پیام خراسان - مشهد- تجربه بدر و دفاع مقدس نشان میدهد هرجا ایمان و تکلیفمداری حاکم بوده، سنتهای الهی محاسبات صرفاً مادی دشمن را بیاثر کردهاند.
خبرگزاری مهر، گروه استان ها - عاطفه وفاییان: تاریخ اسلام و تجربه انقلاب اسلامی ایران نشان میدهد که پیروزی و شکست، همواره تابع محاسبات ظاهری و مادی نبوده است. در بزنگاههای سرنوشتساز، آنچه معادلات را دگرگون کرده، توجه یا غفلت از سنتهای قطعی الهی بوده است؛ سنتهایی که در قرآن کریم بهعنوان قواعد تغییرناپذیر حاکم بر عالم معرفی شدهاند و نادیدهگرفتن آنها، خطای محاسباتی جبرانناپذیری در مواجهه با دشمن رقم میزند.
در شرایطی که جبهه استکبار با جنگ روانی، تهدید نظامی و نمایش قدرت، تلاش میکند روحیه ملتها را تضعیف کند، بازخوانی تجربههای تاریخی همچون جنگ بدر و دفاع مقدس، ضرورتی راهبردی است. این وقایع نشان میدهد که قدرت حقیقی، نه در تجهیزات و اعداد، بلکه در ایمان، توکل و اتصال به اراده الهی نهفته است؛ حقیقتی که همواره موازنهها را به سود جبهه حق تغییر داده است.
قرآن کریم با ترسیم نسبت دقیق میان «تلاش انسان» و «اثرگذاری الهی»، افق تازهای از تحلیل تحولات فردی و اجتماعی ارائه میدهد. فهم این نسبت، بهویژه در میدانهای تقابل با دشمن، مانع فروکاستن واقعیت به عوامل مادی میشود و انسان و جامعه را از افتادن در دام ترس، یأس و محاسبات ناقص نجات میدهد؛ امری که امروز بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز است.
غفلت از سنتهای الهی، خطای بزرگ محاسباتی در مواجهه با دشمن است
حجتالاسلام مهدی زراعتی، استاد حوزه علمیه در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به عبرتهای تاریخی جنگ بدر و تأکید بر نقش تعیینکننده سنتهای الهی در پیروزی جبهه حق، اظهار کرد: دشمنان امروز با ابزار ایجاد ترس بهدنبال تضعیف ایمان ملت ایران هستند، در حالی که وعده الهی یاری مؤمنان قطعی و تغییرناپذیر است.
استاد حوزه علمیه، در سخنانی با استناد به آیات قرآن کریم و وقایع تاریخ صدر اسلام، به تبیین نقش سنتهای الهی در پیروزی جبهه ایمان بر جبهه کفر پرداخت و گفت: خداوند متعال در آیه شریفه «وَما رَمَیتَ إِذ رَمَیتَ وَلٰکِنَّ اللَّهَ رَمی» تأکید میکند که پیروزیهای بزرگ، نه با ابزار مادی بلکه با اراده و قدرت الهی رقم میخورند.
وی با اشاره به جنگ بدر بهعنوان یکی از عبرتآموزترین رخدادهای تاریخ اسلام افزود: در این جنگ، ۳۱۳ نفر از مسلمانان با کمترین امکانات نظامی ـ شامل تنها هشت شمشیر، شش زره، دو اسب و هفت شتر ـ در برابر لشکری هزار تا سههزار نفره و کاملاً مسلح از کفار و مشرکان ایستادند. با این حال، نتیجه جنگ نشان داد که معادلات الهی فراتر از محاسبات مادی است؛ چراکه مسلمانان تنها ۲۲ شهید تقدیم کردند، اما جبهه کفر ۷۰ کشته متحمل شد.
زراعتی با اشاره به آیه «وَلَقَد نَصَرَکُمُ اللَّهُ بِبَدرٍ وَأَنتُم أَذِلَّه» تصریح کرد: خداوند بهصراحت میفرماید که در بدر، شما در حالی پیروز شدید که از نظر ظاهری ناتوان و اندک بودید؛ این پیروزی، جلوهای از سنتهای قطعی الهی است.
استاد حوزه علمیه با نقل بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی خاطرنشان کرد: یکی از خطاهای بزرگ محاسباتی آن است که انسان خود را صرفاً در چارچوب عوامل محسوس و مادی محدود کند و سنتها و عوامل معنوی الهی را نادیده بگیرد؛ در حالی که قرآن کریم بارها از این سنتها خبر داده و تأکید کرده است: «وَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَبدیلًا».
