پیام خراسان - مشهد- مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسانرضوی از توقف عملیات تخریب سرای تاریخی تومانیان سبزوار، معروف به «پادگان روسها» و ثبت شکایت از عوامل تخریب این بنای تاریخی خبر داد.
به گزارش خبرنگار مهر، سیدجواد موسوی عصر شنبه در جمع خبرنگاران اظهار کرد: سرای تومانیان سبزوار، معروف به «پادگان روسها»، بنایی متعلق به دوره پهلوی اول است که در حاشیه جاده قدیم سبزوار ـ شاهرود و خارج از محدوده شهر احداث شده و در ابتدا کاربری گاراژ داشته است، این بنا در جریان جنگجهانی دوم و همزمان با ورود ارتش سرخ شوروی به ایران، محل استقرار نیروهای روسی بوده و از همین رو در میان مردم به «پادگان روسها» شهرت یافته است.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسانرضوی افزود: پس از خروج نیروهای ارتش شوروی از کشور، این بنا با تغییر کاربری به ژاندارمری، به فعالیت خود ادامه داد و در طول دهههای گذشته، علاوه بر برخورداری از ارزشهای معماری و کالبدی، بخشی از هویت تاریخی، فرهنگی و خاطره جمعی مردم منطقه را شکل داده است.
وی با تشریح مبانی تشخیص ارزش تاریخی این بنا اظهار کرد: سرای تومانیان با توجه به ویژگیهای معماری و کالبدی، مشخصات فنی، جدارههای واجد ارزش، پلان معماری، تصاویر هوایی مربوط به سال ۱۳۳۵ و بهویژه فرم معماری و آجرکاری سردر و نمای ورودی، منطبق با معیارهای قانونی ابنیه تاریخی تشخیص داده شده است.
موسوی ادامه داد: در سال ۱۳۹۸ پرونده ثبت این بنا در فهرست آثار ملی تهیه و در کمیته ثبت استان، سرای تومانیان بهعنوان «بنای واجد ارزش تاریخی» تشخیص داده شد. همچنین این بنا در نقشه محدوده و ضوابط بافت تاریخی سبزوار جانمایی و تثبیت شده است.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسانرضوی با اشاره به طی شدن فرایندهای قانونی مربوط به ابلاغ نقشه بافت تاریخی شهر سبزوار و حفاظت از این بنا بیان کرد: این موضوع در آبان ۱۴۰۳، با امضا و ابلاغ وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی به استاندار خراسانرضوی و مجموعه دستگاههای اجرایی مرتبط در استان و شهرستان، از جمله مدیریت شهری سبزوار، بهطور رسمی ابلاغ شده است.
وی با ابراز تاسف از تعرض صورتگرفته به این بنای تاریخی گفت: با وجود ارزشهای تاریخی و معماری بنا و طی شدن فرایندهای قانونی، بخشهایی از سرای تومانیان که بهویژه بدنه و سردر ورودی آن در ضلع غربی دارای فرم و آجرچینی واجد ارزش تاریخی است، بدون استعلام و اخذ مجوز از میراثفرهنگی، توسط مالک خصوصی تخریب شد.
موسوی افزود: این اقدام با استناد به نامه شهرداری مبنی بر تخریب و رفع خطر از دیوارهای ضلع جنوبی و شرقی محوطه انجام شده بود، اما عملیات تخریب بدون استعلام از ادارهکل میراثفرهنگی و اخذ مجوزهای لازم صورت گرفت.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسانرضوی تصریح کرد: یگان حفاظت میراثفرهنگی شهرستان بلافاصله پس از اطلاع از موضوع در محل حاضر شد و با ورود دستگاه انتظامی و دادستانی شهرستان، عملیات تخریب متوقف، ماشینآلات مرتبط توقیف و متخلفان به واحد انتظامی هدایت شدند.
وی ادامه داد: پس از حضور فرمانده یگان حفاظت میراثفرهنگی استان و سرپرست معاونت میراثفرهنگی ادارهکل در محل و تکمیل مستندات و مدارک، صبح امروز شنبه ۲۱ شهریورماه، شکایت از عاملان تخریب و متخلفان مرتبط در دادستانی مرکز استان، کلانتری و دادگستری شهرستان ثبت شد.
موسوی تاکید کرد: حفاظت از بناهای واجد ارزش، حفاظت از بخشی از شواهد تاریخی، هویت شهری و خاطره جمعی جامعه است و هرگونه مداخله در این بناها باید در چارچوب ضوابط و فرایندهای قانونی میراثفرهنگی انجام شود.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسانرضوی خاطرنشان کرد: موضوع تخریب سرای تومانیان سبزوار تا حصول نتیجه و احقاق حقوق میراثفرهنگی از طریق مراجع قانونی با جدیت پیگیری خواهد شد.