پیام خراسان - نخستین طرح آزمایشی هرس بهداشتی و جوانسازی تاغزارهای کهنسال کشور در خواف با موفقیت انجام شد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مرکز خراسان رضوی ، مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی گفت: این طرح در منطقه «علیآباد قریشی» شهرستان خواف با مشارکت همهجانبه جوامع محلی اجرا شد.
مهندس علی شکاری اظهار کرد: تاغزارهای دستکاشت منطقه علیآباد قریشی شهرستان خواف به مرحله دیرزیستی و کهنسالی رسیدهاند که به دلیل کاهش توان زیستی درخت، خطر هجوم آفات و خشکیدگی کامل تودههای جنگلی بیابانی را به دنبال داشت و نیازمند یک مداخله فنی و اصولی بود.
وی اظهار کرد: در راستای حفظ منابع طبیعی و پیشگیری از زوال این پوشش ارزشمند بیابانی، طرح هرس بهداشتی و جوانسازی این تاغزارها ابتدا در کمیته فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی به تصویب رسید و سپس به سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور پیشنهاد شد که پس از بازدید میدانی و ارزیابی کارشناسان ستادی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، این منطقه به عنوان نخستین پایلوت ملی کشور برای اجرای طرح مذکور انتخاب شد.
مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی ادامه داد: با گذشت ۹ ماه از آغاز این طرح، ۶۰۰ هکتار از تاغزارهای منطقه به طور کامل احیا شده و به پاجوشهای جدید و شاداب نشسته است.
وی اشاره به چالشهای ابتدایی طرح و حساسیتهای بومی بیان کرد: با توجه به تعلقخاطر عمیق و وابستگی مردم منطقه به این عرصهها، در آغاز اجرای طرح نگرانیها و مخالفتهایی از سوی جامعه محلی مبنی بر احتمال آسیب به تاغزارها وجود داشت.
شکاری تصریح کرد: مجموعه اداره کل منابع طبیعی با برگزاری نشستهای تبیینی و دورههای آموزشی توجیهی، ابعاد علمی، حفاظتی و فواید بلندمدت آن را برای اهالی تشریح کرد که منجر به همراهی گسترده و آگاهانه مردم شد.
وی مشارکت مردم را محور اصلی موفقیت و پایداری این طرح دانست و گفت: این طرح الگویی موفق از توسعه پایدار است؛ چراکه تمامی مراحل هرس و بهرهبرداری با حضور مستقیم اهالی انجام گرفت و عواید اقتصادی حاصل از فروش چوبهای پیر و هرسشده مستقیماً به جامعه محلی بازگشت.
به گفته وی، علاوه بر این، بخشی از سود حاصل از این طرح توسط خود مردم صرف کاشت نهالهای جدید در منطقه شد که این امر گامی بزرگ در جهت امیدآفرینی، تقویت اقتصاد معیشتی و تثبیت شنهای روان به شمار میرود.
مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی در خصوص نتایج فنی پایش ۹ ماهه این عرصه گفت: نتایج میدانی بسیار فراتر از پیشبینیها بوده است، به طوریکه در تمام سطح ۶۰۰ هکتاری اجرا شده، تنههای مسن قطعشده اکنون مملو از پاجوشهای نیرومند و سرسبز شدهاند و تاغزار بار دیگر به چرخه طراوت و زایندگی زیستی خود بازگشته است که امید به حفاظت پایدار و جلوگیری از فرسایش بادی را در این منطقه مرزی دوچندان میکند.
تاغ گیاهی است به صورت درختچه با مقاومت زیاد در برابر خشکی و گرما و با ریشهای گسترده که جهت جلوگیری از گسترش کویر از آن استفاده میشود، این درخت با آب و هوای خشک و زمینهای شور نواحی کویری بسیار سازگار بوده و در خاکهای سبک و شنی و همچنین بر روی تپههای شنی به خوبی رشد میکند.
چوب تاغ نیز از نظر سوخت و تهیه ذغال مورد توجه بوده و همچنین در صنعت نئوپان مورد استفاده قرار میگیرد؛ رشد ریشههای تاغ در سالهای اول و دوم تا حدود دو و نیم متر و در سالهای بعد تا ۱۶ متر در خاک نفوذ میکند. تاغ را نمیتوان یک گیاه علوفهای به شمار آورد ولی در پناه خود محیط خاصی را ایجاد میکند که گیاهان علوفهای بهتر بتوانند رشد کنند.
هم اکنون ۱۷ درصد از مساحت کل بیابانهای ایران در این استان شرقی کشور قرار دارد و بر این اساس هماینک ۵.۵ میلیون هکتار از مساحت خراسان رضوی یعنی ۴۸ درصد از گستره این استان را اقلیم بیابانی تشکیل میدهد. هشت میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار از مجموع ۱۱ میلیون و ۸۰۰ هزار هکتار مساحت کل خراسان رضوی عرصه منابع طبیعی است.