وی افزود: امروز نیز یکی از ابزارهای اصلی جبهه استکبار جهانی، بهویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی، ایجاد ترس و واهمه در دل مؤمنان است. تهدید نظامی، اعزام ناوها و نمایش قدرت پوشالی، با هدف ایجاد دلهره و تضعیف روحیه ملت ایران انجام میشود، اما واقعیت این است که سنت الهی تغییرناپذیر است و خداوند در مصاف با دشمنان، حامی مؤمنان خواهد بود.
زراعتی با یادآوری حوادثی همچون شکست آمریکا در صحرای طبس و همچنین پیروزیهای ملت ایران در دوران دفاع مقدس گفت: در جنگ تحمیلی، بیش از ۳۲ کشور با انواع تسلیحات و حمایتهای مستشاری از رژیم بعث عراق پشتیبانی کردند، اما در نهایت این اراده الهی و ایمان مردم ایران بود که معادلات را تغییر داد.
استاد حوزه علمیه تأکید کرد: نباید در شرایط حساس امروز از وعدهها و سنتهای الهی غافل شد. این سنتها مایه دلگرمی و بشارت برای ملت ایران است و قطعاً خداوند متعال پشتیبان این ملت خواهد بود و پیروزی نهایی، به اذن الهی، تضمینشده است.
«خرمشهر را خدا آزاد کرد» جلوهای از توحید افعالی است
حجتالاسلام مهدی رحمانی، مدیر گروه جهادی سیدالشهداء در گفتگو با خبرنگار مهر با تبیین آیه ۱۷ سوره انفال، تأکید کرد فهم توحید افعالی به این معناست که انسان ضمن تلاش و مجاهدت، بداند هر خیر و پیروزی در اصل به اراده و فعل الهی محقق میشود.
مدیر گروه جهادی سیدالشهداء با بیان اینکه توحید افعالی به معنای نفی نقش انسان نیست، بیان کرد: انسان موظف به تلاش، مجاهدت و عمل به دستورات الهی است، اما باید بداند چون سرچشمه وجود و همه قدرت ها و نیات خیر، خود خداست، هر کار خیری که از او سر میزند، در حقیقت به اراده و فعل خداوند متعال تحقق پیدا میکند.
وی با تشبیه این مفهوم به کنشگری اعضای بدن هنگام نوشتن، افزود: در مثال میتوان گفت دست من یا انگشتان من مینویسند، و هر دو تعبیر درست است؛ اما در اصل حقیقت انسان نویسنده است، قرآن کریم در این آیه، بدون نفی تلاش انسان، ریشه اثرگذاری را به خداوند نسبت میدهد و در مرتبه اعلای توحید حتی کنشگری انسان را نفی می کند تا اصل و حقیقت روشن شود؛ «شما نکشتید، بلکه خدا کشت» «تو تیر پرتاب نکردی، خدا پرتاب کرد»!
مدیر گروه جهادی سیدالشهداء فهم عمیق این حقیقت را مرتبهای از عرفان دانست و تصریح کرد: درک توحید محض نیازمند پاکی نفس و نوعی ورزش روحی و مجاهدت نفسانی است و برای همه افراد بهسادگی قابل هضم نیست.
وی در ادامه با اشاره به آزادسازی خرمشهر، خاطرنشان کرد: پس از فتح خرمشهر، نخستینبار شهید حاج احمد متوسلیان در بیسیم گفت: «خرمشهر را خدا آزاد کرد» و بعد امام خمینی(ره) نیز همین تعبیر را به کار بردند که این نشاندهنده تربیت شاگردان مکتب امام بر اساس توحید عملی است.
رحمانی افزود: امروز نیز رهبر معظم انقلاب اسلامی و شاگردانش با همین تفکر توحیدی، در برابر تهدیدهای قدرتهای استکباری ایستادهاند و ایمان به خدای قادر، همان خدایی که موسی (ع) را از دریا عبور داد و فرعون را به هلاکت رساند، محور مقاومت و ایستادگی جبهه حق است.
مدیر گروه جهادی سیدالشهداء ابراز امیدواری کرد: امیدواریم در ماه مبارک رمضان، توحید عملی را آنگونه که خداوند میخواهد، در زندگی فردی و اجتماعی خود محقق کنیم و این ماه رمضان، تا کنون بهترین رمضان عمرمان باشد.
