‌ها را بیشتر می‌کند.
وی با اشاره به اینکه در حال حاضر بخش قابل توجهی از مطالبات پرستاران با تأخیر مواجه است، تصریح کرد: با این حال، وقتی بیمار بهبود پیدا می‌کند، از بیمارستان مرخص می‌شود و لبخند رضایتش را می‌بینیم، خستگی تا حدودی از تنمان بیرون می‌رود و احساس می‌کنیم تلاش‌هایمان نتیجه داده است.
خاطره‌ای از روزهای کرونایی
محمودی با اشاره به یکی از خاطراتش از دوران کرونا بیان کرد: نخستین بیماری که در بیمارستان ما با شک به کرونا بستری شده بود، هنوز در خاطرم است.
این پرستار خراسان جنوبی گفت: برای انجام سی‌تی‌اسکن باید بیمار را از اتاقش به آمبولانس منتقل می‌کردیم. در آن زمان، پزشک داخلی بیمارستان و تعدادی از همکاران بسیار نگران بودند و شرایط به‌گونه‌ای بود که هنوز شناخت و آگاهی کافی درباره این بیماری وجود نداشت.
وی ادامه داد: من برای اینکه ترس همکارانم بریزد، خودم برای انتقال بیمار اقدام کردم و او را به آمبولانس منتقل کردیم. در آن روزها، نگرانی از ابتلا به بیماری در میان کادر درمان وجود داشت و هر اقدام درمانی می‌توانست با خطر همراه باشد.
محمودی گفت: خدا را شکر، با وجود اینکه در دوران کرونا بارها در معرض خطر بودم، به این بیماری مبتلا نشدم.
تجربه روزهای کرونا برای بسیاری از پرستاران، خاطره‌ای فراموش‌نشدنی است؛ روزهایی که نگرانی از ناشناخته بودن بیماری، احتمال ابتلا و انتقال آن به اعضای خانواده، در کنار مسئولیت مراقبت از بیماران، فشار مضاعفی بر کادر درمان وارد می‌کرد. با این حال، پرستاران تلاش کردند تا در آن شرایط دشوار، از مسئولیت خود در برابر بیماران شانه خالی نکنند.
روزهایی با شیفت‌های فشرده و ماسک‌های متعدد
مریم سپاهی، کارشناس ارشد پرستاری، نیز در گفت‌وگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: سخت‌ترین شرایط برای هر پرستار، زمانی است که یک بیمار بدحال را می‌بیند و بهترین لحظات نیز برای او زمانی است که بیمار بهبود پیدا می‌کند.
وی ادامه داد: البته باید به این نکته اشاره کنم که من چون با عشق و علاقه وارد کار پرستاری شدم، همه روزهای شغلی‌ام برایم خاطره‌انگیز بوده است.
سپاهی که اکنون سوپروایزر بیمارستان رازی است، تصریح کرد: روزهای کرونایی به‌واسطه آگاهی اندک افراد نسبت به این بیماری، بسیار سخت گذشت و همکاران ما واقعاً شیفت‌های فشرده‌ای را با ماسک‌ها و لباس‌های حفاظتی سنگین سپری کردند.
این کارشناس ارشد پرستاری گفت: در آن دوران، همکاران ما با وجود دشواری شرایط و فشار کاری، به ارائه خدمات درمانی ادامه می‌دادند و مراقبت از بیماران را در اولویت قرار می‌دادند.
وی افزود: خوشحالم که اکنون آن روزهای سخت سپری شده است و امیدوارم تجربه‌هایی که در آن دوران به دست آمد، زمینه‌ساز توجه بیشتر به شرایط کاری پرستاران و حمایت بهتر از این قشر باشد.
روزهای کرونا برای پرستاران تنها به ساعت‌های طولانی کار و پوشیدن لباس‌های حفاظتی محدود نمی‌شد؛ نگرانی از سلامت خود و خانواده، مواجهه با بیماران بدحال و تلاش برای حفظ روحیه آنان نیز بخشی از دشواری‌های این دوران بود. با این حال، بسیاری از پرستاران این روزها را با خاطراتی از همدلی، مسئولیت‌پذیری و تلاش برای بازگرداندن بیماران به زندگی به یاد می‌آورند.
