پیام خراسان - نویسنده رمان «عاشقی به سبک ونگوگ» گفت: این رمان تلاشی برای روایت کنشگری و جستوجوی هویت انسان ایرانی در بستر تاریخ، بهویژه در دوره پهلوی دوم است؛ روایتی که عشق، تاریخ و هویت را در هم تنیده است.
محمدرضا شرفی خبوشان در مصاحبه با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما؛ افزود: «عاشقی به سبک ونگوگ» حکایت دو نقاش است که در عصر پهلوی دوم زندگی میکنند. شخصیت اصلی، به دلیل شغل و جهانبینیاش، با رنگ و هنر نقاشی همذاتپنداری دارد و همین پیوند عمیق با هنر، علت انتخاب عنوان رمان است. داستان، روایت علاقهمندی یک نقاش علیل به دختر نقاشی از طبقهای دیگر است؛ عشقی پرچالش که در دل خود، درد، فاصله طبقاتی و تضادهای اجتماعی را بازتاب میدهد.
وی افزود: این رمان در عین حال که یک عاشقانه پرکشش است، در لایههای زیرین خود روایت تاریخی را پیش میبرد؛ روایتی از انسان ایرانیِ سرگردان در جستوجوی هویت، بهویژه روشنفکران دوره پهلوی که با پرسشهایی بنیادین درباره «چیستی خود» و «جایگاهشان در تاریخ» مواجهاند. بازیگران اصلی این رمان، نمایندگان همین قشرند.
خبوشان با اشاره به شخصیت «البرز» گفت: البرز در مسیر روایت، از انسانی مردد و سردرگم به فردی مطالبهگر تبدیل میشود. در پایان رمان، با ورود دانای کل، هویت او بهمثابه یک انسان و یک روشنفکر ایرانی آشکار میشود؛ گویی پاسخ پرسش «من کیستم» تنها با رجوع به تاریخ ممکن است.
این نویسنده با اشاره به فصل پایانی رمان افزود: بازگشت به وقایعی، چون مشروطه و ماجرای دختران قوچان، تلاشی برای نشان دادن «از دستدادنها» و «بهدستآوردنها»ی تاریخی ماست. هویت انسان ایرانی در گرو زیر و رو کردن گذشته است؛ اینکه بداند چه چیزهایی را قربانی کرده و چه دستاوردهایی داشته است. مشروطه، انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، همگی از فرازهایی هستند که کنشگری انسان ایرانی را شکل دادهاند.
وی ادامه داد: «عاشقی به سبک ونگوگ» به نوعی نقد روشنفکری دوره پهلوی و دعوت به تأمل در گذشته است. این رمان میخواهد نشان دهد که انسان ایرانی محصول رخدادهای تاریخی پرشتابی است که او را به مبارزه، مطالبهگری و انتخاب آگاهانه واداشته است.
خبوشان با تأکید بر نقش روایت در شناخت هویت گفت: قصهگویی در فرهنگ ایرانی همواره ابزاری برای خودشناسی بوده است. البرز روایت را به دست میگیرد تا خود را بشناسد، اما در نهایت این دانای کل است که حقیقت را عیان میکند؛ همان جستوجوی دیرینه انسان ایرانی برای یافتن آگاهی مطلق.
وی در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به کمبود رمانهای تاریخی خاطرنشان کرد: با وجود انبوه رخدادهای تاریخی، ما هنوز در خلق رمانهایی درخور این پهناوری، کمکار بودهایم. شتاب رسانهای و مصرفزدگی تکنولوژیک، انسان امروز را فراموشکار کرده و راه نجات، بازگشت آگاهانه و منصفانه به تاریخ است.
این نویسنده گفت: رمان صرفاً ابزار سرگرمی نیست؛ بلکه میتواند به انسان بینش بدهد، او را در بزنگاههای تصمیمگیری یاری کند و به انتخاب درست برساند. خواندن رمان اگر به عادت تبدیل شود، اثرگذاریاش از بسیاری آموزشهای رسمی بیشتر خواهد بود.
پیش از این مجموعه داستان «بالای سر آب ها» و رمان «موهای تو خانه ماهی هاست» در زمینه داستانی و همچنین مجموعه های «از واژه ها تهی» و «نامت را بگذار وسط این شعر» در زمینه شعر منتشر از آقای خبوشان منتشر شده است. مجموعه داستان «بالای سر آب ها»ی شرفی خبوشان، برنده کتاب سال دفاع مقدس و کتاب «موهای تو خانه ماهی هاست» برگزیده پنجمین جشنواره داستان انقلاب شده بود. رمان «عاشقی به سبک ون گوگ» پنجمین اثر اوست که موضوعی پیرامون پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی در سال 1357 دارد و نامزد جایزه جلال شده بود.