پیام خراسان - خبرگزاری مهر، گروه استانها- مهدی عزتی یزدانی: باران همیشه خبر خوشی نیست؛ گاهی چند ساعت بارش کافی است تا رودخانهای آرام طغیان کند، مسیری روستایی زیر آب برود و معابری که روز گذشته محل رفتوآمد مردم بودهاند، به مسیر عبور روانآب تبدیل شوند. تجربه بارشهای شدید در نقاط مختلف کشور، بار دیگر اهمیت آمادگی پیش از وقوع حادثه را یادآوری کرده است.
حالا نوبت خراسان شمالی است؛ استانی که بر اساس هشدار سازمان هواشناسی، از بعدازظهر سهشنبه تا چهارشنبه شاهد تقویت سامانه بارشی در مناطق غرب و شمالغرب خواهد بود؛ سامانهای که میتواند با رگبار شدید باران، رعد و برق، وزش باد شدید لحظهای و حتی احتمال تگرگ همراه شود.
هشدار این بار فقط درباره خیس شدن خیابانها نیست؛ بالا آمدن آب رودخانهها، جاری شدن روانآب، آبگرفتگی معابر و منازل، لغزندگی جادهها، وقوع صاعقه و سقوط سنگ در مناطق کوهستانی از جمله مخاطراتی است که برای این سامانه پیشبینی شده است.
سؤال اصلی اما اینجاست؛ آیا خراسان شمالی برای بارشی که میتواند در مدت کوتاهی از یک پدیده جوی به یک حادثه تبدیل شود، آماده است؟
چهار شهرستان در کانون هشدار
علی گودرزی، مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسان شمالی، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به هشدار نارنجی هواشناسی اظهار کرد: از بعدازظهر سهشنبه تا چهارشنبه سامانه بارشی در مناطق غرب و شمالغرب استان تقویت میشود.
وی افزود: شهرستانهای گرمه، سملقان، مانه و راز و جرگلان در این بازه زمانی شاهد رگبار شدید باران، رعد و برق و وزش باد شدید لحظهای خواهند بود.
گودرزی با اشاره به مخاطرات احتمالی این سامانه ادامه داد: احتمال طغیان رودخانهها و آبگرفتگی منازل وجود دارد و به همین دلیل لازم است تمهیدات پیشگیرانه از سوی دستگاههای مسئول با جدیت دنبال شود.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسان شمالی همچنین از فرمانداران و اعضای ستاد مدیریت بحران خواست تیمهای امدادی را در آمادهباش قرار دهند و اطلاعرسانی محلی به شهروندان و کشاورزان را در دستور کار قرار دهند.
این بخش از هشدار اهمیت زیادی دارد؛ چرا که وقتی نام شهرستانهای مشخصی در هشدار مدیریت بحران مطرح میشود، دیگر نمیتوان موضوع را صرفاً یک پیشبینی عمومی هواشناسی دانست. در چنین شرایطی، آمادهسازی مسیرهای ارتباطی، بررسی مسیلها و پلها و اطلاعرسانی به ساکنان مناطق در معرض خطر باید پیش از آغاز بارش انجام شود.
هلالاحمر در آمادهباش کامل
ابراهیم سارمی، معاون امداد و نجات جمعیت هلالاحمر خراسان شمالی، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: تمامی تیمها و نیروهای عملیاتی جمعیت هلالاحمر استان در آمادهباش قرار گرفتهاند.
وی افزود: تجهیزات تخصصی امداد و نجات در سیلاب نیز بهروزرسانی شده و برای استفاده در حوادث احتمالی آماده بهرهبرداری است.
سارمی با اشاره به ظرفیت خانههای هلال در سطح استان گفت: خانههای هلال نیز برای ارائه خدمات و پشتیبانی احتمالی در شرایط بحرانی آماده هستند و پایگاههای امداد و نجات استان در آمادهباش کامل قرار دارند.
معاون امداد و نجات جمعیت هلالاحمر خراسان شمالی تأکید کرد: با توجه به احتمال وقوع رگبارهای شدید و سیلاب، تیمهای عملیاتی و امدادی استان آمادگی لازم برای واکنش سریع به حوادث احتمالی را دارند.
وی در عین حال از شهروندان خواست هشدارهای هواشناسی را جدی بگیرند و از تردد و توقف در حاشیه رودخانهها و مسیلها خودداری کنند.
هشدار برای کشاورزان؛ باران فقط تهدید جادهها نیست
در این میان، کشاورزان نیز یکی از گروههایی هستند که باید پیش از تشدید بارشها تصمیم لازم را بگیرند.
سازمان هواشناسی توصیه کرده است کشاورزان نسبت به جمعآوری و انتقال محصولات کشاورزی اقدام کنند؛ چرا که بارش شدید و وزش باد میتواند به محصولات آماده برداشت خسارت وارد کند.