مطالبات پرستاران فراتر از شعار پیگیری شود
مرسم صیاد ملاشاهی، مدیر خدمات پرستاری بیمارستان حضرت ولی‌عصر(عج) و عضو هیئت‌مدیره نظام پرستاری بیرجند، نیز با انتقاد از انباشت مطالبات صنفی جامعه سلامت تأکید کرد: تجلیل واقعی از کادر درمان تنها در پیام تبریک خلاصه نمی‌شود، بلکه باید در تأمین معیشت، رفع اضافه‌کاری اجباری و پرداخت به‌موقع مطالبات قانونی در عمل دیده شود.
وی با اشاره به ماهیت پرفشار و خاص خدمت در مراکز درمانی افزود: هرچند احساس مسئولیت اجتماعی و قسم حرفه‌ای کادر درمان ایجاب می‌کند که تحت هر شرایطی در خط مقدم خدمت حاضر باشیم، اما شرافت کاری دلیلی بر نادیده گرفتن حقوق اولیه این قشر نیست.
عضو هیئت‌مدیره نظام پرستاری بیرجند، توقف اضافه‌کاری اجباری را یکی از ضروری‌ترین مطالبات دانست و تصریح کرد: پرستاران علاوه بر وظیفه مراقبت و آموزش بر بالین بیمار، در زندگی شخصی خود نیز همسر و پدر یا مادر هستند. ادامه فشار کاری ناشی از کمبود نیرو نباید با تحمیل شیفت‌های فرسایشی جبران شود، چراکه فرسودگی شغلی، سلامت کادر درمان و کیفیت مراقبت از بیمار را تهدید می‌کند.
صیاد ملاشاهی با تأکید بر اینکه بخشی از این چالش‌ها در حیطه اختیارات دانشگاه نیست و به تصمیم‌گیری و اراده کلان در سطح وزارتخانه نیاز دارد، گفت: تاکنون گفت‌وگوهای زیادی پیرامون مشکلات پرستاری شکل گرفته است، اما امروز دیگر زمان شعار به پایان رسیده و هنگام اقدام عملیاتی فرارسیده است تا پرستاران در کنار انجام رسالت سنگین خود، از جایگاه شغلی شایسته و معیشتی آبرومند بهره‌مند شوند.
وی افزود: توجه به مطالبات پرستاران باید از سطح بیان دغدغه‌ها فراتر برود و در قالب تصمیم‌ها و اقداماتی عملی دنبال شود؛ چراکه تداوم ارائه خدمات باکیفیت در مراکز درمانی، به تأمین نیروی انسانی کافی، بهبود شرایط کاری و حمایت مؤثر از پرستاران وابسته است.
قدردانی از پرستاران، فراتر از یک تبریک
روز پرستار فرصتی برای قدردانی از کسانی است که در لحظات دشوار زندگی، در کنار بیماران می‌مانند؛ از روزهای عادی بیمارستان تا بحران‌هایی چون شیوع کرونا و شرایط جنگی که حضور کادر درمان را بیش از همیشه ضروری می‌کند.
پرستاران در کنار مسئولیت سنگین مراقبت از بیماران، با شیفت‌های طولانی، فشارهای کاری و مشکلات معیشتی نیز دست‌وپنجه نرم می‌کنند؛ با این حال، بهبود حال یک بیمار و بازگشت او به زندگی، همچنان یکی از شیرین‌ترین لحظات برای آنان است.
روز پرستار را باید به‌حق به پرستارانی تبریک گفت که با وجود سختی کار و مشکلات معیشتی، پای کار سلامت جامعه ایستاده‌اند و در دشوارترین شرایط نیز از مسئولیت خود دست نمی‌کشند؛ اما قدردانی از این قشر نباید تنها به یک روز و چند پیام تبریک محدود شود.
بهتر است پیش از آنکه درد و رنج بیماری، ما را متوجه اهمیت کار پرستاران کند، قدر زحماتشان را بدانیم؛ چراکه پشت هر لبخند رضایت یک بیمار، ساعت‌ها تلاش، صبوری و مراقبتی نهفته است که گاه در هیاهوی زندگی روزمره کمتر دیده می‌شود.