پیام خراسان - فصل جدید کاوش و گمانهزنی در قلعه تاریخی نهبندان خراسان جنوبی با هدف خواناسازی، پیگردی و شناسایی فضاهای معماری این اثر شاخص تاریخی، با همکاری ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی انجام شد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای خراسان جنوبی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان گفت: کاوش و گمانهزنی در قلعه تاریخی نهبندان به مدت ۴۵ روز انجام شد.
برآبادی افزود: این فصل از کاوش با همکاری ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی و با هدف خواناسازی و پیگردی فضاهای معماری، شناخت ساختارهای درون قلعه و دستیابی به شواهدی برای درک بهتر روند شکلگیری، توسعه و تحولات معماری این محوطه تاریخی انجام شد.
به گفته وی قلعه نهبندان در شهرستان نهبندان و در جنوب بافت مسکونی شهر قرار گرفته و از شاخصترین استحکامات دفاعی منطقه در دورههای تاریخی و اسلامی به شمار میرود.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان افزود: در وضعیت کنونی بخشهایی از برجها و باروی قلعه باقی مانده و دیگر قسمتها به دلیل گستردگی و شدت تخریب، آسیبهای فراوانی دیدهاند.
برآبادی افزود: قلعه بزرگ نهبندان تا اواخر دوره صفوی دارای حصار و خندق بوده و بر روی تپهای قرار داشته و بناهایی چندطبقه با ویژگیهای معماری دورههای تاریخی در آن شکل گرفته است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان گفت: بررسیها و کاوشهای انجامشده در قلعه نهبندان تاکنون به شناسایی یا تشخیص نسبی هشت عنصر اصلی معماری منجر شده است که شامل بارو، برج، ارگ یا کهندژ، ورودی، ساختارهای داخلی، حیاط، چاه و خندق است.
به گفته برآبادی درهمآمیختگی لایههای فرهنگی نیز بر پیچیدگی مطالعات افزوده است؛ بهطوری که سفالهای متعلق به دوره اشکانی در میان خشت و چینه و در عمقهای بالاتر و سفالهای شاخص دوره صفوی در عمقهای پایینتر مشاهده شدهاند.
وی افزود: در فصل جدید کاوش، در بخش شمالی قلعه و در نزدیکی ارگنشین، یک ترانشه به ابعاد ۱۱ در ۱۱ متر بر روی یک برجستگی ایجاد و در جریان کاوش، بقایای دیوارهایی با مصالح خشت، آجر و چینه و با ملات گل شناسایی شد.
برآبادی با بیان اینکه نتایج این فصل از کاوش نشاندهنده وجود دستکم دو فاز معماری در محدوده ترانشه است، افزود: مرحله نخست به دوره متأخر اسلامی تعلق دارد و شواهد معماری و یافتههای فرهنگی مرتبط با آن محدود و اندک است.
به گفته وی بیشترین حجم دادههای فرهنگی بهدستآمده در این فصل از کاوش را سفالینهها تشکیل میدهند و این سفالها به دو گروه عمده سفالهای ساده و سفالهای منقوش تقسیم میشوند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان افزود: بخش قابل توجهی از سفالینههای بهدستآمده به دلیل ماهیت فعالیت افقی کاوش، متعلق به دوره اسلامی است.
قلعه تاریخی نهبندان در تاریخ ۱۵ تیرماه ۱۳۷۶ با شماره ۱۹۳۴ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
ادامه کاوشهای باستانشناختی در این اثر تاریخی، علاوه بر کمک به خواناسازی فضاهای معماری و شناخت دقیقتر ساختار قلعه، میتواند زمینه را برای حفاظت، مرمت و معرفی بهتر این اثر شاخص تاریخی در شهرستان نهبندان فراهم کند.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما