پیام خراسان - بیرجند- شهریه مدارس و انتخاب رشته دو دغدغه جدی خانوادهها در آستانه سال تحصیلی است که مدیرکل آموزشوپرورش خراسان جنوبی به آنها پاسخ داد.
خبرگزاری مهر، گروه استان ها: با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی جدید، ثبتنام دانشآموزان در پایههای مختلف، هدایت تحصیلی و انتخاب رشته از مهمترین دغدغههای خانوادهها است. موضوعاتی که میتواند مسیر تحصیلی و آینده شغلی دانشآموزان را تحت تأثیر قرار دهد.
در همین راستا، با مهدی مرتضوی، مدیرکل آموزش و پرورش خراسان جنوبی به گفتوگو نشستیم تا آخرین وضعیت ثبتنام، هدایت تحصیلی، انتخاب رشته، ظرفیت مدارس و برنامههای آموزش و پرورش استان برای سال تحصیلی جدید را بررسی کنیم.
با توجه به نزدیک شدن آغاز سال تحصیلی، برنامههای محوری آموزش و پرورش برای بازگشایی مدارس چیست؟
همه ساله برنامههای بازگشایی مدارس را در شهرستانها داریم و برنامه محوری با حضور مسئولان، پیشکسوتان، خانوادههای معزز شهدا، مجمع خیرین هر شهرستان و تمام مدعوین، صاحبنظران و پیشکسوتان برگزار میشود.
در مرکز استان نیز امسال در یکی از مدارس حاشیه شهر بیرجند و در روستای شمسآباد، افتتاح یکی از مدارس ششکلاسه را خواهیم داشت و برنامه محوری استانی نیز در این مدرسه برگزار خواهد شد.
آخرین وضعیت ثبتنام دانشآموزان در پایههای مختلف چگونه است؟
در حوزه ثبتنامها، بحث میانپایهها را داریم؛ یعنی دانشآموزانی که داخل مدارس هستند، برای مثال دانشآموز پایه اول که وارد پایه دوم میشود، پروندهاش بهروزرسانی و ثبتنام برای ارتقای پایه انجام میشود.
ثبتنامهای اصلی که بیشتر مورد دغدغه اولیا است، پایه اول ابتدایی، پایه هفتم و پایه دهم است.
تا این لحظه هزار و ۶۳۵ نوآموز که پیشدبستانی بوده و وارد پایه اول شدهاند، ثبتنام کردهاند. در پایه هفتم نیز تا این لحظه ۱۶ هزار و ۷۳۵ دانشآموز ثبتنام شدهاند و صددرصد افرادی که واجد شرایط بودهاند، ثبتنام شدهاند.
در پایه دهم هم تا این لحظه حدود هشت درصد ثبتنام و تأیید نهایی شده است. دلیل آن نیز بحث انتخاب رشته است؛ چراکه دانشآموزان باید بین شاخه فنی و حرفهای و کاردانش و شاخه نظری و رشتههای متعدد آن انتخاب کنند و شاید هنوز تصمیم برخی خانوادهها و دانشآموزان نهایی نشده باشد.
خواهش من از اولیای گرامی و دانشآموزانی که هنوز رشته خود را انتخاب نکردهاند این است که حتماً نظرشان را با استفاده از نظر خودشان، خانوادهها، مشاوران و مدیر مدرسه نهایی کنند و نسبت به ثبتنام اهتمام داشته باشند.
در بحث انتخاب رشته، بهویژه رشته انسانی، برخی والدین نسبت به محدودیت ثبتنام و هدایت دانشآموزان به سمت رشتههای فنی و حرفهای گلایه دارند. دلیل این موضوع چیست؟
رویکرد وزارت آموزش و پرورش و ما نیز به تبع آن این است که شاخه فنی و حرفهای تقویت شود.
در سیاستهای دولت نیز بر این موضوع تأکید شده و دانشآموزانی که در رشتههای فنی و حرفهای تحصیل کردهاند، بعدها در بحث اشتغال موفقتر هستند.
تفاوت و تمایزی بین دانشآموز رشته فنی و حرفهای و دانشآموز رشته نظری وجود دارد. یک دانشآموز که در دوره متوسطه دوم در هنرستان فارغالتحصیل میشود، بعد از فراغت از تحصیل میتواند خیلی راحت وارد بازار کار شود و یک خانواده را اداره کند؛ اما در متوسطه نظری شاید اینگونه نباشد.
البته در شهر بیرجند مشکلی در این زمینه نداریم، اما ممکن است به دلیل کمبود فضای آموزشی، برخی فضاهای آموزشی دو نوبته باشند.
سیاست ما بر توازن بین شاخهها و رشتههاست. در شاخه فنی و حرفهای و کاردانش حدود ۴۸.۵ درصد سهم استان خراسان جنوبی است که جزو استانهای پیشرو هستیم و در شاخه نظری نیز حدود ۵۱.۵ درصد دانشآموزان تحصیل میکنند.
با این حال تلاش داریم تا جایی که امکان دارد دانشآموزان به سمت رشتههای فنی و حرفهای و کاردانش بروند.
در درون شاخهها نیز همین موضوع وجود دارد. در رشته ریاضی و فیزیک تقاضای کمی داریم، در حالی که در دانشگاهها برای رشتههای ریاضی و فیزیک تقاضا وجود دارد و صندلیهای خالی داریم.
در مقابل، رشته تجربی بسیار پرتقاضاست، اما شاید این میزان تقاضا در خروجی و ورود به دانشگاهها وجود نداشته باشد.
در رشته علوم انسانی نیز سالهای قبل، شاید در یک دهه گذشته، عطش زیادی برای ورود به این رشته وجود نداشت، اما با تأکیدات مقام معظم رهبری نسبت به توجه به رشته علوم انسانی و احیای این رشته، تقاضای مردم برای این رشته افزایش یافته است.
ما نیز تلاش میکنیم تا جایی که در حد وسع و توان ماست، شرایط را برای حضور دانشآموزان فراهم کنیم.
در بحث هدایت تحصیلی برخی خانوادهها میگویند دانشآموزی با معدل بالای ۱۸ نیز برای رشته مورد علاقه خود ثبتنام نشده است. آیا معدل ملاک اصلی است؟
در بحث انتخاب رشته یک بحث معدل داریم و یک بحث تراز که در کنار هم قرار دارند، اما تراز مهمتر است. ممکن است دانشآموزی معدل ۱۹.۵ داشته باشد، اما تراز او مثلاً ۸۵ یا ۹۰ باشد.
در ثبتنام مدارس متوسطه نظری، مدیران مدارس تلاش میکنند از بالاترین تراز شروع کنند و ثبتنامها را بر اساس تراز مرتب کرده و تا پایین ادامه دهند و متناسب با ظرفیت خود ثبتنام کنند.
گاهی بعضی اولیا گلایهمند هستند که «معدل بچه من ۱۹ است، چرا برای رفتن به این مدرسه ثبتنام نشده است؟» وقتی بررسی میکنیم، میبینیم دانشآموزانی با تراز بالاتر وجود دارند.
اگر بخواهیم این دانشآموز را ثبتنام کنیم، ممکن است ۲۰ تا ۳۰ دانشآموز در کلاس یا مدرسه وجود داشته باشند که در اولویت و دارای تراز بالاتری هستند.
اولویتهای بالاتر و ترازهای بالاتر ملاک قرار میگیرند. ابتدا اولویت «الف» داریم و تا زمانی که اولویتهای الف تکمیل نشوند، کسی نمیتواند به سراغ اولویت «ب» برود.
اگر اولویتهای الف و ترازهای بالاتر تکمیل شدند و باز هم آن رشته و مدرسه ظرفیت خالی داشت، آن زمان به سراغ اولویت ب و ترازهای پایینتر میروند.
این موضوع در راستای عدالت آموزشی است تا حقی از کسی ضایع نشود. مدارس نیز ظرفیت محدودی دارند و بر اساس همان ظرفیت ثبتنام میکنند.
از سوی دیگر، مدیران و مشاوران مدارس توصیههایی دارند که اولیای محترم باید با هماندیشی و تبادل نظر، آنها را با دقت بررسی کنند. توصیههای مشاوران و مدیران مدارس در بسیاری از موارد بهحق و بهجا است.
درباره تأثیر اصرار خانوادهها بر انتخاب رشته دانشآموزان چه نظری دارید؟
خانوادهها باید توصیههای مدیران و مشاوران را جدی بگیرند. گاهی بر اساس احساسات تصمیم میگیریم که فرزندمان حتماً باید به فلان رشته برود یا حتماً پزشک شود.
ممکن است پدر یا مادری خودش میخواسته پزشک شود و نشده باشد و حالا این توقع را از فرزندش داشته باشد.
ما باید متناسب با علایق، انگیزه، توانمندیها، سطح هوش و استعداد فرزندمان تصمیم بگیریم و به علاقه و استعداد خود دانشآموز توجه کنیم.
اگر دانشآموز را به رشتهای هدایت کنیم که هیچ انگیزه و علاقهای به آن ندارد، هر جا با مانع و مشکلی مواجه شود، ممکن است بگوید پدر و مادر این رشته را به من تحمیل کردند.
توصیه من این است که پدر و مادرهای گرامی، همراهی لازم را با مشاوران و مدیران مدارس داشته باشند.
درباره پیامکهای مخاطبان در خصوص دریافت هزینه در مدارس دولتی و هیئت امنایی چه توضیحی دارید؟ برخی مخاطبان گفتهاند سه میلیون و ۵۰۰ هزار تومان از آنها دریافت شده است.
اصلاً مدارس دولتی شهریه ندارند؛ اصلاً و ابداً مدارس دولتی شهریه ندارند.
آقای وزیر نیز دستور فرمودهاند و سیاست بر این است که مدارس ما یکسانسازی شوند. در زمان ثبتنام نیز تأکید و اطلاعرسانی شده که هیچ مدیری حق دریافت وجه ندارد، به جز وجه بیمه و کتب درسی که همه اولیا پرداخت میکنند.
غیر از این موارد، هیچ مدیری حق ندارد وجهی دریافت کند.
اگر مورد یا مسئلهای وجود داشت، عزیزان میتوانند با سامانه فعال ما تماس بگیرند، با ۱۲۴ تماس بگیرند یا به صورت حضوری و تلفنی با کارشناسان ارزیابی عملکرد ادارات شهرستانها تماس بگیرند یا مراجعه کنند.
در صورت وجود مورد، موضوع از طریق همکاران ما در ارزیابی عملکرد و رسیدگی به شکایات پیگیری خواهد شد.
در شهریورماه امسال آموزش و پرورش و دانشآموزان استان چه افتخاراتی کسب کردهاند؟
برای دومین سال متوالی، سال گذشته طلای جهانی از آن استان خراسان جنوبی شد و دانشآموز عزیز ما، هومن عظیمیا، طلای جهان را به دست آورد و پرچم خراسان جنوبی برای اولین بار در تاریخ جنوب خراسان به اهتزاز درآمد.
امسال نیز برای دومین سال متوالی، دانشآموز عزیز ما غزل قاضیزاده دو مدال برنز را در رشته المپیاد علوم زمین به دست آورد. سال گذشته نیز در المپیاد نانو افتخارآفرینی داشتیم.
اینها افتخارات کمی نیست و در سطح جهان است و جایگاه استان را در حوزه علم و ادب بالا برده است.
نکته دیگر، پوشش تحصیلی در استان خراسان جنوبی است که بسیار مهم و حائز اهمیت است. برای اولین بار پوشش تحصیلی به ۹۹.۲۳ درصد رسیده و نزدیک به ۱۰۰ درصد شده است.
این موضوع نشان میدهد همکاران ما در بحث دانشآموزان بازمانده از تحصیل تلاش کردهاند هیچ دانشآموزی از تحصیل باز نماند.
شاید آن درصدی هم که به ۱۰۰ نرسیده، افرادی باشند که ممکن است در فهرست باشند اما مهاجرت کردهاند یا آموزشپذیر نیستند؛ یعنی در فهرست واجدان شرایط برای پایه اول هستند اما به دلیل معلولیتهای جسمی و حرکتی یا محدودیتهایی از این قبیل، امکان تحصیل ندارند و خانوادهها نیز در جریان این موضوع هستند و برای ثبتنام آنها مراجعه نکردهاند.
همچنین افتتاح مدرسه ششکلاسه علوی امام سجاد را داشتیم.
در هفته دولت نیز برای دانشآموزان محروم و کمبرخوردار خراسان جنوبی، برای ۸۴۰ دانشآموز اردو به صورت صددرصد رایگان برگزار شد که اقدام ارزشمندی در راستای عدالت آموزشی و تربیتی است.
نشستهای تخصصی در بحث زیستبوم جدید برنامه درسی در دوره ابتدایی نیز برگزار شده است. در بحث کیفیتبخشی، رویکرد و سیاست وزارت آموزش و پرورش، تحول در برنامه درسی است که این اقدامات آغاز شده و همزمان با شروع سال تحصیلی انشاءالله انجام خواهد شد.
آیین اختتامیه مجلس دانشآموزی را داشتیم و با همراهی خوب صدا و سیمای استان در برنامههای متعدد رادیویی و تلویزیونی نیز شرکت کردیم.
۹ رتبه کشوری سهم استان خراسان جنوبی از جشنوارههای حوزه ابتدایی شد.
مرحله کشوری مسابقات قرآن، عترت و نماز را برای دانشآموزان و همکاران در سطح استان اجرایی و عملیاتی کردیم.
مقام قهرمانی تیم تنیس روی میز دانشآموزان پسر دوره متوسطه اول را داشتیم.
کانون بعثت شهرستان نهبندان نیز در ششمین جشنواره کارینو رتبه برتر کشوری و رتبه نخست کشوری را به دست آورد.
همچنین در طراحی بازیهای تربیتی توسط آموزش و پرورش استان رتبه نخست کشوری را داشتیم و عنوان نایبقهرمانی هندبال در منطقه سه کشور در بخش دختران نیز کسب شد.