تبیین یک اصل راهبردی قرآنی در زندگی فردی و اجتماعی
حجتالاسلام محمد عبدالعلیزاده، استاد اندیشکده راهبردی سعداء و معاون مؤسسه تخصصی تبلیغ سیدالشهدا علیهالسلام در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به آیه شریفه «وَما رَمَیتَ إِذ رَمَیتَ وَلٰکِنَّ اللَّهَ رَمیٰ»، بر نقش محوری توکل و توجه به اثرگذاری الهی در همه عرصههای زندگی تأکید کرد و گفت: انسان مأمور به انجام تکلیف است و نتیجه و اثر، به اراده خداوند رقم میخورد.
استاد اندیشکده راهبردی سعداء و معاون مؤسسه تخصصی تبلیغ سیدالشهدا علیهالسلام با اشاره به آیه شریفه «وَما رَمَیتَ إِذ رَمَیتَ وَلٰکِنَّ اللَّهَ رَمیٰ» افزود: این آیه در ماجرای جنگ بدر و زمانی نازل شد که پیامبر اکرم(ص) مشتی شن به سمت سپاه کفار پرتاب کردند؛ در ظاهر، این پیامبر بود که شنها را پرتاب کرد، اما اثرگذاری آن ــ اینکه شنها در چشم دشمنان رفت و موجب عقبنشینی آنان شد ــ به اراده خداوند متعال بود.
وی با بیان اینکه ظاهر آیه ممکن است تناقضآمیز به نظر برسد، تصریح کرد: قرآن میخواهد یک نکته بسیار مهم را به ما بیاموزد؛ عمل از انسان است، اما اثر و نتیجه از خداست. این اصل، اگر در زندگی انسان نهادینه شود، بسیاری از غصهها، نگرانیها و ناامیدیها از بین میرود.
عبدالعلیزاده افزود: انسان در همه عرصهها وظیفه دارد تکلیف خود را انجام دهد؛ چه در ازدواج، چه در تربیت فرزند و چه در میدانهای بزرگتری مانند جهاد و دفاع. اما نتیجه نهایی به دست خداوند است و اوست که به عمل انسان اثر میبخشد.
استاد اندیشکده راهبردی سعداء و معاون مؤسسه تخصصی تبلیغ سیدالشهدا علیهالسلام با نقل خاطرهای از شهید حسن طهرانیمقدم، به عینیت یافتن این باور در میدان عمل اشاره کرد و گفت: در یکی از عملیاتهای دوران دفاع مقدس، شلیک یک موشک با تردید و خطر همراه بود. پس از استخاره، آیهای نازل شد که مجاهدان را از دلبستگی به زمین و دنیا برحذر میداشت. با توکل بر خدا، موشک شلیک شد و برخلاف همه نگرانیها، دقیقاً در لحظهای حساس به هدف اصابت کرد و ضربهای تعیینکننده به دشمن وارد ساخت.
وی تأکید کرد: این تجربهها نشان میدهد که اگر انسان باور کند «اثر از خداست»، نگاهش به زندگی، مسئولیتها و سختیها تغییر میکند و میتواند با آرامش و امید، مسیر تکلیفمداری را ادامه دهد.
عبدالعلیزاده خاطرنشان کرد: توجه به این اصل قرآنی، انسان را از ناامیدی نجات میدهد و او را به مجاهدی آرام، مسئول و مطمئن به وعدههای الهی تبدیل میکند.
سنتهای الهی نه خاطرهای تاریخی، بلکه واقعیتی زنده و جاری در متن زندگی امروز ملتهاست. هر جا ایمان، توکل و انجام تکلیف در کنار هم قرار گرفته، نصرت الهی نیز محقق شده است. غفلت از این حقیقت، جامعه را به اسارت محاسبات سطحی میکشاند، اما توجه به آن، افق پیروزی را در سختترین شرایط روشن نگه میدارد.
تجربه بدر، آزادسازی خرمشهر و حوادثی چون طبس، همگی گواه آناند که «اثر» در نهایت از آنِ خداوند است، نه ابزار و امکانات. این نگاه توحیدی، نهتنها عامل آرامش در میدان عمل است، بلکه انسان و جامعه را از غرور در پیروزی و یأس در سختیها حفظ میکند و آنان را در مسیر تکلیفمداری ثابتقدم نگه میدارد.
اگر اصل قرآنی «وَما رَمَیتَ إِذ رَمَیتَ وَلٰکِنَّ اللَّهَ رَمیٰ» بهدرستی در زندگی فردی و اجتماعی نهادینه شود، نگاه انسان به مسئولیت، تهدید و آینده دگرگون خواهد شد. چنین باوری، جامعه را در برابر جنگ روانی دشمن بیمه میکند و آن را به ملتی امیدوار، مقاوم و مطمئن به وعدههای الهی تبدیل میسازد؛ وعدههایی که تخلفناپذیر و همواره به نفع جبهه ایمان بودهاند.