همچنین از انجام محلولپاشی و سمپاشی باغها در زمان فعالیت سامانه بارشی خودداری شده است.
این توصیهها در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بخشی از فعالیت اقتصادی مناطق غربی و شمالغربی استان به کشاورزی وابسته است و یک بارش شدید میتواند علاوه بر ایجاد اختلال در تردد، خسارت مستقیمی به محصولات و مزارع وارد کند.
مردم مراقب رودخانههای آرام باشند
یکی از مهمترین هشدارهای مطرحشده برای مردم، خودداری از توقف و اسکان در حاشیه رودخانهها و مسیلهاست.
رودخانه یا مسیلی که در روزهای عادی کمآب و حتی خشک به نظر میرسد، در زمان رگبار شدید میتواند در مدت کوتاهی حجم قابل توجهی از روانآب را در خود جای دهد. به همین دلیل، حضور در حاشیه این مناطق حتی در شرایطی که هنوز بارندگی در محل حضور فرد شدید نشده است، میتواند خطرناک باشد.
کوهنوردان و طبیعتگردان نیز باید در روزهای فعالیت سامانه بارشی از حضور در مناطق مرتفع و مسیرهای پرخطر خودداری کنند؛ چرا که وقوع صاعقه، سقوط سنگ، کاهش دید و لغزندگی مسیرها از جمله مخاطرات پیشبینیشده است.
رانندگان نیز باید در محورهای مواصلاتی با احتیاط بیشتری تردد کنند و در صورت تشدید بارندگی، از ادامه مسیر در نقاط حادثهخیز و آبگرفته خودداری کنند.
مدیریت بحران استان نیز فرمانداران و اعضای ستادهای شهرستانی را به اتخاذ تدابیر پیشگیرانه و اطلاعرسانی محلی مکلف کرده است.
از سوی دیگر، آمادهباش هلالاحمر و بهروزرسانی تجهیزات تخصصی امداد در سیلاب نشان میدهد دستگاه امدادی استان تلاش کرده است پیش از وقوع حادثه، ظرفیت واکنش خود را افزایش دهد.
اما آمادگی زمانی معنا پیدا میکند که میان دستگاهها هماهنگی واقعی وجود داشته باشد؛ از راهداری و شهرداری گرفته تا فرمانداریها، هلالاحمر، آتشنشانی، دهیاریها و دستگاههای خدماترسان.
خراسان شمالی فرصت پیشگیری دارد
خراسان شمالی اکنون این فرصت را دارد که پیش از وقوع بارش، نقاط آسیبپذیر را بررسی کند و اجازه ندهد یک هشدار هواشناسی به یک بحران تبدیل شود.
چهار شهرستان گرمه، سملقان، مانه و راز و جرگلان در کانون هشدار قرار گرفتهاند و مسئولان نیز از احتمال طغیان رودخانهها و آبگرفتگی منازل سخن گفتهاند. هلالاحمر نیز نیروهای خود را به حالت آمادهباش درآورده و تجهیزات سیلاب را آماده کرده است.
بنابراین اکنون مرحله مهمتر از اعلام هشدار آغاز شده است؛ مرحله عمل.
اگر کانالها و مسیلها پیش از بارش پاکسازی شوند، پلها و آبگذرها بررسی شوند، نقاط حادثهخیز تحت کنترل قرار گیرند، روستاها و مناطق در معرض خطر اطلاعرسانی شوند و مردم نیز هشدارها را جدی بگیرند، میتوان از بسیاری از خسارتهای احتمالی جلوگیری کرد.
در طرف مقابل، کوچکترین بیتوجهی میتواند تبعاتی به همراه داشته باشد که جبران آن پس از حادثه بسیار دشوارتر از پیشگیری خواهد بود.
اکنون مسئولان خراسان شمالی از آمادهباش سخن میگویند و مردم نیز هشدار دریافت کردهاند. آنچه باقی میماند این است که این آمادهباش از سطح خبر و اطلاعیه فراتر برود و در میدان دیده شود.
باران هنوز نباریده، اما هشدار صادر شده است؛ و همین فاصله زمانی، بهترین فرصت برای پیشگیری است.
خراسان شمالی برای عبور ایمن از این سامانه بارشی، بیش از هر چیز به هوشیاری مردم و اقدام بهموقع دستگاههای اجرایی نیاز دارد. نباید منتظر ماند تا رودخانه طغیان کند، آب وارد خانهها شود یا یک جاده مسدود شود تا تازه مشخص شود کدام نقطه مشکل داشته است.
هشدار نارنجی یعنی باید پیش از حادثه آماده بود؛ نه اینکه پس از وقوع حادثه دنبال مقصر و راه چاره گشت.